افسردگی ؛ از کودکی تا نوجوانی : نشانه ها را جدی بگیرید فرزندتان افسرده است

تا پیش از سال 1970 عقیده روانپزشکان کودک و روانکاوان براین بود که افسردگی کودکان نادر است وعلت آن به نظر روانکاوان عدم تکامل و رشد شخصیت بوداما در سالهای اخیر ما با انفجاری در پیدایش شیوع افسردگی کودکان و نوجوانان روبرو بوده ایم

کد خبر: ۱۱۴۱۴

افسردگی ، تغییر معنی دار عاطفی و رفتاری و تبدیل آن به یک خلق ملال انگیز و تحریک پذیر به علاوه نقصان فعالیت در خانه ، مدرسه و گروه همسالان است با افزایش سن ، شیوع افسردگی بیشتر می شود. مثلا در یک درصد کودکان پیش دبستانی ، به صورت اختلال رشد، افزایش وابستگی ، جدایی و مشکلات رفتاری پیش می آید در کودکان مدرسه رو، شیوع افسردگی 2 درصد است که با مشکلات دامنه دار و شدیدی همراه می شود. در نوجوانی ، میزان شیوع ،5 درصد است و میزان افسردگی بین سنین چهارده تا16 سالگی ، از3 تا6 درصد تغییر می کند. در بیمارستان های کودکان ،7 درصد بیماران بستری شده به افسردگی مبتلا هستند. همچنین 28 درصد بیمارانی که به مطبهای روانپزشکان کودک مراجعه می کنند، دچار افسردگی هستند که به نظر می رسد این رقم در ایران بیشتر باشد کودک افسرده از زندگی و فعالیت های روزمره لذتی نمی برد پنجاه درصد آنها علاقه ای به بازی با همسالان ندارند. اختلال اشتها و وزن ، اختلال خواب ، آشفتگی به صورت بی قراری ، پرخاشگری و بیش فعالی ، کناره گیری اجتماعی به صورت اختلال در وابستگی و جدایی از مادر، ترس از مدرسه ، کمبود انرژی و خستگی های زودهنگام ، اختلال در عزت نفس به صورت احساس کند ذهن بودن . اختلال در تمرکز به صورت اختلال در صحبت و حرکت در کودکان پیش دبستانی و نرفتن به مدرسه و کلاس درس ، ضعف تصمیم گیری ، دروغگویی ، دزدی و فرار از مدرسه در کودکان مدرسه رو و نوجوانان از علایم رفتاری افسردگی در کودکان و نوجوانان است.علایم جسمی افسردگی به شکلهای زیر بروز پیدا می کند: نشخوار افکار در خردسالان ، شب ادراری و شکایت های جسمی مبهم در کودکان ، دردهای شکمی و سردرد در نوجوانان ، تفکرات مربوط به خودکشی در قالب افکار مربوط به مرگ )به صورت تکراری ( و اشتغال فکری بیمارگونه نسبت به سوانح و مرگ بیماری ها، مصرف مواد مخدر، الکل و داروهای مختلف.علائم خاص افسردگی در سنین مختلف متفاوت است: الف( شیرخواران و نوزادان : در شیرخوارگی و سنین اولیه عمر کودکان افسرده همواره غیرفعال و بی پاسخ و یا گریان ، تحریک پذیر، تسکین نیافتن و ناآرام جلب توجه می کنند افسردگی در کودک پیش دبستانی به صورت توقف در رشد اجتماعی یا بیش فعالی ، حرکات آنی و تحریک پذیری همراه است ب( سن مدرسه : در حالت عادی کودکانی که در سن مدرسه هستند احساسی از غرور و سرزندگی دارند، ولی در کودکان افسرده این حالت به سرافکندگی ، احساس شکست ، تحریک پذیری و شک به خود تبدیل می شود این کودک منزوی مطرود و بد غیظ است اشتغال های فکری و اندیشیدن به بیماری به صورت شکایت های جسمی مبهم ، بارها آنان را به مطب پزشکان می کشاند ج( نوجوانی : نوجوانان افسرده احساس ناامیدی و احساسات منفی شدید دارند افزون بر این که همه را طرد می کنند با این حال ، دوست دارند با دیگران آشنا شوند در موارد شدید میل دارند خود را از بین ببرند اعمال منفی و بی توجهی نسبت به خود را به صورت بی توجهی به خوراک ، خواب و بهداشت فردی نشان می دهند برخی از آنها به طرف الکل و مواد مخدر می روند تا علایم افسردگی را کاهش دهند اما به اعتیاد دچار می شوند به جای آن که مانند بزرگسالان قیافه غمناک به خود بگیرند و همدردی دیگران را جلب کنند اغلب خشمناک و طلبکار به نظر می رسند این پرسشها به تشخیص افسردگی کمک می کند: الف( خلق و خوی کودک شما چگونه است ؛ کودکتان درباره خود چه فکری می کند و چه مدتی در این حالت است؛ ب( آیا در رفتار، عملکرد درسی و یا روابط او با همسالانش تغییری پیدا شده است؛ ج( آیا در سابقه کودک ، احساس افسردگی وجود داشته و برای این منظور به پزشک مراجعه شده است؛ چ( آیا از نزدیکان بیمار، کسی سابقه افسردگی ، اضطراب ، عدم تمرکز، یا مصرف مواد مخدر داشته است؛ ح( آیا کودک شما هرگز بشدت نگران یا عمیقا مضطرب و یا بصورت لحظه ای بی دقت می شود؛ خ( آیا وقتی بچه شما افسرده بوده ، به خود آزار رسانده است و یا به آزار خود یا دیگران تهدید کرده است؛ خود تخریبی کودک یا تهدید او باید جدی گرفته شود. از مهمترین عواملی که در ایران به آن برمی خوریم و جزو اولین شکایت های والدین از فرزندانشان است ، مساله افت تحصیلی است دانش آموز با فشارهای خانواده ، در سالهای اولیه ، نمره های خوبی به دست می آورد اما به دلیل ناهماهنگی انتظار بالای والدین باهوش و توانایی کودک ، رفته رفته افسردگی به سراغ دانش آموز می آید و باعث می شود کودک درس نخواند از آنجا که تمرکز کافی ندارد ، وقتش را با تلویزیون بسر می کند باید درنظر داشت افت تحصیلی وقتی مطرح است که کودک کمتر از بهره هوش خود موفقیت تحصیلی داشته باشد و نمرات و معدل معیار نیست حتی اگر در سالهای گذشته با فشار خانواده نمرات و معدل خوبی کسب کرده باشد. تنبیه های شدید بدنی بخصوص کتک خوردن بدون علت یا دور از انتظار و غیر مترقبه ، باعث ایجاد نوعی درماندگی می شود از طرفی سوء استفاده جنسی نیز عامل افسردگی است . تحقیقات نشان می دهد تعداد شصت وچهار درصد از زنان افسرده قبل از هفده سالگی مورد سوءاستفاده جنسی قرار گرفته اند حوادث ناگوار و سوانح سوختگی ، بی خانمانی ، جنگ و زلزله نیز درصد احتمال افسردگی را بالا می برد.