روند تحولات عراق در راستای حاکمیت مردم قابل بازگشت نیست
فارس: وزیر امور خارجه کشورمان گفت:عراق جدید در منطقه یک واقعیت است ، روند تحولاتی که در این کشور در راستای حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش شکل گرفته قابل بازگشت نیست.
منوچهر متکی که امروز دوشنبه در هفدهمین همایش بینالمللی خلیج فارس سخن میگفت اظهار داشت: این رویداد سیاسی مهم در عالم پژوهش بستر نظری سودمندی را به منظور گفت و شنود و تعامل پژوهشگران و اندیشمندان در این عرصه پدید آورده است و امید میرود در پرتو تجارب و دستاوردهای این همایشها ، همایش بینالمللی تهران به نهاد مطالعاتی و مشورتی دائمی کشورهای حوزه خلیج فارس تبدیل گردد.
متکی تاکید کرد: خلیج فارس از دیرباز از جایگاه بیبدیلی در روابط بینالملل برخوردار بوده است افزون بر موقعیت ممتاز فرهنگی این حوزه جغرافیایی در تاریخ جهان ، اهمیت اقتصادی ، استراتژیک و ژئوپولتیک آن خلیج فارس را به منطقهای با بیشترین توجهات بینالمللی تبدیل ساخته است.
وجود بیش از دو سوم ذخایر انرژی جهان در خلیج فارس موجب شده است تا این منطقه بیش از گذشته کانون توجهات سیاست جهانی قرار گیرد و ثبات و امنیت آن تحت تاثیر روندهای فرامنطقهای باشد.
وی با بیان این که قدرتهای فرامنطقهای برای حفظ نفوذ خود بر معاملات استراتژیک منطقه ، حفظ تفوق سیاسی جهانی و تضمین دسترسی به انرژی ارزان در خلیج فارس تلاش داشتهاند تا با دامن زدن به برخی مسایل موجود که در چارچوب روابط دوجانبه و یا بین منطقهای قابل حل و فصل میباشد تصریح کرد: پارهای مسایل درون منطقهای را به سمت بحرانها و تنشهای دامنهدار سوق داده و زمینه استمرار نفوذ و حضور خود را فراهم میسازد ، همین امر چشمانداز تحقق نظام امنیتی پایدار و فراگیر منطقهای در حوزه خلیج فارس را با ابهام روبرو ساخته است.حضور نظامی قدرتهای مزبور در منطقه نمیتواند صلح و امنیت پایدار در پی داشته باشد.
وزیر امور خارجه کشورمان با تاکید بر این که این مفاهیم با فلسفه حضور آنها ناسازگار میباشد، افزود: وانگهی حضور این قدرتها نه تنها راهحل به شمار نمیرود بلکه شالوده مشکلات را تشکیل داده و اهانتی تاریخی به بلوغ سیاسی و تمدن و فرهنگ دورانساز این منطقه به شمار میرود. پیامدهای تاریخ استعمار در منطقه و نقش آنها در پیدایی و استمرار بحرانهای جاری گواه بارز این تجربه تلخ تاریخی است.
متکی با بیان این که عملکرد قدرتهای مزبور در عراق و دیگر کشورهای منطقه نه تنها نتوانسته است ثبات و امنیت را برای مردم این کشورها در پی داشته باشد بلکه تشدید خشونتها و نابودی زیرساختهای این کشور حاصل سیاستها و عملکردهای آنان بوده است خاطرنشان کرد: این شرایط از سویی و استمرار جانبداری نامحدود از رژیم صهیونیستی علیه ملت فلسطین از سوی دیگر خاورمیانه و به ویژه خلیج فارس را در معرض تهدید و بیثباتی دایمی قرار داده است. تکاپوی گسترده جاری قدرتهای مزبور در دامن زدن به اختلاف ، تشتت و شکاف بین مسلمانان از دیگر نمودهای سیاستهای یاد شده محسوب می شود.
وی افزود: در یک چشمانداز تاریخی ، طرحهای امنیتی مختلف طراحی شده از سوی قدرتهای برونمنطقهای نتوانسته است به استقرار ثبات وامنیت در منطقه یاری رساند ، در نتیجه امروز امنیت منطقه دستخوش دگرگونیهای فراوانی شده است رها شدن منطقه در خلاء امنیتی، زمینه را برای اقدامات مداخلهجویانه و ماجراجویانه قدرتهای فرامنطقهای و جریانهای افراطی تامینکننده منافع آنها مساعد گردانده است.
