حیاتی: ساختار فعلی آموزش و پرورش پاسخگوی نیاز امروز کشور نیست
فارس: مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه آموزش و پرورش نیازمند تحول است، گفت: ساختار فعلی آموزش و پرورش پاسخگوی نیازهای امروز کشور نیست.
محمد حیاتی افزود: آموزش و پرورش برای امروز است، آموزش و پرورش برای دیروز نیست یعنی آموزش و پرورش باید متناسب با نیازهای امروز جامعه حرکت کند.
وی ادامه داد: تحول بدون تغییر امکان ندارد. باید تغییراتی در مجموعه آموزش و پرورش صورت گیرد تا بتوان به آن چیزی که مورد نظر است، رسید.
حیاتی با بیان اینکه بدون قطع آموزش و پرورش نیاز به تحول دارد، اظهار داشت: ما در شرایطی قرار داریم که با توجه به سرعت و گسترش فناوری جدید و شرایطی که جامعه برای ما ایجاد کرده است، همواره نیازمند یک سری مسائل جدید هستیم که از این طریق آموزش و پرورش محقق میشود.
وی افزود: اگر آموزش و پرورش نتواند خود را با این شرایط تطبیق کند، طبیعتا دچار عقب ماندگی نسبت به جهان میشود.
* تحول باید از معلمان آغاز شود
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: بیش از یک میلیون نیروی انسانی در آموزش و پرورش حضور دارند. به نظر من آنچه قرار است تغییر کند باید اول از معلم شروع شود یعنی باید یک تحول در این نیرو ایجاد شود.
وی اضافه کرد: در این بخش باید در ابتدا معلمان روزآمد شوند. برای روزآمد کردن معلمان، ابزار، امکانات و بودجه نیاز است.
حیاتی اظهار داشت: از سویی باید معلمان را انگیزهمند کرد یعنی انگیزه آنها را بالا برد و کاری کرد که رضایت شغلی در آنها ایجاد شود تا بتوانیم به اهدافی که آموزش و پرورش امروز ما نیاز دارد، دسترسی پیدا کنیم.
وی افزود: در یک بحث کلی میتوان گفت که باید روی منزلت و معیشت معلمان کار کرد و آنها را انگیزهمند کرد تا بتوانند تلاش بهتری در آموزش و پرورش کنند.
* شیوهها و روشهای تدریس تغییر کند
حیاتی اظهار داشت: شیوههای تدریس ما به عنوان اساس کار آموزش هنوز خیلی سنتی است. هنوز معلم در کلاس متکلم وحده است و مطالب را بیشتر به صورت کلامی منتقل میکند. وی ادامه داد: رسانه و ابزار تدریس نیز خیلی قدیمی است. معلمان هنوز با گچ و تخته مطالب را انتقال میدهند.
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس اضافه کرد: امروزه با وجود پیشرفتهای تکنولوژی، دیگر شیوههای و ابزارهای سنتی نمیتواند آموزش و پرورش مدرن را به دنبال داشته باشد.
وی به کتابهای درسی نیز اشاره کرد و افزود: کتابهای درس به عنوان منبع اصلی پیام که به دانشآموزان میدهیم، آنچیزی نیست که میخواهیم. حجم خیلی از درسها زیاد است لذا باید در کیفیت و کمیت کتابهای درسی تغییر ایجاد شود.
* جهتدهی آموزش و پرورش به سمت رشتههای فنی باشد
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: دیگر دیپلم سواد نیست بلکه به مانند ششم ابتدایی قدیم است. اکنون دیپلم در حد خواندن، نوشتن و درک مطلب است. دیپلم آنقدر سواد نیست که در دنیای امروز بتوان با آن کاری مناسب پیدا کرد.
وی افزود: باید با تغییر جهتدهی آموزش و پرورش کاری کرد که آن دسته از فارغالتحصیلان آموزش و پرورش که از ارتقای تحصیل باز میمانند با همین دیپلم بتوانند گلیم خود را از آب بیرون بکشند.
حیاتی اظهار داشت: میتوان جهتدهی آموزش و پرورش را از سمت رشتههای نظری به رشتههای فنی و حرفهای برد. البته این چیزی است که در آموزش و پرورش در حال انجام شدن است.
وی ادامه داد: البته آموزش فنی و حرفهای به مراتب گرانتر از آموزش نظری است.
* ساختار آموزش و پرورش تغییر کند
حیاتی با بیان اینکه آموزش و پرورش دارای یک ساختار مترکمز و وزارتخانه وسیعی است، اظهار داشت: مدرسه کانون فعالیت است اما خوب که دقت میکنیم میبینیم که مدرسه هیچ نقشی در تصمیمگیری و برنامهریزی ندارد. در حقیقت مدرسه هیچ نقش موثری در چرخه کاری آموزش و پرورش ندارد.
وی افزود: وقتی سازمانی خیلی گسترده باشد، کنترل آن به صورت متمرکز بسیار سخت است و باید در زمینه ساختار آموزش و پرورش تغییراتی ایجاد شود.
* بودجه آموزش و پرورش کافی نیست
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: ما نمیتوانیم از یک طرف به مردم بگوییم که نباید به آموزش و پرورش پول دهید و از طرف دیگر دولت نیز منابع لازم را در اختیار آموزش و پرورش نگذارد.
وی ادامه داد: با بودجه فعلی نباید از آموزش و پرورش توقع معجزه داشت. باید در خصوص بودجه آموزش و پرورش فکری کرد.
حیاتی اضافه کرد: بودجه آموزش و پرورش باید یا از طریق دولت یا از طریق مردم تأمین شود. از طریق مردم که نمی شود چون قانون این اجازه را نمیدهد. از طرفی تجربه نیز نشان داده است که بخش خصوصی در آموزش و پرورش موفق نیست.
وی افزود: سال 1367 قانون تأسیس مدارس عیرانتفاعی تصویب شد که تا به امروز 18 سال میگذرد اما پوشش این مدارس به 7 درصد نیز نرسیده است و تنها در کلان شهرها رونق پیدا کرده است.
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: با 10، 11 درصد از بودجه ملی نمیتوان آموزش و پرورش را پیش برد. یک زمانی در همین کشور سهم آموزش و پرورش بیش از 20 درصد از بودجه ملی بود.
* عدم تحول منجر به عقب افتادگی میشود
حیاتی اظهار داشت: ما نیاز به آموزش و پرورش پویا داریم، در غیر این صورت از دنیا عقب میافتیم.
وی افزود: اگر آموزش و پرورش نتواند وظیفه خود را انجام دهد طبیعتا تأثیرش در آموزش عالی، بازار کار و جامعه مشاهده میشود. مانند اینکه میوهای نارس را به کارخانه آب میوهگیری دهیم و محصول خوبی بخواهیم.
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ادامه داد: عدم تحول در آموزش و پرورش باعث میشود که نیروی ناکارآمد وارد بازار کار، آموزش عالی و جامعه شود.
* ورودی آموزش و پرورش حداقل لیسانس باشد
مخبر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس به استخدام 40 هزار معلم حقالتدریس دیپلمه در آموزش و پرورش اشاره کرد و گفت: شخصا با استخدام معلم دیپلمه در آموزش و پرورش موافق نیستم و با وجود نیروهایی با سطح سواد بالاتر در جامعه ، میتوان این نیروها را در آموزش و پرورش به کار گرفت.
وی اضافه کرد: جوانانی حدود 10، 12 سال به عنوان حقالتدریس در آموزش و پرورش کار میکردند و تکلیف آنها روشن نبود. البته نزدیک به 70 هزار نفر این افراد طی 3، 4 سال اخیر وارد آموزش و پرورش شده بودند.
حیاتی به تعطیلی مراکز تربیت معلم اشاره کرد و گفت: تعطیلی این مراکز باعث شد که نیروهای حقالتدریس در آموزش و پرورش افزایش یابد. مراکز تربیت معلم به عنوان جایی بود که آب زلال را وارد آموزش و پرورش میکرد و وقتی آنجا بسته شد طبیعتا باید از مجرای دیگری نیروی انسانی وارد آموزش و پرورش میشد.
وی افزود: باید تربیت معلم اختصاصا برای آموزش و پرورش نیروسازی کند. از طرفی ورودی آموزش و پرورش باید حداقل لیسانس باشد.
