ورزش از دیدگاه روانپزشکی و روان شناسی اجتماعی والایش جسم و روان

دردنیای ورزش نیازهای انسان ها متنوع اما قابل طبقه بندی است در مرحله نخست نیازهای زیستی اولیه قرار دارد که به طور مستقیم با بقای فرد مرتبط است مانند نیاز به هوا ، آب ، غذا و استراحت در مرحله دوم نیازهای زیستی ثانویه جای می گیرد

کد خبر: ۱۲۰۱۰

که هر چند به طور مستقیم با بقای فرد مرتبط نیست ؛ اما با بقای گونه انسان )و جانوران ( ارتباط دارد مانند نیاز جنسی ، نیاز به رفع کنجکاوی و نیاز به بازی در سومین مرحله ، نیاز به امنیت و دوری از خطر وجود دارد. از اینجا به بعد نیازهایی که جنبه معنوی آنها بیشتر است ، آغاز می شود در مرحله چهارم ، نیاز به عشق و پیوستگی به دیگر انسان ها وجود دارد در مرحله پنجم ، نیاز به احترام و عزت نفس تظاهر می کند و سرانجام در مرحله ششم که تنها برای عده کمی قابل دستیابی است نیاز به "خود شکوفایی " ملاحظه می شود؛ یعنی محقق کردن آنچه خداوند در فطرت پاک انسانی به ودیعه گذاشته است.ورزش را می توان در اصل ، جزو نیازهای زیستی ثانویه دانست که در ابتدا به شکل بازی در کودکان انسان و حتی جانوران ملاحظه می شود. برای نمونه ، زمانی که نیازهای اولیه یک بچه گربه ، چون غذا و آب و استراحت برآورده شد، او تمایل به بازی و کنجکاوی دارد؛ می خواهد بداند در پشت دیوار چه می گذرد؛ بنابراین بالای دیوار می رود جست وخیز می کند و به دنبال اشیای متحرک می رود.همه این کارها به بقای او کمک می کند زیرا بازیهای او در واقع تمرینی برای آماده شدن به منظور رفتن به شکار و جنگ و گریز است که جزو همیشگی زندگی جانوران است کودکان انسان ، علاوه بر بازیهای بدنی ، بازیهای ذهنی و فکری هم انجام می دهند که آنان را برای پرورانیدن جنبه های انسانی وجود خویش یاری می دهد و برای ایفای نقش شایسته در بزرگسالی آماده می کند. بازیهای جسمی که بعدها با افزودن قواعد و مقررات ویژه به صورت ورزش درمی آید، در دوران بزرگسالی هم ادامه می یابد ورزش در جوانان و میانسالان ، در واقع تداوم بازیهای بدنی دوران کودکی است. نیاز ارضاء نشده نوجوان برای عشق و پیوستگی به دیگران ، ممکن است به شکل تمایل برای پیوستن به گروههای مختلف و احساس تعلق به این گروهها درآید نوجوانانی که نمونه های مناسبی برای همانندسازی )سرمشق گرفتن ( در اختیار نداشته اند و از امکان کسب هویت سازنده با پدر ، مادر یا آموزگار و مدیر مدرسه محروم مانده اند، تمایل دارند از طریق پیوستن به گروههای نوجوانان ، نوعی هویت گروهی به دست آورند می دانیم که بسیاری از نوجوانان دوست دارند مانند یکدیگر لباس بپوشند از مدهای ویژه برای آرایش موی سر استفاده کنند که میان برخی جوانان رایج می شود و حتی اصطلاحات مشترکی را در گفتار به کار ببرند؛ مجموعه این امور به آنان نوعی احساس هویت و دلبستگی و پیوستگی می دهد که در خانه از آن محروم بوده اند. علاقه افراطی به باشگاه های ورزشی که بویژه در تیمهای فوتبال تظاهر می یابد نمودی از این وضعیت است به این ترتیب ، نوجوان خود را با دیگر هواداران آن تیم و بازیکنان آن تیم همانند می کند این همذات پنداری نوعی احساس امنیت هم به وی اعطا می کند البته در شرایط اجتماعی و خانوادگی مناسب تر، گاهی نوجوانان در گروههای ضداجتماعی و حتی باندهای بزهکار عضویت می یابند و با اعضای آنها همانندسازی می کنند نیازهای ارضاءنشده عشق و پیوستگی می تواند از عوامل هواداری های افراطی و غیرعادی نسبت به یک تیم فوتبال باشد پیروزی آن تیم از طریق همذات پنداری موجب احساس قدرت در فرد می شود و در صورت شکست آن تیم ، احساس ناکامی و خشم به وجود می آید که تظاهرات آن را به صورت پرتاب سنگ به بازیکنان حریف و داور یا رفتارهای تخریبی نسبت به اموال عمومی چون اتوبوسها می توان دید. گاهی ممکن است فرد از طریق ورزش حرفه ای ، برای نمونه برداشتن وزنه های سنگین تر ، یا دویدن سریعتر، یا زدن گل بیشتر در مسابقه فوتبال ، به کسب توجه و احترام دیگران و در نتیجه برقراری عزت نفس در خود نایل شود در عین حال باید توجه داشت که چیزی به نام "ورزش برای ورزش " موجه نیست ورزش نمی تواند هدف باشد؛ ورزش فقط وسیله ای است برای حفظ سلامت جسمی ، احیانا تخلیه تنشها و شاید بتواند در ایجاد روحیه همکاری میان اعضای یک تیم نقش داشته باشد و در شناسانیدن افرادی از فرهنگ ها و قومیت های متفاوت به یکدیگر کمک کند