امضای قراردادهای مختلف نظامی میان برخی از کشورهای این حوزه با قدرتهای خارج از منطقه نیز خلیج فارس را به بازار فروش تسلیحات بدل ساخته است. هدف قدرتهای فرامنطقهای تعمیق واگرایی سیاسی کشورهای حوزه خلیج فارس و ممانعت از همگرایی سیاسی معتبر و پایدار در این حوزه استراتژیک میباشد.
وزیر خارجه کشورمان با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران با توجه به ویژگیهای ممتاز تاریخی ، فرهنگی ، جغرافیایی ، جمعیتی و اقتصادی از شاخصترین بازیگران و قدرتهای منطقه خلیج فارس محسوب میشود ، گفت: موقعیت ژئوپولیتیکی ایران و استقرار کشور ما در قلب خاورمیانه ، ایران را به عنوان حلقه پیوند شرق و غرب و شمال و جنوب منطقه تبدیل ساخته است. جمهوری اسلامی ایران متناسب با مسئولیتها و وزنه و جایگاه منطقهای وبینالمللی خود همواره به عنوان قدرت و بازیگری برجسته در تحولات منطقهای مسئولانه رفتار نموده است.
وی تاکید کرد:در این رهگذر علیرغم تلاشهای مکرر برخی قدرتهای فرامنطقهای جهت انزوای کشور ما ، واقعیات و شرایط منطقه همواره مبین آن بوده است که بدون حضور موثر ایران پیشبرد ترتیبات امنیتی میسر نبوده است.
جمهوری اسلامی ایران همواره از همکاری سازنده و دسته جمعی باهمسایگان خود در این حوزه استقبال نموده و آمادگی خود را برای تشکیل یک پیمان دستهجمعی با هدف حفظ امنیت وصلح مورد تاکید قرار داده است . متکی اضافه کرد: نیل به نظام امنیتی با ثبات در خلیج فارس مستلزم توجه به مواردی از جمله:
- شکلگیری دیدگاه و فهم مشترک و همسان در باره مفهوم امنیت نزد کشورهای منطقه
- ارائه تعریفی مناسب از جایگاه و اهداف نظام جدید امنیتی درمنطقه و همسویی آن با نظام کلی امنیت بینالمللی
- تداوم سیاستاعتماد سازی درمیان همه کشورهای منطقه
- شناسایی و رفع موانع بومیسازی ساز و کار امنیتی از سوی کشورهای منطقه
- احساس امنیت و مشارکت فعال همه کشورهای منطقه در این نظام امنیتی با ثبات فارغ از وزن جغرافیایی، جمعیتی و اقتصادی
- گره خوردن امنیت انفرادی کشورها با امنیت جمعی آنها و تضمین متقابل استمرار جریان آزاد انرژی و تسهیل مبادلات تجاری میطلبد.
وی تصریح کرد: امنیت انرژی در منطقه خلیج فارس یکی از مهمترین موضوعات جهانی است، با توجه به وجود ذخایر عظیم نفت و گاز در این منطقه و وابستگی شدید کشورهای جهان به این ذخایر ، امنیت در تولید و حمل ونقل انرژی بر صنعت واقتصاد و رویکرد سیاسی بسیاری از کشورها تاثیرگذار خواهدبود بنابر این تحریمهای اقتصادی وفنی که با انگیزههای کاملا9 مشخص علیه ملت ایران تحمیل شده است به زیان امنیت کل منطقه بوده و آثار منفی بر اقتصاد کشورهای منطقه بر جای خواهد گذاشت.
وزیر امور خارجه کشورمان بیان داشت: جمهوری اسلامی ایران همچنین از تمایل کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس جهت استفاده از فناوری صلحآمیز هستهای برای تولید انرژی استقبال نموده و آمادگی خود را به منظور همکاری و انتقال تجربیات به کشورهای همسایه خود اعلام داشته است.
