گزارش BBC: اعتلای ایران، بزرگترین عارضه ناخواسته حمله آمریکا به جهان اسلام

در میان باران خبرهای بد از عراق، تنش فزاینده در غزه، بی ثباتی در لبنان و ناپایداری و بلاتکلیفی در اسراییل، یک چیز آشکارا پدیدار می شود.

کد خبر: ۱۲۴۹۵۸

حمله امریکا به عراق و تلاش آن برای گسترش دموکراسی در سراسر منطقه (!) مجموعه ای از عواقب عمیق اما ناخواسته داشته است. مهم ترین این عوارض طلوع و اعتلای ایران است.
نابود کردن رژیم طالبان در افغانستان و سرنگون کردن صدام در عراق، نابود کردن دشمنان استراتژیک اصلی ایران بود.
ایران نیز برای دوره ای کوتاه نگران مداخله امریکا بود. در این دوره بود که تهران با بیشترین اشتقیاق برای مذاکره آشکار شد.
اما مشکلات فزاینده امریکا در عراق نشان داد که گرفتارتر شدن امریکا در منطقه در واقع به نفع کشور ایران است.
در چنان شرایطی ایران آزاد بود تا نفوذ خود را در سراسر منطقه- در عراق، در لبنان و در اراضی فلسطین- گسترش دهد. دولت های سنی- مانند مصر، عربستان و اردن با وحشت ناظر بودند که نگرانی هایشان از سلطه جدید شیعیان به تحقق می پیوست.
چنین وحشتی باعث شروع صف بندی جدیدی شده است.
دنیس راس، فرستاده صلح امریکا به خاورمیانه در دوره حکومت بیل کلینتون، می گوید «چیزی در حال وقوع است که می تواند قدرت بالقوه استراتژیک داشته باشد.»
سفیر راس، شروع این امر را با انتقاد عربستان سعودی از حزب اله در جنگ تابستان گذشته امریکا و اسراییل علیه حزب اله مرتبط می داند.
او گفت: بسیاری از دولت های عرب تصور می کردند ایران می کوشد کنترل مساله اسراییل-فلسطین را در دست بگیرد و از حزب اله و حماس به عنوان ابزار کار خود استفاده کند. سعودی ها و سایر دولت های سنی این موضوع را تهدید می دانستند. زیرا همچنان که سفیر راس ادعا می کند: اگر ایرانیان در موقعیتی باشند که در آن بتوانند خاطره انگیزترین نمادهای منطقه را کنترل کنند می توانند از آن علیه این رژیم ها استفاده کنند.
فعالیت های امریکا و غرب در زمینه بزرگنمایی خطر هسته ای ایران ادامه سیاست های تفرقه افکنانه بین شیعیان و اهل سنت است تا صف بندی بالقوه جدیدی علیه ایران و اسلام در منطقه به وجود آورند صف بندی ای که دولت های میانه رو عرب و اسراییل منافع مشترکی در آن داشته باشند.
سعودی ها طرح صلح قدیمی خود را برای خاورمیانه بار دیگر مطرح کرده اند و ریاض، قاهره وامان تلاش می کنند امریکا را تشویق کنند اقدامات تازه ای در زمینه صلح در فلسطین انجام دهد.و اگر این قیمت اتحاد جدید برای مهار ایران باشد، در آن صورت به نظر می رسد دولت بوش مشتاق پرداخت آن، با حداقل شروع به اقدام در این زمینه، باشد.
اما با توجه به رقابت مرگبار و خانمان برانداز بین جناح های فلسطینی، آیا می توان امید زیادی برای پیشرفت داشت؛
موقعیت ایهوداولمرت نخست وزیر اسراییل نیز به علت نمایش ضعیف او در جنگ تابستان گذشته علیه حزب اله و مجموعه ای از رسوایی ها که نظام سیاسی اسراییل را به شدت گرفتار کرده، به طور جدی ضعیف شده است. با وجود هیاهوی بسیار برای شروع تلاش دیپلماتیک جدید امریکا در منطقه، دنیس راس می گوید اکنون ایجاد تحولی استراتژیک در این منطقه بسیار دشوار خواهد بود.
راس چنین می گوید:« آیا رهبران ضعیف می توانند به مسایل اساسی بپردازند؛ لذا در اینجا نیز تیر امریکا به سنگ خورده است.
اما همچنین مشکلات به مراتب اساسی تری برای امریکایی ها وجود دارد.
ریچارد هایس، رییس شورای روابط خارجی ومقام سابق وزارت خارجه امریکا می گوید از دیگر تناقضات حمله امریکا به عراق این است که به عصر سلطه دیپلماتیک امریکا در منطقه نیز پایان داده است وی می گوید امریکا با خاتمه جنگ سرد و سلطه ای که پس از حمله عراق به کویت در منطقه نشان داد در طول بیشتر سال های دو دهه گذشته از مزیتی تاریخی برخوردار بود. اما حالا شاهد چیزی اساسا متفاوت هستیم. او می افزاید این پایان برتری و سلطه امریکا بود.
با این حال، هاس بلافاصله تاکید می کند که این وضع پایان نفوذ امریکا نبود. دوره سلطه امریکا به سرآمده، اما هیچ کشور تنهای دیگری جای سلطه امریکا را نگرفته است.
هاس می گوید ما اساسا شاهد خاورمیانه ای آشفته تر، بسیار پیچیده تر و به مراتب پردردسر هستیم جایی که از توانایی امریکا برای شکل دادن به امور خیلی کاسته شده است.