منشور 6گانه رهبر انقلاب برای نقش‌آفرینی جوانان

در دیدار ۳ ساعته عصر دیروز هزاران نفر از دانشجویان با رهبر معظم انقلاب اسلامی، نمایندگان تشکل‌های «علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و صنفی دانشجویان» حدود دو ساعت به بیان دغدغه‌ها و دیدگاه‌های خود درباره مسائل مختلف روز پرداختند و حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای نیز نکات مهمی درباره مسائل مطرح شده و نیز موضوع راهبردی «چگونگی ورود جوانان به میدان و شتاب یافتن حرکت عمومی کشور برای تحقق چشم‌انداز روشن انقلاب اسلامی» بیان کردند.
رهبر انقلاب اسلامی در ابتدای سخنان خود دانشجویان و جوانان را به بهره‌گیری از فرصت کم‌نظیر ماه مبارک رمضان برای تقویت رابطه با خداوند متعال توصیه کردند و گفتند: این فرصت مغتنم انس با قرآن و نماز و دعا را به یک عادت نیکو و ماندگار تبدیل کنید.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای در ادامه، جلسه دانشجویی برگزار شده را جلسه‌ای پر نشاط، و روحیه جوانی و سرزندگی را موجب پیشرفت و استفاده از فرصت‌ها در کشور برشمردند و افزودند: در مطالبتان غالباً دردها و نگرانی‌ها را بیان کردید، من نیز با بیان نگرانی‌ها و اشکال‌ها کاملاً موافقم ولی توجه داشته باشید اگرچه روحیه نشاط و طلبکاری خیلی خوب است اما در بیان تعابیر و انتقادها باید دقت کنید چرا که بی‌دقتی در بیان، علاوه بر مؤاخذه خدایی، آثار نامطلوب دیگری خواهد داشت.
مشکلات نظام پارلمانی از ریاستی بیشتر است
رهبر انقلاب اسلامی سپس با اشاره به چند مورد از مطالب دانشجویان و در پاسخ به سؤالی مبنی بر این‌که «آیا اشکالات و کمبودهای کنونی ناشی از اشکال ساختار است یا ضعف کارگزاران» گفتند: ساختار قانون اساسی ساختار خوبی است و اشکالی ندارد، البته در همه کشورها از جمله در کشور ما ساختارها در طول زمان تکمیل و نواقص و خلآهای آنها برطرف می‌شود، همانند این‌که در گذشته مجمع تشخیص مصلحت نظام وجود نداشت اما امروز وجود دارد.
ایشان در خصوص ایده «نظام پارلمانی» خاطرنشان کردند: این مسائل را در مجمع بازنگری قانون اساسی به تفصیل بحث کردیم و به این نتیجه امروز رسیدیم، چرا که مشکلات نظام پارلمانی برای کشور بیش از مشکلات نظام ریاستی است.
رهبر انقلاب در جمع‌بندیِ پاسخ به این سؤال تأکید کردند: در ساختار مشکلی وجود ندارد البته امکان کم و زیاد کردن آن وجود دارد، اما کارگزاران، اشکال‌ها، کوتاهی‌ها، ناتوانی‌ها و سلایق گوناگونی دارند که نتیجه آن این کمبودها می‌شود. البته اشتباه‌های ما مسئولان مانند اشخاص عادی نیست و شکاف‌های بزرگی در متن جامعه ایجاد می‌کند.
جلوی لغزش‌ها در خصوصی‌سازی گرفته شود
نکته بعدی که حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای به آن پرداختند، انتقاد یکی از دانشجویان از روند نامناسب خصوصی‌سازی‌ها و درخواست توقف آن بود.ایشان با اشاره به خطاهای بزرگ انجام‌شده در زمینه خصوصی‌سازی، گفتند: بنده در این خصوص مکرراً تذکراتی داده‌ام که در برخی موارد منجر به اصلاح یا توقف کار نیز شده است، اما اصل خصوصی‌سازی نیاز مبرم اقتصاد و کشور ما است و نباید جلوی آن گرفته شود، بلکه باید جلوی لغزش‌ها و خطاها در خصوصی‌سازی گرفته شود.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای در پاسخ به یکی دیگر از مطالب مطرح شده در این جلسه، تأکید کردند: من همواره جریان جوان انقلابی را تأیید کرده و می‌کنم، البته این به معنای تأیید یک کار خلاف یا غلط نیست که ممکن است از تعدادی جوان انقلابی سر بزند. بنابراین من خطا را تأیید نمی‌کنم اما جوان انقلابی را حتماً تأیید می‌کنم و اگر چیزی غیر از این نقل شد، حتماً آن را قبول و باور نکنید.