وی ادامه داد: ابراز تمایل کشورهای عضو شورا به استفاده از انرژی هستهای دلیلی بر حقانیت جمهوری اسلامی ایران برای بهرهگیری از فناوری صلحآمیز هستهای می باشد زیرا کشورهای غربی همواره در برنامه هستهای ایران به دلیل که دارای ذخایر فسیلی است شبهه وارد نموده و آن را برای اهداف نظامی معرفی مینماید درحالی که کشورهای شورای همکاری که دارای منابع عظیم انرژی فسیلی از قبیل نفت و گاز بوده و به این واقعیت پیبردهاند که این منابع در آینده نه چندان دور به اتمام خواهد رسید.
متکی اظهار داشت: طرح موضوع خطرات زیستمحیطی نیروگاه بوشهر در حاشیه خلیج فارس نیز که از سوی جریانهای وابسته به قدرتهای بیگانه و با اهداف سیاسی صورت میگیرد، فاقد زیربنای علمی است و نمیتواند موجبات نگرانی همسایگان را فراهم سازد. اینجانب در دیدارهای خود بامقامات کشورهای منطقه بارها بر بهرهمندی نیروگاه بوشهر از آخرین تاسیسات امنیتی و استانداردهای بینالمللی هستهای و نظارت کامل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر آن تاکید ورزیده و به آنها در این زمینه اطمینان لازم داده شده است.
وزیر خارجه کشورمان تاکید کرد: هم اکنون تلاشهای برای دامنزدن به نگرانیهای تصنعی در رابطه با فعالیت صلحآمیز هستهای ایران از سوی برخی از کشورهای فرامنطقهای با هدف تحت تاثیر قرار دادن مناسبات دوستانه ایران با همسایگان خود در حال انجام است.
متکی افزود: معتقدیم هدف از اینگونه القائات از سوی کشورهای مزبور صرفا9 ادامه فشارهای سیاسی در چارچوب سیاست محرومسازی ملت ایران از حقوق خود، ایجاد و افزایش تنش و بدگمانی میان کشورهای منطقه و دور نگاهداشتن آنها از دستیابی به این فناوری پیشرفته میباشد، امیدواریم رهبران و مسئولین کشورهای همسایه ودوستان ما در خلیج فارس توجه شایستهای به این واقعیت مبذول نمایند.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: ثبات سیاسی، امنیت و پیشرفت اقتصادی کشورهای منطقه بر یکدیگر تاثیر عمیقی دارد و با توجه به پیوندهای فرهنگی، مذهبی و موقعیت ژئوپولتیک کشورهای حوزه خلیج فارس،امنیت کشورهای منطقه به یکدیگر گره خورده است و هرگونه بیثباتی وناامنی در منطقه پیامدهای گستردهای بر دیگر کشورها دارد، بر اساس همین واقعیت است که کشورهای این منطقه با برقراری ثبات و امنیت در عراق وابسته شده است.
وی با اشاره به مسایل روز عراق گفت: تداوم خشونت در عراق با هدف ایجاد زمینه برای جنگ داخلی میان گروهها، مذاهب و اقوام مختلف و سرایت آن به دیگر کشورهای منطقه صورت میگیرد که این مساله نباید از دید سیاستمداران ومقامات کشورهای منطقه پنهان بماند، کشورهای منطقه باید ضمن همکاری با دولت قانونی و مشروع عراق از برنامههای آن برای مبارزه با خشونت و تروریسم داخلی حمایت نماید. تعیین یک جدول زمانی برای خروج نیروهای اشغالگر از عراق و واگذاری کامل امور به دولت و ملت عراق جهت اجرای برنامههای امنیتی در این کشور موثرترین راه برای خروج از بحران جاری و جلوگیری از گسترش خونریزی و خشونت در منطقه است.
متکی بیان داشت: به نظر ما عراق جدید در منطقه یک واقعیت است، روند تحولاتی که در این کشور در راستای حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش شکل گرفته قابل بازگشت نیست.جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر حفظ یکپارچگی و استقلال عراق، کمک به استقرار امنیت و آرامش در عراق را وظیفه دین و انسانی خود میداند و با هرگونه تنش و اختلاف قومی، طائفهای و مذهبی در این کشور به شدت مخالف است.
