طرح ایجاد امنیت اخلاقی ضرورت ها و دستاودرها

مدتها پیش از آن که افتخار خدمت به شهروندان فرهیخته تهران را پیدا کنم ، همواره در این اندیشه بودم که اگر پلیس پایتخت بتواند زمینه های وقوع کنش های کژسازگارانه و رفتارهای آسیب زا

کد خبر: ۱۳۲۳۵۷

را در قلمرو ماموریتی خویش از میان ببرد و یا حداقل تقلیل دهد، چند بازده اساسی و انکارناپذیر را نه تنها نصیب جامعه تهران بلکه نصیب کل جامعه ایران خواهد کرد.
به باورم نخستین این بازده ها آن است که فرصت بهتری را برای شهروندان تهرانی که شاید بیش از دیگر شهروندان به آن نیاز داشته باشند فراهم می کند تا با آرامش فزون تر، امنیت فراگیر و طیب خاطر بیشتر، به تولید فرآورده های مختلف ذهنی و یدی بپردازند. از همین روی به کنکاش ، مطالعه و مداقه نظام مند و مجدانه در امنیت اجتماعی ، روانی و اخلاقی شهروندان تهرانی و عوامل زمینه ساز و استمراربخش آن پرداختم.
مطالعاتم بویژه در قلمرو جامعه شناسی و روان شناسی امنیت ، مرا مجاب کرد تا با گام نهادن در این قلمرو و شتاب بخشیدن به گامهایی که پیشتر در این زمینه برداشته شده است ، می توان بسیاری از اهداف نیروی انتظامی و حتی برخی اهداف نظام را محقق ساخت.
در نیروی انتظامی بر آن شدیم تا در وهله اول دیدگاه خود را با برخی صاحبان اندیشه و بینش اجتماعی ، بویژه جامعه شناسان مدیران شهری و روان شناسان ، در میان بگذاریم و نظر و اندیشه آنان را در این خصوص جویا شده و از آن بهره گیریم و در مرحله دوم از محققان و پژوهشگران ناجا درخواست کردیم تا ضمن بهره گیری از نظرات سایر استادان و محققان علوم اجتماعی و رفتاری ، به پیمایش نظرات شهروندان تهرانی بپردازند.
خوشبختانه آن گونه که انتظار می رفت ، رویکرد نخبگان و مردم جامعه به پدیده امنیت اخلاقی و اجتماعی ، من و همکارانم را مصمم ساخت تا اقدامات برنامه ریزی شده خود را برای ایجاد و بسط امنیت اجتماعی و اخلاقی آغاز و شتاب بخشیم . تدابیر و تاکیدات فرماندهی محترم ناجا نیز ما را یاری داد تا گامهای خویش را مصمم تر فراسو نهیم.
ما طرح امنیت اخلاقی و اجتماعی را به چند مرحله تقسیم کردیم و تصمیم گرفتیم تا در هر مرحله اولا: چند هدف را پیش روی خود قرار دهیم و برای تحقق هر یک از آن اهداف ، آسیب ها و پدیده های مختلف را در نظر بگیریم. اما، هدف نهایی همه مراحل «ایجاد، توسعه و بسط امنیت اجتماعی ، امنیت اخلاقی و امنیت روانی» در نظر گرفته شد. از منظر ما، امنیت اجتماعی از میان راندن تهدیدات در قلمرو زندگی اجتماعی و تعاملات عمومی است. امنیت اخلاقی نیز یعنی جلوگیری از به خطر افتادن حیثیت و منزلت یکایک شهروندان و بسط فضائل انسانی و اخلاقی آنان. امنیت روانی نیز عبارت است از حذف استرس های مختلف ، ایجاد و گسترش نشاط و سلامت روانی شهروندان و بسترسازی برای رشد و بالندگی آنان.
به باور ما از میان راندن چند پدیده و آسیب اجتماعی موجب ایجاد و گسترش امنیت در هر سه قلمرو از قلمروهای پیش گفته می شود که عبارتند از:
