سالمندی زنان به گونه ای متفاوت در مردان اثر می گذارد

عمر طولانی ، یکی از دستاوردهای قرن بیستم است . میزان امید به زندگی ، در پایان این قرن ، افزون بر 20سال ذکر شده است . عوامل متعددی نظیر بهبود وضعیت

کد خبر: ۱۵۴۸۲

تغذیه ، مسکن و نوآوری های پزشکی مانند واکسیناسیون و کشف آنتی بیوتیک های جدید؛ سبب افزایش قابل توجه جمعیت سالمندان شده است . درحال حاضر بیش از 580میلیون نفر از افرادی که بر کره زمین زندگی می کنند، 60سال یا بالاتر دارند و برآورد شده است که این رقم تا سال 2020به یک میلیارد نفر خواهد رسید. ایران نیز از این پدیده جمعیت شناختی مستثنی نیست . براساس نتایج حاصل از سرشماری عمومی نفوس کشور در سال 1375، تعداد سالمندان بالای 60سال کشور حدود 6/6درصد کل جمعیت ذکر شده است . به عبارت دیگر، جمعیت سالمندان کشور در فاصله 5سرشماری از نسبت 3درصد کل جمعیت به 6/6درصد رسیده است و حدود صددرصد رشد داشته است . آمار 1375نشان می دهد که تعداد سالمندان 60سال یا بالاتر کشور، حدود 4میلیون نفر است که از این تعداد، 2میلیون نفر را زنان تشکیل می دهند. از آنجاکه سالمندی زنان به گونه ای متفاوت از مردان اثر می گذارد، این رقم چشمگیر، توجه خاص را می طلبد. «زنان بیشتر از مردان عمر می کنند». این موضوع از دیدگاه امید به زندگی ، بیشتر جنبه زیست شناسی دارد، به طوری که این وضعیت بیولوژیک در دوران طفولیت و بلوغ نیز وجود دارد. به عنوان مثال ، تا قبل از دوران یائسگی به دلیل اثرات محافظتی هورمون ها، میزان ابتلای زنان به بیماری های قلبی ، بسیار کمتر است . در حال حاضر، میزان امید به زندگی در بدو تولد برای زنان در کشورهای توسعه یافته ، بین 50تا 80سال است که یک برتری 5تا 8ساله را نسبت به مردان نشان می دهد. در کشور ما نیز براساس آمار و اطلاعات موجود، میزان امید به زندگی از 66سال برای مردان و 69سال برای زنان در فاصله سالهای 1362-64، به 69سال برای مردان و 71سال برای زنان ، افزایش یافته است . با این حال ، طول عمر بیشتر را نمی توان به زندگی سالمتر تعبیر کرد؛ چراکه الگوی سلامت و بیماری در مردان و زنان ، بسیار متفاوت است . طول عمر بیشتر زنان سبب شده است که آنها بیشتر از مردان از بیماری های مزمن نظیر پوکی استخوان ، دیابت ، فشار خون ، بی اختیاری ادرار و آرتروز رنج ببرند. بیماری های مزمن ناتوان کننده نظیر آرتروز، به دلیل جلوگیری و کاهش فعالیت و تحرک ، آثار سوئی بر کیفیت زندگی فرد می گذارند. مشکلات اقتصادی زنان سالمند: در ایران ، تنها 3/3زنان سالمند ازلحاظ اقتصادی ، مستقل به شمار می آیند، درحالی که این نسبت میان مردان 61درصد است . مظاهر مختلف فقر شامل نداشتن درآمد و منابع کافی برای تامین معاش پایدار، سوئتغذیه ، بهداشت ناکافی ، نداشتن مسکن مناسب ، محیط ناامن و طرد اجتماعی گریبانگیر زنان سالمند است .سواد: میزان بیسوادی در زنان سالمند بیشتر از مردان است ؛ 91درصد در مقابل 2/74درصد و نسبت زنان تحصیلکرده در همه مقاطع تحصیلی کمتر از مردان است . با توجه به رابطه میزان تحصیلات با فرصتهای شغلی و موقعیت های اجتماعی ، می توان حدس زد که اکثریت قریب به اتفاق زنان سالمند کشورمان از لحاظ اجتماعی اقتصادی در زمره اقشار آسیب پذیر به شمار می آیند. بیماری ها: متاسفانه ، طول عمر سالمندان درحال حاضر بیشتر دارای جنبه های منفی است . زنان سالمند معمولا بیماری های متنوع تر و ناتوانی های کارکردی بیشتری دارند. کهنسالان که عمدتا زنان هستند، نه تنها دربرابر بیماری ها آسیب پذیرترند، بلکه چون اغلب نزدیکانی را که می توانند از آنها حمایت کنند از دست داده اند، از شبکه حمایتی مناسب نیز محرومند. ازاین رو، بیشترین جمعیت سالمندان ساکن در آسایشگاه ها را زنان سالمند 75سال و بالاتر تشکیل می دهند. افسردگی ، اضطراب ، اختلال خواب و زوال عقل ، از مشکلات عاطفی و روانی شایع در زنان سالمند است . علاوه براین ، مصرف مرتب دارو در زنان نیز به طور قابل ملاحظه ای بالاتر از مردان است ؛ ( 5/46 درصد درمقابل 2/34 درصد) ازسوی دیگر، بیش از نیمی از سالمندان کشور ما تحت پوشش بیمه درمانی قرار ندارند. مجموع این یافته ها، ضرورت توجه به مسائل و مشکلات زنان سالمند و یافتن راه حل های مناسب را ایجاب می کند.