کاهش تعداد کانون‌های تجمع موش در مشهد از ۸ به ۷ مورد دشوار است

به گزارش جام‌جم‌آنلاین، محمد پذیرا با اشاره به اینکه ریشه‌کنی کامل موش‌های فاضلابی در مشهد غیرممکن است، اظهار کرد: ریشه کنی کامل موش‌های فاضلابی در کلان شهر‌ها از نظر علمی و بوم شناختی عملا غیر ممکن است، زیرا ساختار‌های شهری و شبکه‌های فاضلاب، زیستگاهی پایدار و تجدیدپذیر برای این گونه فراهم می‌کنند. توان بالای سازگاری و زادآوری موش‌ها موجب بازگشت سریع جمعیت، حتی پس از حذف گسترده می‌شود. از این رو رویکرد پذیرفته شده علمی، تمرکز بر کنترل و مدیریت پایدار جمعیت به جای ریشه کنی کامل است.

وی درباره مهم‌ترین عوامل گسترش موش‌های فاضلابی در مشهد، ادامه داد: موش‌های فاضلابی برای بقا و گسترش به منابع غذایی پایدار، دسترسی به آب و پناهگاه‌های امن برای لانه‌سازی و حداقل مزاحمت انسانی نیاز دارند. در کلان‌شهر‌ها این شرایط عمدتا از طریق شبکه‌های فاضلاب، فضا‌های متروکه و پسماند‌های شهری فراهم می‌شود.

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد گفت: با وجود آن که مدیریت پسماند در شهر مشهد تلاش‌های قابل توجهی در جمع‌‎آوری و ساماندهی زباله انجام داده است، نبود مشارکت موثر شهروندان، رهاسازی پسماند در معابر و ضعف فرهنگ بهداشت محیط موجب می‌شود، این شرایط حیاتی همچنان برای موش‌ها فراهم و کنترل جمعیت آنها به چالش مواجه شود.

کانون‌های جوندگان در برخی از مناطق مشهد

پذیرا با اشاره به وجود ۸ کانون تجمع موش‌ها در مشهد، خاطرنشان کرد: کانون تجمع موش‌ها به محدوده‌ها یا نقاطی در محیط شهر اطلاق می‌شود که به دلیل وجود منابع هم زمان غذا، آب و پناهگاه امن شرایط مناسبی برای استقرار، تغذیه و تکثیر موش‌ها فراهم شده است. در نتیجه تراکم جمعیت موش‌ها در آنها به طور معنادار بالاتر از سایر نقاط است. همچنین در مشهد، کانون‌های جوندگان در برخی از مناطق ۱،۲، ۳، ۴، ۶، ۷ و ۸ مشاهده می‌شود.

وی درباره تفاوت وضعیت فعلی مشهد و دیگر کلان شهر‌های دنیا، افزود: تفاوت وضعیت مشهد با دیگر کلان‌شهر‌های دنیا در زمینه گسترش موش‌های فاضلابی می‌تواند ناشی از سه بعد مدیریتی، زیرساختی و فرهنگی باشد. در مشهد هر چند اقدامات مربوط به مدیرت پسماند و پاکیزگی شهری بهبود یافته، اما پایش دقیق جمعیت موش‌ها و اجرای کامل برنامه‌های یکپارچه کنترل هنوز کامل محقق نشده است. در بعد زیرساختی، بسیاری از شهر‌های پیشرفته با نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده و توسعه شبکه‌های فاضلاب، زیستگاه‌های امن موش‌ها را محدود کرده‌اند، اما در مشهد، گستردگی بافت فرسوده و وجود برخی کال‌ها همچنان پناهگاه‌های امن متعددی برای موش‌ها فراهم می‌کند.

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد با بیان اینکه در بُعد فرهنگی و مشارکت مردمی در شهر‌های توسعه‌یافته فرهنگ شهری و مشارکت شهروندان در دفع صحیح زباله و رعایت بهداشت محیط در سطح بالایی قرار دارد، تصریح کرد: در مشهد حتی با وجود بهبود مدیریت شهری، رفتار‌های نادرستی مانند رهاسازی فاضلاب در کانال‌های شهری و بی‌توجهی به بهداشت محیط، مانع کنترل مؤثر جمعیت موش‌ها می‌شود.

پذیرا با اشاره به اقداماتی که از سال ۱۳۹۶ تاکنون باعث کاهش کانون‌های تجمع موش‌ها از ۶۶ به ۸ مورد شد، خاطرنشان کرد: شناسایی کانون‌ها، خرید چند نوع طعمه‌های سازگار با محیط زیست، آموزش‌های کامل برای ناظرین و کارگران مناطق ۱۳ گانه جهت طعمه گذاری صحیح، تشکیل کارگروه جوندگان با حضور نماینده دانشگاه فردوسی، نماینده بهداشت استان، نماینده حوزه فضای سبز و نماینده حوزه خدمات شهری از جمله این اقدامات بوده است.

وی با اشاره به اینکه کاهش تعداد کانون‌ها از ۸ به ۷ دشوار است و ممکن است چند سال طول بکشد، گفت: کاهش تعداد کانون‌ها یک فرآیند تدریجی و چندساله است که نیازمند استمرار اقدامات مدیریتی، بهسازی زیرساخت‌ها و ارتقای فرهنگ شهری است که کاهش واقعی و پایدار حاصل شود. از مهم‌ترین دلایل دشواری این روند می‌توان به توان بالای زادآوری و سازگاری موش‌ها، اثر خلا جمعیتی و مهاجرت، وجود زیستگاه‌های امن و پناهگاه‌ها، شبکه فاضلاب و سیلاب فرسوده و نقش مشارکت مردمی اشاره کرد.

طعمه گذاری به تنهایی موثر نیست

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد با اشاره به اینکه طعمه‌گذاری به تنهایی موثر نیست، اما همچنان محور اصلی کار است، گفت: طعمه گذاری به تنهایی قادر به ریشه کنی موش‌ها نیست، از این جهت که آنها زادآوری بالایی دارند و مهاجرت بین کانون‌ها رخ می‌دهد، با این حال این روش به عنوان محور اصلی کنترل استفاده می‌شود، زیرا اثر فوری و قابل اندازه‌گیری دارد، کم هزینه و عملی است و در قالب مدیریت یکپارچه جمعیت موش‌ها اثر بخشی بیشتری پیدا می‌کند.