حرکت شطرنجی عراق در میانه بحران یوسف غروی قوچانی

هم اینک که دولت بغداد با بازگشت بازرسان بین المللی برای تفتیش و بازرسی در مراکز حساس و نقاط امنیتی و نظامی عراق موافقت کرده است ، این پرسش مطرح می شود که آیا حمله احتمالی نظامی امریکا علیه این کشور منتفی شده است یا نه؛

کد خبر: ۱۴۰۴۱

برای پاسخ به این پرسش باید دو نکته را مورد توجه قرار داد: نخست این که معلوم نیست این بار رهبران عراق تا چه حدی به بی قیدوشرط بودن بازگشت بازرسان بین المللی رضایت داده باشند؛ زیرا قبلا همین بازرسان در چارچوب فعالیت های خود در عراق برای پیگیری مساله ساخت سلاحهای کشتار جمعی درصدد بودند از کاخهای ریاست جمهوری عراق و وزارتخانه ها و سایر دستگاه های امنیتی و نظامی بازدید کنند که در یک مورد به یک منازعه جدی میان عراق ، سازمان ملل و امریکا کشیده شد که با پادرمیانی کوفی عنان ، سرانجام عراق پذیرفت این بازرسان تحت شرایطی از کاخهای ریاست جمهوری بازدید کنند تا برای آنها معلوم شود آیا عراقی ها در این کاخها، وسایل و دستگاه های ساخت سلاحهای کشتارجمعی مخفی کرده اند یا نه ؛ صدام ، اخیرا به وزیر خارجه قطر که از بغداد دیدن کرد، گفت : گروههای بازرسی کننده ، ماموران سیا بودند، زیرا هواپیماهای امریکایی 2روز پس از اتمام بازرسی ، با بمبهای هوشمند دقیقا دفتر کار وی را در کاخ ریاست جمهوری که مورد بازدید بازرسان قرار گرفته بود، هدف قرار داده اند! به هرحال این مطلب هنوز روشن نشده است که آیا این بازرسان ، که اتفاقا بر بازرسی کلیه ساختمان های حساس در بغداد و سایر شهرهای عراق اصرار دارند، مجددا برای بازرسی کاخهای ریاست جمهوری عراق مجوز خواهند گرفت یا نه ؛ این مساله ، که در مذاکرات فنی میان عراقی ها و هیات سازمان ملل مطرح خواهد شد، بی گمان یک مشکل بغرنج و پیچیده محسوب می شود؛ مگر این که سازمان ملل ، بپذیرد که بعد از این بازدیدها، مهلت مشخص برای پایان کار بازرسان و ارائه گزارش به شورای امنیت درمورد عدم مشاهده هیچ گونه دلایلی حاکی از ساخت سلاحهای کشتار جمعی ، تعیین کند. و نکته دوم این که امریکا رسما تغییر رژیم "regime change" را به منزله هدف اصلی حمله آتی خود علیه عراق اعلام کرده است و ازاین رو، مساله بازگشت بازرسان بین المللی ، از نظر امریکا فاقد اهمیت است . بااین حال باید توجه کرد از آنجایی که طیف گسترده ای از کشورها، اصرار زیادی دارند که واشنگتن اقدامات خصمانه خود را علیه عراق در چارچوب قطعنامه ها و مقررات سازمان ملل پیگیری کند، و همچنین با توجه به رویکرد جدید هیات حاکمه امریکا در فعال سازی سازمان ملل و شورای امنیت برای صدور قطعنامه علیه عراق ، مساله پذیرش بازرسان بین المللی از سوی بغداد، تاحدودی ، می تواند به منزله ترمزی برای کاهش شتاب امریکا برای حمله به عراق ، به حساب آورده شود. این امر دست کم ، سمپاتی کشورهای عربی و اسلامی از عراق را افزایش می دهد و بهانه های دم دستی و واهی امریکا را برای حمله به بغداد سلب می کند. اما اتکای عراق به این حرکت شطرنجی ، زودگذر بوده و نمی تواند به عنوان پایه ای قابل اعتماد و اطمینان برای مواجهه با تحرکات فراگیر امریکا برای آغاز تعرض همه جانبه خود علیه بغداد، تلقی شود.