وی اظهار داشت: متاسفانه سیاستهای نامناسب و عملکرد نامطلوب اشغالگران موجب بروز وضعیت خطرناکی در صحنه عراق گردیده است، ما قویا9 معتقدیم که خروج بیگانگان از عراق و همکاری کشورهای منطقه با دولت منتخب و مردمی عراق، کلید اساسی حل مشکلات این کشور است و جمهوری اسلامی ایران آماده است در صورت تغییر رفتار امریکا به این کشور برای خروج از نیروهای خود از عراق و منطقه کمک نماید و این امر را به نفع همه کشورها و ملتهای منطقه میداند.
وزیر خارجه کشورمان خاطرنشان کرد: رشد و توسعه کشورهای حوزه خلیج فارس درسیاست، اقتصاد و فرهنگ در گرو آگاهی، هشیاری، مسئولیتپذیری، تفاهم نامه بین منطقهای و ایفای نقش اثرگذار در معادلات منطقهای وبینالمللی است. شکلدهی به همگرایی و همکاری معتبر، نهادینه و فراگیر و پایدار کشورهای حوزه خلیج فارس در همه عرصههای سیاسی، امنیتی، اقتصادی، تجاری و فرهنگی در این رهگذر میتواند نقش منطقه را در تامین امنیت و ثبات در خاورمیانه و عرصه بین الملل متحول ساخته و چشمانداز تازهای در افق حیات سیاسی این منطقه ترسیم نماید.
وی با تاکید بر این که جمهوری اسلامی ایران همکاری و همگرایی منطقهای در خلیج فارس را در صدر اولویتهای سیاست خارجی خود قرار داده است، گفت:کشورهای حوزه خلیج فارس میتوانند با طراحی الگوی همگرایی منطقهای، بر مبنای امکانات و مقتضیات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی در جهتدهی به معادلات این منطقه و ارتقای جایگاه بینالمللی آن نقش محوری ایفا نماید. همکاری کشورهای منقه در مبارزه با جریانهای افراطی، تفرقه مذهبی،تروریسم، قاچاق مواد مخدر، عدم تکثیر سلاحهای کشتار جمعی و جرایم سازمان یافته به موازات گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری، فرهنگی و بینالمللی ضرورتی غیرقابل انکار میباشد.
متکی ادمه داد: بدیهی است عوامل و متغیرهایی مانند همسایگی و اشتراکات عمیق تاریخی و مذهبی، نزدیکی و پیوند متقابل و مستحکم فرهنگها و سنتها و میراث ارزشمند ملل منطقه، نقش به سزایی در تعامل و هم سرنوشتی و گام برداشتن در مسیر وحدت منافع و مصالح بر عهده دارد. وی تاکید کرد: جهان در شرایط خطرناکی قرا گرفته است، این خطر فقط از آن جهت نیست که نیروهای افراطی بیرون از معادلات سیاسی نظم و امنیت جهانی را تهدید میکنند، بلکه این تهدید بیشتر به آن جهت است که قدرتهای بزرگ خود را به اصول و معیارهای شناخته شده بشری از جمله اصول و معیارهای حقوق بینالملل پایبند نمیبینند.
متکی تصریح کرد: بیتوجهی به حقوق بینالملل باعث میشود که کشورهای مختلف جهان به جای اطمینان به قانون و اصول حقوق بینالملل در جهت افزایش قدرت خود به راههای پیشبینی نشده روی آورند و همین موضوع سرآغازی است بر افزایش دامنه تنش در منطقه و جهان.
وی بیان داشت: مسایل مهم فوق باعث شده تا این همایش به موضوع امنیت خلیج فارس از منظر حقوق بینالملل اختصاص یابد، لذا از صاحبنظران و پژوهشگران حاضر در این همایش انتظار می رود تا با ارائه مقاله و سخنرانیهای خود زمینه تعامل و تبادل فکری سازنده در باره امنیت منطقه از منظر حقوق بینالملل را فراهم ساخته و با عرضه ابتکارات واندیشههای نو و خلاق بر غنای علمی مباحثات جاری در منطقه بیفزایند.
وزیر امور خارجه کشورمان در پایان ابراز امیدواری کرد، در پرتو گسترش و تعمیق تفاهم، همگرایی و همکاری منطقهای بیش از پیش شاهد ارتقا نقش همه کشورهای منطقه در معادلات این حوزه و نیز تقویت ثبات و صلح و امنیت و آغاز فصل درخشان دیگری در تاریخ خلیج فارس باشیم.