1- ایجاد مزاحمت برای زنان و دختران
2- رواج مدلهای غیروطنی پوشش
3- اراذل و اوباش و اشرار
4- دستبرد به اموال مردم
5- توزیع مواد مخدر و داروهای روانگردان
6- رواج تصاویر خلاف اخلاق عمومی
7- پدیده آزارگری و خشونت (بویژه خشونت و دعواهای جمعی)
هر یک از این عوامل یا مجموعه آنها فشار زیادی بر شهروندان وارد می سازد و فرآیند رشد و بالندگی آنان را دستخوش اختلال می سازد ؛ زیرا این عوامل بخشی از انرژی ، توان و فرصت های شهروندان را معطوف از میان راندن فشارها ، تهدیدات و خطرات می سازد و موجب می شود بیش از آن که به بالندگی و تحول خویش یا فرزندان شان بیندیشند، آنها را به چاره جویی درباره دفع خطرات یا کاهش دامنه اثرات آن وامی دارد.
از همین روی ، ما از میان راندن این آسیب ها را وجهه همت خویش قرار داده ایم ؛ اما بر این واقعیت نیز اذعان داریم که چنین پدیده ها و آسیب هایی یک شبه پدید نیامده اند تا یک شبه نیز بتوان آنها را از میان راند. شکل گیری این آسیب ها متاثر از عوامل متعددی است که می توان آنها را «عوامل زمینه ساز» نام نهاد.
عوامل زمینه ساز هم فرهنگی اند، هم اجتماعی و هم روان شناختی ؛ در نتیجه از میان راندن آنها مستلزم بهره گیری همزمان از ساز و کارهای روانی ، اجتماعی و فرهنگی است.
لیکن ، حتی اگر نتوان عوامل زمینه ساز را در کوتاه مدت از بین برد، می توان با برخورد قانونی و مطلوب با مصادیق آسیب ها و پدیده های ناهنجار، امنیت و آسایش مردم را بسط داد و تهدید را به حداقل رساند.
بنابراین ، اجرای طرح ایجاد و بسط امنیت اخلاقی و اجتماعی برای هموارساختن زمینه های رشد و تعالی جامعه و فرابالیدن روانی و اجتماعی شهروندان ، ضروری می نماید.
شهروندان و نخبگان جامعه نیز بر چنین ضرورتی صحه گذاشته اند و الزام آن را مورد تایید قرار داده اند. چه آنان نیز همچون ما، بر این باورند که مناسبترین و ضروری ترین بستر رشد و شکوفایی ، امنیت است و بدون ایجاد امنیت نمی توان به مراحل رشد و بالندگی اخلاقی ، شناختی و روانی دست یافت.
نگارنده بر این باور است که طرح «بسط امنیت اخلاقی و اجتماعی» افزون بر از میان بردن تهدیدات و استرس ها، دارای پیامدهای مطلوب دیگری است که برخی از آنها عبارتند از:
1- افزایش میزان دلبستگی ، اعتماد و پیوند درون خانوادگی
2- کاهش ضربات و آسیب های روانی
3- افزایش اعتماد شهروندان به نهادهای نظام از جمله نیروی انتظامی
4- حفظ و حراست فزون تر از حریمهای خصوصی
5- افزایش آزادی های روانی و اجتماعی
6- پیشگیری از گرفتارشدن نوباوگان و نوجوانان در دام آسیبهای اجتماعی و روانی
7- افزایش اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی
8- تسهیل فرآیند پرورش منش انسانی و اخلاقی
نگارنده امیدوار است اصحاب قلم و محققان و تحلیلگران با نقادی ها و رهنمودهای عالمانه خویش ، بیش از پیش راه را بر ما بنمایانند و ما را در هموارسازی و تسهیل فرآیند ایجاد و بسط امنیت اخلاقی در جامعه ، یاری نمایند.