برکات بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) در خراسان؛ از ایجاد فرهنگ میزبانی تا تقویت همبستگی ملی

به گزارش جام جم آنلاین، سیدمحمود طباطبایی  اظهار کرد: سنت پذیرایی از زائر که شامل اسکان رایگان، اطعام و راهنمایی است، یکی از برجسته‌ترین نماد‌های این فرهنگ میزبانی است. امام رضا (ع) در حدیثی می‌فرمایند: هر کس مرا در مشهد من زیارت کند، من و خداوند در روز قیامت شفیعان او خواهیم بود، که این سخن، مردم را به خدمت و احترام به زائر ترغیب کرده است. 

وی تصریح کرد: تحول مهم دیگر، شکل‌گیری و تثبیت فرهنگ وقف و خیریه است؛ بسیاری از وقف‌هایی که بر اماکن متبرکه، حسینیه‌ها، مدارس، کتابخانه‌ها، درمانگاه‌ها و سفره‌خانه‌های اطعام صورت گرفته، این فضا را به یک سبک زندگی پایدار تبدیل کرده است. از سوی دیگر، مشاغل معنوی مانند خادمان و کفاشان حرم، مداحان و تولیدکنندگان کالا‌های مذهبی، نقش مهمی در اقتصاد و فرهنگ این منطقه ایفا می‌کنند. همچنین، آداب و رسوم دینی، به‌ویژه آیین‌ها و مناسبت‌هایی نظیر میلاد امام رضا (ع)، عید غدیر، شهادت امام و مناسبت‌های ماه صفر نیز در ساخت هویت فرهنگی مردم این منطقه تاثیرگذار بوده است.

طباطبایی خاطرنشان کرد: به طور کلی باید گفت، این تحولات نشان می‌دهد که وجود بارگاه امام رضا (ع) در شکل‌گیری فرهنگی مبتنی بر میهمان‌نوازی، خیریه، معنویت و آداب دینی، نقش اساسی و ماندگار داشته و همچنان نیز ادامه دارد.

مقاومت در برابر ظلم و عدم پذیرش ذلت در سیره امام رضا (ع)

این استادیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی به مقاومت در برابر ظلم و عدم پذیرش ذلت و سازش با دشمنان ستمگر در سیره امام رضا (ع) اشاره کرد و گفت: امام (ع) در شرایطی که مأمون عباسی با نیرنگ و تهدید، ولایت عهدی را بر ایشان تحمیل کرد، هرگز تن به ذلت و سازش نداد. حضرت رضا (ع) در مجلس مأمون و در حضور سران لشکر و کشوری عباسی، آشکارا حقانیت اهل بیت علیهم السلام را فریاد زدند و ظلم و ستم بنی‌عباس را افشا کردند.

وی افزود: مهم‌تر آنکه امام رضا (ع) در شرایطی که مأمون به دنبال مشروعیت‌بخشی به حکومت خود از طریق انتساب به امام بود، فرمودند: «إِنَّ الدُّنْیَا لَا تَسْوَی عِنْدَ اللَّهِ جَنَاحَ بَعُوضَةٍ»؛ دنیا نزد خدا به اندازه بال پشه ارزش ندارد. این نگاه، الگویی کامل برای ملتی است که امروز در برابر دو قدرت زورگوی جهان، آمریکا و اسرائیل ایستاده و هیچ سازش و عقب‌نشینی را نمی‌پذیرد.

طباطبایی با بیان اینکه تجمعات شبانه مردم ایران در این روزها، فریاد «لَا ذِلَّةَ» و «هَیْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ» است، ادامه داد: این امر برگرفته از همین سیره رضوی و حسینی یعنی سیره همبستگی ملی است. درست در همان زمانی که امام رضا (ع) با مأمون و دستگاه ظلم عباسی درگیر بود، با مردم خراسان و سایر مناطق با نهایت مهربانی، تواضع و مدارا رفتار می‌کردند. ایشان به پیروان سایر مذاهب اسلامی احترام می‌گذاشتند و آنان را به همدلی و همبستگی دعوت می‌کردند.

وی با اشاره به این سخن امام رضا (ع) که «مَنْ لَمْ یَرْحَمْ أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ وَ لَمْ یُوَاسِهِ فِی شِدَّتِهِ فَلَیْسَ بِمُؤْمِنٍ؛ هر کس به برادر مؤمن خود رحم نکند و در سختی او را یاری نرساند، مؤمن نیست»، خاطرنشان کرد: امروز که دشمن مشترک، تمام ایران و جبهه مقاومت را هدف قرار داده است، وحدت ملی و همبستگی میان آحاد جامعه از هر قوم، مذهب و سلیقه سیاسی، یک ضرورت انکارناپذیر است. مردم ایران در این دوره نشان دادند که در برابر تهدید خارجی، چنان به هم پیوسته و یکدل عمل می‌کنند که گویی «کَالْبُنْیَانِ الْمَرْصُوصِ» هستند. تجمعات شبانه در حمایت از مقاومت، نماز‌های استغاثه در مساجد، قرائت دسته‌جمعی سوره فتح و دعای چهاردهم صحیفه سجادیه که دعای مظلوم علیه ظالم است، همه و همه مصادیق این همبستگی ملی برآمده از سیره رضوی است.