وظیفه رهبر نیست که بگوید برجام نباید اجرا شود
«اقدام برخی‌ها در نسبت دادن تصویب برجام به رهبری» سؤال دیگر یکی از دانشجویان بود که رهبر انقلاب اسلامی درباره آن گفتند: شما البته چشم و هوش دارید و همه چیز را می‌فهمید. در آن نامه‌ای که درباره برجام به مسؤولان نوشتم مشخص است که تصویب باید چگونه باشد. در آن نامه شرایطی ذکر شده که در آن صورت، تصویب می‌شود.
ایشان افزودند: البته اگر آن شرایط و خصوصیات اجرا و اعمال نشد، وظیفه رهبری این نیست که وسط بیاید و بگوید برجام نباید اجرا شود.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای گفتند: این بحث که وظیفه رهبری در اینگونه مواقع اجرایی چیست، مقوله‌ای است، اما معتقدم در زمینه‌های اجرایی نباید رهبری وارد میدان شود و کاری را اجرا کند یا جلوی آن را بگیرد، مگر در مواردی که به حرکت کلی انقلاب ارتباط پیدا می‌کند که در آنجا وارد می‌شویم.
ایشان خاطرنشان کردند: من به برجام به آن صورتی که عمل و محقق شد، خیلی اعتقادی نداشتم و بارها نیز به خود مسئولان این کار از جمله به آقای رئیس‌جمهور و وزیر محترم امور خارجه این مطلب را گفتیم و موارد زیادی را به آنها تذکر دادیم.
لحن انتقاد را تند نکنید
رهبر انقلاب اسلامی یک توصیه‌ ‌روشی نیز درباره نحوه بیان انتقادها به دانشجویان داشتند و گفتند: بعضی دوستان انتقادهایی کردند که خوب و بسیاری از آنها نیز بجاست، اما لحن انتقاد را تند نکنید، در بیان انتقادها نقطه‌ضعف به طرف مقابل ندهید و جوری حرف نزنید که بتوانند شما را در مراجع قضایی محکوم کنند و از افراط و تفریط در بیان، و نفی قاطع یک مجموعه بپرهیزید. شما فرزندان من هستید تلاش کنید صحبت‌تان درست بیان شود.
حضرت آیت‌ا... خامنه ای سپس به برخی اقدامات و فعالیت‌های مجموعه های دانشجویی در عرصه‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی، بخصوص در یک سال گذشته اشاره کردند و افزودند: حمایت‌های مجموعه‌های دانشجویی از کارگران و ورود به نحوه واگذاری‌ها در مجتمع کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه و ماشین‌سازی تبریز و یا مطالبه از سه قوه و مجمع تشخیص مصلحت نظام در برخی موضوع‌ها و همچنین برگزاری تجمع‌ها در حمایت از مردم یمن و موضع‌گیری درباره حوادث نیوزیلند و نیجریه اقدامات خوبی بود که انجام گرفت.
ضرورت رعایت متانت و عقلانیت
ایشان در عین حال مجموعه‌های دانشجویی را به رعایت متانت و عقلانیت، در کنار نشان دادن اقتدار روحی و معنوی توصیه مؤکد کردند و گفتند: در اجتماعات و مطالبه‌گری‌ها، سخن منطقی تأثیرگذار خواهد بود و من ضمن تأیید این‌گونه حرکت‌ها بر استمرار آنها تأکید دارم.
