زاگرس بیابان می‌شود | زوال زاگرس شوخی نیست!
رئیس دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست علوم و تحقیقات در گفت‌وگو با جام‌جم آنلاین:

زاگرس بیابان می‌شود | زوال زاگرس شوخی نیست!

انگار یک روز خوش برای بلوط‌های زاگرس تعریف نشده و آن‌ها نباید آرامش را تجربه کنند. از کاهش بارش‌ها و خشکسالی‌ها گرفته تا تبر قاچاقچیان و آتشی که وقت‌وبی‌وقت به جان‌شان می‌افتد و حالا آفتی که شیره وجود درختان را مکیده و در نهایت جان‌شان را می‌گیرند. آفتی به نام پروانه جوانه‌خوار بلوط که در سال‌های اخیر، گونه‌های بلوط را به‌ویژه در جنگل‌های غرب و شمال‌غرب کشور مورد حمله قرار داده و این روز‌ها هم با خشک‌کردن بسیاری از آن‌ها در استان‌های مختلف، می‌روند تا به‌جای جنگل‌های سرسبز، بیابان بی‌آب‌وعلفی برجای بگذارند.
کد خبر: ۱۳۷۱۶۹۶
نویسنده سیداحمد هاشمی اشکا - گروه ایران
به گزارش جام جم آنلاین، پروانه جوانه‌خوار بلوط، آفتی بسیار مخرب است که سال‌هاست استان‌های ایلام، لرستان، چهارمحال‌وبختیاری، فارس، آذربایجان‌غربی، کهگیلویه‌وبویراحمد و حتی بخش‌هایی از جنگل‌های شمال کشور را تحت تاثیر قرار داده است. در همین راستا جنگل‌های پیرانشهر و سردشت در آذربایجان‌غربی بیش از دو دهه است با این آفت درگیر بوده و آسیب‌های زیادی را متحمل شده‌اند. وقتی در اوایل دهه ۶۰ عنوان شد آفتی در ایران مشاهده شده که میزبان آن فقط درختان بلوط هستند، همه فکر می‌کردند می‌توان با یک سمپاشی یا مراقبت از این‌گونه درختان، مهاجم تازه‌وارد را از بین برد.

سال ۱۳۶۲ سازمان حفاظت‌محیط‌زیست اعلام کرد پروانه جوانه‌خوار بلوط یکی از مهم‌ترین آفات برگ‌خوار در جنگل‌های زاگرس محسوب می‌شود.

حالا با گذشت حدود چهار دهه از آن زمان و به گفته یکی از کارشناسان مهندسی گیاه‌شناسی، با تغذیه لارو‌ها از جوانه‌ها و برگ‌های بلوط، هرساله درختان زیادی با ازدست‌دادن برگ‌هایشان به سمت زوال سوق داده می‌شوند. مینا قربان‌زاده به جام‌جم می‌گوید: «لارو‌ها با تنیدن تار‌هایی از سطح شاخ‌وبرگ‌ها برای خود آشیانه می‌سازند و با بیرون‌آوردن سر از داخل تار‌ها به خوردن برگ‌ها مشغول می‌شوند. این حشره یک نسلی است که زمستان به‌صورت تخم در سطح شاخه‌های چندین‌ساله، زیر شاخه‌های فرعی و در زخم‌های حاصل از افتادن برگ‌ها می‌ماند و در بهار، تخم‌ها تبدیل به لارو شده و تغذیه از برگ‌های جوان آغاز می‌شود. در اواسط بهار، لارو‌ها به رشد کامل می‌رسند و سپس به‌صورت پروانه ظاهر می‌شوند و درنهایت در اوایل تابستان بعد از تخریب کامل درختان، دوباره تخم‌گذاری می‌کنند و این چرخه ادامه دارد.»

۵۳هزار هکتار از جنگل‌ها زیر تیغ آفات

کهگیلویه‌وبویراحمد ازجمله استان‌های ایران با طبیعتی زیبا و بکر است که در قلب زاگرس قرار دارد. امسال هم مثل سال‌های قبل و با استناد به آخرین گزارش‌ها اعلام شده درختان بلوط بخش‌هایی از مناطق این استان دچار گونه مهاجم پروانه برگ‌خوار سفید شده و در حال زوال هستند. بلوط‌های این منطقه روز‌های سختی را سپری می‌کنند و دیگر رنگی به رخسار ندارند؛ اتفاقی که در پس آن، مرثیه‌ای تلخ بر کالبدشان روایتگری می‌کند.

با شروع سال ۱۴۰۱ اخبار زیادی در مورد هجوم آفت پروانه جوانه‌خوار بلوط به قلب اکوسیستم
 
کهگیلویه‌وبویراحمد منتشر می‌شد. خبر‌هایی که در هرکدام هزاران خواهش و تمنا و درخواست برای رسیدگی عاجل به این وضع بود. گویی بهار، آغاز خزان بلوط‌های زاگرس بود و هر روز که می‌گذشت سایه سنگین این بلا بیش از پیش بر سر درختان سنگینی می‌کرد. با پایان خردادماه، آفت پروانه جوانه‌خوار بلوط رنگ سبز برگ‌ها را زرد کرده و این هیولای خوش‌خط‌وخال و غیرقابل‌کنترل یکی پس از دیگری به جان درختان افتاده و راه نفس آن‌ها را می‌بندد. درختانی که تا دیروز نقش مهمی در اکوسیستم منطقه ایفا می‌کردند، دیگر توان مقاومت ندارند و به‌راحتی از پای در می‌آیند.

طبق اعلام منابع طبیعی کهگیلویه‌وبویراحمد، بیش از ۵۳هزار هکتار از جنگل‌های مناطق مختلف شامل باشت، بهمئی و کهگیلویه به دلیل تغییر اقلیم به آفت پروانه برگ‌خوار مبتلا شده است.

کارشناسان معتقدند مبارزه‌نکردن مستمر می‌تواند زاگرس و درختانش را با پایان تلخ بلوط‌ها پیوند بزند و هر روز درختان بیشتری را به سمت خشک‌شدن و مرگ سوق دهد. از ۵۳هزار هکتار جنگل آفت‌زده، در حدود ۲۰هزار هکتار آن هجوم بسیار سهمگین‌تر است. در همین رابطه مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه‌وبویراحمد با تایید این‌که کرم جوانه‌خوار بلوط تاکنون ۵۳هزار هکتار از جنگل‌های کهگیلویه و بویراحمد را فراگرفته به جام‌جم می‌گوید: «اگر تصمیم درست و ضرب‌الاجل برای جنگل‌های استان گرفته نشود حتما شرایط برای ۲۳هزار هکتار از جنگل‌های بلوط وخیم و وحشتناک خواهد شد و در کلامی ساده‌تر، درختان نابود می‌شوند.»

سعید جاویدبخت، سرعت شیوع این آفت را بالا توصیف کرده و بدون اشاره به میزان خسارت واردشده به جنگل‌های استان تاکید می‌کند: «سرعت حمله پروانه برگ‌خوار به گونه‌ای است که در کمتر از ۱۲روز بخش وسیعی از جنگل‌های شهرستان‌های باشت و چرام را آلوده کرده و در حال پیشروی به سمت دیگر مناطق است.» وی سمپاشی را بهترین روش مقابله با این آفت عنوان می‌کند، اما با توجه به بافت جغرافیایی جنگل‌های استان و کوهستانی بودن آن، اجرای این کار نیازمند پهپاد سمپاش است که کهگیلویه‌وبویراحمد از داشتن آن بی‌نصیب است.

منبع: روزنامه جام جم 
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها