مخالفت با توزیع متادون در داروخانه، چرا؟

دست‌اندرکاران درمان اعتیاد به‌خوبی می‌دانند که بیشتر مراجعان به مراکز ترک اعتیاد به سبب مشکلات مالی، داروهای خود را به صورت روزانه، یک روز در میان، سه روزه یا هفتگی دریافت می‌کنند و به سبب اشراف به این موضوع، همچنین به این دلیل که می‌دانند هر بیمار باید دوز خاصی از دارو را مصرف کند، دچار ابهام‌اند که اگر توزیع دارو به داروخانه‌ها واگذار شود این مراجعات چگونه مدیریت خواهد شد. آیا قرار است بیمار در روزهای اول درمان بین مراکز و داروخانه‌ها رفت و آمدهای متوالی داشته باشد؟
این موضوع به این دلیل موجب نگرانی است که هم‌اکنون که دارو نزد مراکز است بیماران تن به مشاوره، انجام تست‌های ادراری و کبدی و... نمی‌دهند و اگر کار به داروخانه‌ها واگذار شود مسلما شرایط سخت‌تر می‌شود. کارشناسان هنوز پاسخ این سؤال را نگرفته‌اند که اگر بیماری به داروخانه مراجعه و در راه دارو را بخورد و مشکلی برایش ایجاد شود، چه کسی باید پاسخگو باشد؛ داروخانه یا پزشک مسؤول فنی مرکز ترک اعتیاد؟
هنوز مشخص نیست که آیا ایجاد چنین تغییر بزرگی در سیستم درمان اعتیاد و توزیع دارو صاحب پروتکل شده است یا خیر و این که اساسا چرا باید این تغییرات اعمال شود در حالی که سال‌های متمادی، مراکز ترک اعتیاد موظف به تعبیه گاوصندوق، درهای ضد سرقت، ترارلی اورژانس، سیستم تهویه و... شدند. آیا اگر کار به داروخانه‌ها نیز واگذار شود همین تکالیف برای آنها نیز در نظر گرفته خواهد شد یا این که این سختگیری‌ها فقط برای مراکز درمان اعتیاد بوده است.
اما مهم‌تر از اینها تاثیر این واگذاری بر روند درمان معتادان است. اگر قرار باشد مصرف‌کنندگان داروی خود را از داروخانه‌ها بگیرند و درمان خود را در مراکز پیگیری کنند، آیا مراجعه به دو محل از نظر بیماران سخت‌تر و برای پوشیده ماندن اعتیادشان مشکل‌تر نخواهد بود؟
پیش‌بینی می‌شود به سبب وجود چنین پرسش‌های بی‌جوابی، کل سیستم درمان نگهدارنده، نابود شده و شاهد افزایش رفتارهای پرخطر از سوی مصرف‌کنندگان باشیم. البته تئوری این که دارو باید در داروخانه باشد بنای درستی دارد، اما مشکل این است که تا این لحظه برای داروهای درمان اعتیاد نتوانسته‌اند در دنیا نمونه موفقی ارائه کنند‌. بنابراین اگر این تئوری در وزارت بهداشت مصوب شود، شاهد یک جهش در رفتارهای پرخطر و خارج از سیستم بهداشتی خواهیم بود و سال‌ها باید برای این تصمیم اشتباه تاوان بپردازیم.

مرتضی خوشگفتار

کارشناس درمان اعتیاد