رهبر انقلاب اسلامی با یادآوری توصیه های قبلی خود به مجموعه های دانشجویی در خصوص نهضت کتابخوانی و لزوم مطالعه مستمر، خاطرنشان کردند: متأسفانه این حرکت، روال مطلوبی ندارد و مجموعه های دانشجویی و هیأت‌های اندیشه‌ورز آنها باید نسبت به طراحی برنامه‌های مطالعاتی برای دانشجویان، اقدام کنند.
نمونه‌های عینی از محوریت یافتن جوانان
رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به بیانیه گام دوم به بیان پاسخ سؤال اصلی بحث یعنی «چگونگی ورود و نقش‌آفرینی جوانان در حرکت عظیم ملت ایران» پرداختند و تأکید کردند: برنامه‌ریزی و ارائه راهکار برای هدایت حرکت عظیم ملت بر عهده جریان‌ها و حلقه‌های میانی از جمله تشکل‌های دانشجویی است که غالباً مجموعه های جوان، خوشفکر و فعال هستند و می توانند نقش و شأن محور بودن حرکت عمومی جامعه را برعهده بگیرند.
ایشان در بیان نمونه‌هایی عینی برای ورود و محوریت یافتن جوانان، به تشکیل کارگروه‌های فرهنگی در سراسر کشور از جمله در مساجد اشاره کردند و افزودند: تعبیر آتش به اختیاری که قبلاً بیان شد، مربوط به این‌گونه مجموعه‌هاست.رهبر انقلاب با اشاره به تأثیرگذاری عمیق گروه‌های فرهنگی از اول انقلاب تاکنون خاطرنشان کردند: هر جا گروهی جوان با ذهن فعال و پویا شکل بگیرد، می تواند با تأثیرگذاری در محیط اطراف و دیگر مجموعه‌ها در «عزم و حرکت و بینایی و پیشرفت حرکت عمومی ملت» مؤثر باشد.
حزب‌بازی بی‌برکت است
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای «تشکیل گروه‌های سیاسی» را از دیگر روش‌های ورود و حضور مؤثر جوانان در عرصه حرکت عمومی کشور دانستند و خاطرنشان کردند: «حزب‌بازی» بی‌برکت است اما تشکیل گروه‌های فعال سیاسی با هدف فهم کردن و تحلیل موضوع‌ها و حوادث سیاسی و انتقال این تحلیل به دیگران، می‌تواند تأثیری بسیار اساسی داشته باشد.
«تشکیل میزگردها و کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها» راهکار دیگر رهبر انقلاب برای حضور مؤثر جوانان در صحنه بود.
ایشان با ابراز ناخرسندی از کُندی این حرکت تأکید کردند: جوانان منتظر حرکت رئیس دانشگاه یا مسؤولان دیگر نباشند، خودشان با مطالعه خوب و با حضور افراد دارای ذهن فعال و زبان گویا این میزگردها و کرسی های آزاداندیشی را شکل دهند.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای خاطرنشان کردند: در حال حاضر درصد زیادی از دانشجویان در تشکل‌ها فعال نیستند، اما اگر این‌گونه فعالیت‌ها انجام شود، درصد بیشتری از دانشجویان به تشکل‌ها و فعالیت‌های دانشجویی راغب می شوند.
«تشکیل گروه‌های نهضتی در داخل دانشگاه‌ها» و نیز «دعوت از دانشجویان کشورهای محور مقاومت برای بحث درباره مسائل بین‌المللی و مسائل مهم جهان اسلام» پیشنهاد دیگر رهبر انقلاب به دانشجویان برای حضور و هدایت حرکت عمومی ملت در مسیر تحقق افق روشن کشور بود.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای «تشکیل گروه‌های علمی و همکاری با مراکز و شرکت‌های دانش‌بنیان» را نیز شیوه‌ای مؤثر خواندند و افزودند: ارائه خدمات از جمله حضور گروه‌های جهادی در مناطق مختلف راهکار بسیار مهم دیگری است که هر قدر تقویت و هدفدار شود می تواند میزان نقش‌آفرینی جوانان را در صحنه افزایش دهد.
