اینستکس بدتر از شرایط غذا در برابر نفت است

وحید شقاقی در گفت‌وگو با ایلنا با بیان این‌که راه‌اندازی اینستکس هیچ امتیازی برای ایران محسوب نمی‌شود،‌ اظهار کرد: اینستکس به هیچ وجه کانال مالی نیست بلکه یک شرکت واسط است که در اروپا تأسیس شده و باید یک شرکت واسطی هم در ایران ایجاد شود تا برقراری ارتباط بین این دو شرکت کالاهایی از اروپا به ایران صادر شود و اینستکس در همین حد کارایی دارد و نباید انتظار بالاتری از آن داشته باشیم.
وی ادامه داد: شرکت‌های بزرگ اروپایی با این شرکت واسط همکاری نخواهند داشت و همکاری اینستکس فقط در حد شرکت خرد و متوسط خواهد بود. اتحادیه اروپا شروطی را برای راه‌اندازی اینستکس وضع کرده که ایران برای همکاری با این شرکت باید به تعهدات خود در برجام عمل کند. شقاقی با تاکید بر این‌که متاسفانه تأمین مالی این واردات کالا از این شرکت اروپایی هنوز مبهم است، ادامه داد: اگر اتحادیه اروپا می‌پذیرفت که نفت ایران به این کشورها صادر شود و به ازای دپوی ارز حاصل از صادرات نفت در این کانال،‌ کالاهای مورد نیاز کشور را در اختیارمان قرار می‌داد در شرایط نفت در برابر غذا و دارو قرار می‌گرفتیم، اما امروز شرایطمان بدتر از نفت در برابر غذاست.
وی با اشاره به اخبار منتشرشده از سوی بانک مرکزی مبنی بر ایجاد خط اعتباری برای واردات کالا از اروپا گفت: ایجاد خط اعتباری برای واردات کالا بسیار خطرناک است چراکه بدهی‌های خارجی ما را افزایش می‌دهد.
استاد اقتصاد دانشگاه خوارزمی با بیان این‌که شرایط حال حاضر در اینستکس برای ایران بدتر از نفت در برابر غذا است و اروپا فراتر از آن با ایران برخورد کرده است، گفت: شدیدترین نوع تحریم نفت در برابر غذا و دارو است اما امروز اروپا با راه‌اندازی اینستکس پای خود را فراتر گذاشته، چراکه نفت ایران را هم به ازای صادرات کالا قبول نمی‌کند.
شقاقی افزود: متاسفانه اروپایی‌ها 14 ماه از وقت ایران را گرفتند و وقت‌کشی کردند برای ایجاد سازوکاری که هیچ کاربردی برای اقتصاد ما ندارد.
وی درباره یک روش در استفاده از اینستکس که می‌تواند برای ایران امتیاز ایجاد کند، گفت: فروش غیررسمی نفت مورد نیاز اروپا به چین می‌تواند یک راهکار مناسب محسوب شود، چراکه در این صورت پول فروش نفت در بانک کونلون چین قرار می‌گیرد و چین می‌تواند با شرکت اینستکس مبادلات مالی انجام دهد که هزینه واردات کالای اروپایی به ایران تسویه شود. در غیر این صورت ایجاد خط اعتباری برای واردات کالای اروپایی امتیازی که برای ایران ندارد که هیچ، بلکه بدهی‌های ما را افزایش می‌دهد.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: اروپا اگر حسن‌نیت داشت می‌توانست بپذیرد به ایران کالا بدهد و بعد از این‌که امکان صادرات نفت به اروپا بود،‌ هزینه آن را تسویه کند. روش‌های متعددی وجود دارد که اینستکس به اقتصاد ایران کمک کند، اما این بدترین نوع کارکرد اینستکس برای ایران است و اروپا باید حداقل نفت در برابر غذا را می‌پذیرفت. شقاقی با تاکید بر این‌که قرار بر این است دارو و مواد غذایی مورد موافقت با آمریکا از سوی اروپا به ایران ارسال شود، گفت: با این تعریفی که در حال حاضر وجود دارد اینستکس هیچ مزیتی برای ایران نخواهد داشت و عملا وقت‌کشی محسوب می‌شود. در این شرایط مقامات ایرانی با جدیت بحث بازگشت به شرایط برجام را پیگیری کنند یا امتیازی که اروپایی‌ها مطرح می‌کنند کاملاً ملموس و مشخص باشد.