کتیبه های پیش از تاریخ کردستان : سارال و دهگلان زیستگاه کهن ایران زمین

نقاشی ها و کنده کاری های پیش از تاریخ در اکثر محوطه های باستانی بخشی از تاریخ کهن ایران را به خود اختصاص داده است طی 15 سال اخیر بررسی و شناسایی نقوش پیش از تاریخ روند چشمگیری طی کرده است و گزارش های قابل توجهی از کشف این نقاشی ها در اکثر

کد خبر: ۱۱۵۶۱

استان های کشور ارائه شده است در کردستان خوشبختانه از اواسط سال هفتادوهفت تا حال محوطه های فراوان ، شناسایی شده است که مجموع نقوش آن بالغ بر1000 نقش است این تصاویر که بر روی سنگها و دیواره غارها در کوههای کردستان کنده کاری شده است عبارتند از: تصویر اسب و سوار، بز کوهی ، گوزن و آهوی جبیر، سگ ، مار، گراز، تصاویر خورشید، انسان ، اشکال هندسی ، اشکال گیاهی و نمادهای نامفهوم کنده کاری های صخره ای و غاری کردستان در مناطق مختلف هورامان ، سارال ، دهگلان ، دیواندره و بیجار است پراکندگی محوطه ها نشان می دهد، در عهد باستان مردمان فراوانی در مکانهای مختلف این سرزمین زندگی می کردند.بررسی های روی نقوش و مطالعه بر روی آنها معلوم می کند؛ این کنده کاری ها مربوط به دوران مختلف است گاهی بر روی قطعه سنگی چند مرحله از طراحی و کنده کاری مشاهده می شود گویا نقوش قدیمی مکانی مقدس برای کنده کاری های جدید به شمار می رود و اکثر آنها مربوط به هزاره های قبل از میلاد است بز کوهی که سمبل ملی ایرانیان بوده ، در تمام محوطه ها به چشم می خورد. کنده کاری های جدید متعلق به منطقه سارال و دهگلان است که در بررسی تصاویر آن نقوش هزاره اول و دوم قبل از میلاد مشاهده می شود کنده کاری های منطقه سارال و دهگلان نشان می دهد، جامعه ای که هنرمندان کنده کار در آن زندگی می کردند به شیوه کشاورزی و دامداری و شکار اداره می شده و از مرحله تربیت اسب و پرورش آن گذر کرده بودند بیشترین نقوش و نمادهای سمبولیک صخره ای کردستان در منطقه سارال قرار دارد و بزرگترین کتیبه بیش از تاریخ کردستان در این منطقه شناسایی شده است.تصاویری از انسان های ملبس و عریانبرروی تخته سنگها کنده کاری شده است نوعی گوزن در این کنده کاری ها وجود دارد که همانند سنگ نگاره دهگلان است گوزنی زیبا با حجمی بزرگ و شاخهایی راست و بلند که محل سکونت او دشتهای بزرگ و حاصلخیز منطقه دهگلان و سارال بوده این نوع گوزن از نظر شاخ با گوزن قرمز و گوزن زرد فرق دارد و گویا از انواع گوزن هایی است که در عهد باستان نسل آن منقرض شده است در بررسی های نگارنده مشخص شده است که کهن ترین تصاویر در حکاکیها و کنده کاریهایبر روی سنگها و غارهای کردستان در منطقه اورامان قرار دارد به نظر می رسد کوههای رفیع و دره های باشکوه و زیبای اورامانات مکان مناسبی برای زیست انسان در عصر نوسنگی و ادوار قبل و بعد از آن بوده است .در منطقه اورامان کنده کاری های صخره ای و غاری فراوان وجود دارد که کنده کاری های آنها مربوط به ادوار مختلف پیش از تاریخ است . سنگ تراشیده دهانه غار "بردمیر" که بصورت کله گوسفند تراشیده شده است به ابعاد140 سانتیمتر و نقش 3 بز کوهی و یک سگ که بر روی آن حکاکی شده است مرحله دامداری را نشان می دهد.کنده کاری های سینه )غار تاش ( تصاویر ادوار مختلف را در خود جای داده است هنوز هم بعد از هزاران سال ، محوطه های پیش از تاریخ و نشانه های انسان ریخت و علامت های سنگی و نقوش کنده کاری صخره ای و غاری در قلل و دره های این منطقه مشاهده می شود منطقه اورامانات یکی از زیستگاه های کهن ایران زمین است هم اکنون هم در ارتفاعات کوهها، محلهای استقرار موقت با اتاقهای سنگ چین مانده برجای از روزگاران کهنبه چشم می خورد. دیوار اتاقها در پناه دیواره کوه با تخته سنگهای بزرگ و نقوش کنده کاری پیش از تاریخ بر صخره هاست که تعدادی از آنهابه خاطر استحکام و زیبایی با رنگ کرم پر شده است غارها و پناهگاه های صخره ای پیش از تاریخ فراوان وجود دارد.