«فعالیت‌های اطلاعاتی مردمی» به مفهوم اطلاع‌رسانی صحیح درباره مسائلی نظیر سوءاستفاده‌ها، قاچاق و مسائل مشابه و «حضور در مسائل اجتماعی صنوف مختلف» دو روش دیگری بود که رهبر انقلاب در بحث چگونگی ورود و تأثیرگذاری جوانان در عرصه حرکت عمومی کشور بیان کردند.
ایشان افزودند: البته همه این راهکارها باید با الهام از جهتگیری کلی کشور یعنی «رسیدن به جامعه اسلامی و تمدن پیشرفته اسلامی» صورت گیرد.حضرت آیت‌ا... خامنه ای در نوعی جمع‌بندی از این بخش سخنانشان افزودند: این فعالیت‌ها به ورود نسل جوان متعهد به عرصه مدیریت کشور منجر خواهد شد و طبعاً هنگامی که جوانان متعهد و حزب‌اللهی به معنای حقیقی کلمه، جزو مدیران ارشد کشور شدند، حرکت عمومی شتاب و رونق بیشتری خواهد گرفت.
ایشان با بیان نکته‌ای مهم گفتند: فعالیت‌هایی که با هدف ورود و تأثیرگذاری جوانان در جریان عمومی کشور صورت می‌گیرد، نباید به کارها و اهداف علمی مجموعه‌های جوانان ضربه بزند، بلکه باید هر دو کار را با هم به پیش برد، چرا که می‌توان هم نخبه‌ پیشتازِ علمی بود و هم در گروه‌های جهادی یا نشریات و مجموعه های دانشجویی فعالیت کرد.
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای درباره نشریات دانشجویی نیز گفتند: کسانی که در این نشریات فعال هستند، می‌توانند با تشکیل مجموعه‌هایی، بعد از دوران دانشجویی نیز در عرصه نشر ادامه حرکت بدهند و مؤثر باشند.
مجموعه‌های دانشجویی منتظر دعوت نباشند
ایشان با اشاره به انتظار جوانان و تشکل‌ها برای دعوت شدن به فعالیت و تأثیرگذاری تأکید کردند: مجموعه‌های دانشجویی نباید منتظر دعوت باشند، باید هرکس و هر تشکلی در هر زمینه‌ای توانایی دارد، خودجوش و البته با فکر و ذهن فعال و منضبط وارد عرصه شود و بدون توجه به مشکلات، تأثیرگذاری کند.
رهبر انقلاب خنثی شدن توطئه‌های نرم دشمنان را از نتایج مهم «عمل جوانان و تشکل‌های دانشجویی به راهکارهای بیان شده» خواندند و خاطرنشان کردند: دشمن با هدف فلج کردن نسل جوان درصدد است آنان را به شهوات، مواد مخدر و برخی فعالیت های بیهوده در فضای مجازی مشغول و به نومیدی بکشاند اما با حرکات نشاط آور و امیدآفرین جوانان و مجموعه‌های دانشجویی، این توطئه نیز خنثی خواهد شد.حضرت آیت‌ا... خامنه ای عوامل مژده‌دهنده و امیدآفرین در کشور را بسیار بیشتر از عوامل مأیوس‌کننده خواندند و با اشاره به برخی مطالب دانشجویان در این دیدار، به جوانان عزیز میهن تأکید کردند: حتی اگر صد اشکال و ایراد در مسؤولان یا عملکرد دستگاه‌ها می‌بینید هرگز ناامید نشوید و با توکل به خدا، با مشکلات مبارزه و افق روشن آینده را محقق کنید.
ایشان افزودند: شما جوانان اطمینان داشته باشید که زوال دشمنان بشریت یعنی تمدن منحط آمریکایی و زوال اسرائیل را شاهد خواهید بود.

