جامعه دانشگاهی در پاسخ‌یابی برای سؤالات و رفع خلأ‌های محتوایی پس از جنگ فعال شود

به گزارش جام جم آنلاین، دکتر سپهر خلجی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی و رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت شهید رئیسی در این، نقش‌آفرینی دانشگاهیان در پس از جنگ را حیاتی دانست و گفت:جامعه دانشگاهی در پاسخ‌یابی برای سؤالات و رفع خلأ‌های محتوایی پس از جنگ فعال شود. 

وی با بیان اینکه جنگ و تحولات پیش، حین و پس از آن صفحه گسترده‌ای از مسائل را پیش روی کشور قرار داد، افزود: «باید برای سؤالات مردم پاسخ بیابیم، برای ابهامات استدلال پیدا کنیم و برای خلأ‌ها تولید محتوا کنیم.»

عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات با اشاره به اینکه فرصت برای جامعه دانشگاهی ایجاد شده تا با اتکا به نظریه‌های علوم اجتماعی بتواند برای درک بهتر جامعه، رویداد‌ها را تحلیل کند، تاکید کرد: «باید سوابق تاریخی را مرور کرد تا با اتکا به آن بتوان مبانی معرفتی مردم را ارتقاء داد.»

خلجی گفت: «جامعه دانشگاهی ما این فرصت را دارد که از فضای نظری صرف و پوسته‌های ایجاد شده خارج شود و همراه با مردم در کف خیابان، نظریاتی که سال‌ها ارائه شده را راستی‌آزمایی کند و درک بهتری از واقعیات داشته باشد.»

وی با بیان اینکه می‌توان این مشاهدات و دریافت‌ها را محور صد‌ها مقاله و پژوهش دانشگاهی قرار داد، افزود: «کرسی‌های تبیینی و مبانی تحلیلی اندیشکده‌های راهبردی در حوزه‌های سیاست خارجی، مطالعات امنیتی و مطالعات ارتباطی می‌توانند تقویت شوند.»

دکتر خلجی تاکید کرد جامعه دانشگاهی می‌تواند در جایگاه پاسخ‌یابی برای سؤالات، در جایگاه رهبری فکری جامعه و خواص، در جایگاه تطبیق نظریات علمی با واقعیات کف میدان، در جایگاه آسیب‌شناسی نقاط ضعف و خلأ‌ها و در جایگاه ارائه راه‌حل و نسخه‌نویسی برای بازسازی آینده نقش‌آفرین باشد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه با طرح برخی سؤالات گفت: «اینکه مردم چگونه توانستند محاسبات و استراتژیست‌های نظامی و امنیتی بزرگترین دشمنان بین‌المللی را به هم بریزند؟ چگونه جمهوری اسلامی مناسبات قدرت را در نظام بین‌الملل به هم ریخت؟ نقش تغییرات نسلی و نحوه نگاه آنها به دفاع از کشور چگونه ارزیابی می‌شود؟ نقش کارگزاران بی‌کفایت در تضعیف مؤلفه‌های امنیت ملی و نقش رسانه ضعیف در بی‌دفاع کردن افکار عمومی در برابر تهدیدات و صد‌ها موضوع دیگر می‌تواند موضوع پژوهش‌های علمی در دانشگاه‌های کشور قرار گیرد.»

دکتر اصغر مهاجری، عضو هیئت علمی و استاد جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی از دیگر سخنرانان این نشست بود.
 
وی بااشاره بر نقش ممتاز کنشگری و عاملیتی دانشگاهیان در جنگ تحمیلی سوم گفت: «دانشگاه می‌تواند با نقد منصفانه و مشاوره مسئولانه به سیاست‌مداران، فرماندهان و نهاد قدرت تصمیم‌گیرنده در جامعه و جنگ، نه تنها از عقلانیت و تدبیر در جنگ محافظت کند، بلکه موجب تضمین سکان‌داری جنگ، جامعه و نهاد قدرت شده و با تقویت بخش‌های عقلانی و دیپلماسی جنگ، از منافع ملی حمایت کند.»

دکتر مهاجری ضمن هشدار در مورد پیامد‌های جنگ و آسیب‌های ناشی از آن، بر نقش بنیادین و مهم دانشگاه در افق‌گشایی برای حکمرانی کارآمد، کاهش تعارضات و تنش‌های بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی و مدیریت خروج عقلانی از جنگ تاکید کرد.

دکتر مهاجری ضمن انتقاد از برخی بخش‌های جامعه و گروه‌ها، تاکید کرد که در جنگ نباید نقش‌ها مخدوش شود و افراد به جای یکدیگر ایفای نقش کنند؛ به عبارت دیگر، «مداح باید در جایگاه شورآفرین خود بماند و دیپلمات نیز در جایگاه فنی و بر اساس منافع ملی عمل کند.»

از نظر این جامعه‌شناس، رسانه ملی در بهره‌مندی از سرمایه‌های فرهنگی، ملی و به‌ویژه دانشگاهیان، رفتار غیرقابل دفاعی دارد. او رفتار‌های یک‌سویه، جناحی و غیرحرفه‌ای این رسانه را خلاف منافع ملی و ناشی از ضعف‌های ساختاری و مدیریتی دانست.

دکتر مهاجری همچنین ضمن تاکید بر این نکته کلیدی که در جنگ، جامعه و کشوری پیروز است که اقتصاد خود را از دست ندهد و دارای ظرفیت تحمل‌پذیری بالایی باشد، سناریو‌های پایان جنگ و پیامد‌های آن را محاسبه و برآورد کرد و گفت: «بر اساس ظرفیت دانشی و دانشگاهی، می‌توان با خروج عاقلانه از جنگ و برنامه‌ریزی دانش‌بنیان و پژوهش‌محور، از خسارات اقتصادی ناشی از جنگ گذر کرد و اقتصاد را با تدبیر و رویکرد توسعه‌محور ساخت. همچنین با استعانت از همه عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و حتی دیاسپورا‌های جمعیتی، می‌توان زندگی در ایران پس از جنگ را امیدوارانه بنا نهاد.»