4 نقطه کلیدی در بیانیه گام دوم

حضرت آیت‌ا... خامنه ای در مقدمه بحث اصلی خود با اشاره به بیانیه گام دوم افزودند: این بیانیه یک ترسیم کلی از گذشته، حال و آینده انقلاب اسلامی است که در آن چهار نقطه اصلی و کلیدی وجود دارد: ۱- عظمت وقوع و ماندگاری انقلاب اسلامی ۲- عظمت کارکردِ انقلاب اسلامی تا به امروز ۳- عظمت چشم‌اندازی که انقلاب اسلامی باید به آن برسد و ۴- عظمت نقش نیروی جوان متعهد در مسیر پیش رو.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر این‌که انقلاب در چهل سال گذشته در عرصه‌های گوناگون بشری و ملی از جمله سیاسی، اجتماعی، علمی، عدالت و آزادی، کارکرد برجسته و ممتازی داشته است، خاطرنشان کردند: اکنون ما نیازمند یک حرکت عمومیِ منضبط، پرسرعت و همراه با پیشرفتِ محسوس و با محوریت جوان متعهد و حزب‌اللهی، به سمت چشم‌انداز و اهداف بلند انقلاب اسلامی هستیم تا حضور تأثیرگذار جوانان در نظام مدیریتی کشور تحول به‌وجود آورد.
رهبر انقلاب اسلامی پس از تشریح چهار نقطه اصلی بیانیه گام دوم و تبیین اهمیت فوق‌العاده ایجاد یک حرکت عمومی برای رسیدن به چشم‌انداز روشن انقلاب به طرح یک سؤال اساسی پرداختند: جوانان چگونه و در چه فرآیندی می توانند به این حرکت عمومی ورود و در آن نقش‌آفرینی کنند؟
ایشان در مقدمه پاسخ به این سؤال گفتند: هر حرکت عمومی منضبط، صحیح و عقلانی به چهار عنصر نیاز دارد: «شناخت واقعی از صحنه»، «جهت گیری مشخص»، «برخورداری از عامل یا عوامل امیدبخش» و «اتخاذ راهکارهای عملی برای هدایت این حرکت عمومی».
حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای در بحث «نیاز هر حرکت عمومی به شناخت صحیح از صحنه» خاطرنشان کردند: کسانی که محور و محرک این حرکت هستند، باید از عناصر موجود و درگیر در صحنه شناخت کافی داشته باشند و بدانند که «جمهوری اسلامی در چه وضعی است»، «فرصت‌ها و تهدیدهایش چیست» و «دوستان و دشمنانشان چه کسانی هستند».
رهبر انقلاب در زمینه دومین عنصر هر حرکت عمومی یعنی «جهتگیری مشخص» نیز افزودند: جهتگیری حرکت عمومی ملت ایران به سمت تشکیل جامعه اسلامی و در نهایت تمدن پیشرفته اسلامی است.
ایشان وجود نقطه روشن و امیدبخش را باعث پیشروی و استمرار هر حرکت عمومی خواندند و افزودند: ظرفیت های اثبات شده ملت ایران در شکل‌دهی و به سر انجام رساندن کارهای بزرگ (که در پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی ظهور کامل داشت)، مهم‌ترین نقطه امید حرکت عمومی ملت ایران به سمت تحقق اهداف و چشم انداز روشن کشور است.
رهبر انقلاب وعده صادق و تخلف ناپذیر الهی درباره نصرت یاری‌کنندگان دین خدا را نقطه امیدبخش دیگری برشمردند و افزودند: فرسودگی و انحطاط تردیدناپذیر تمدن غربی که البته بروز ملموس آن زمان‌بر خواهد بود، نقطه امید دیگری در روند حرکت عمومی ملت ایران است.
ایشان «ارائه راهکارهای عملی» را چهارمین عنصر هر حرکت عمومی خواندند و خاطرنشان کردند: تبیین این عناصر چهارگانه در افکار عمومی به ذهن فعال و زبان گویا نیاز دارد اما عنصر چهارم به برنامه‌ریزی، هدایت، تمرکز، فعالیت لحظه به لحظه و پیگیری نیز نیاز دارد تا کاروان عظیم جامعه و به ویژه جوانان را به پیش ببرد.