فرصتی که در تعطیلات می‌سوزد

به گزارش جام‌جم از تبریز، بازار جهانی این شهر که با جای دادن بسیاری از صنوف مختلف در قالب تیمچه‌ها، دالان‌ها، راسته‌ها و کاروانسراهای عدیده به نبض اقتصادی تبریز و آذربایجان شرقی معروف شده، درحالی یکی از ظرفیت‌های مهم تبریز 2018 بوده و می‌تواند در جذب گردشگران داخلی و خارجی و اشاعه فرهنگ اجتماعی و هنری تبریز تاثیرگذار باشد، که با دارا بودن مشکلاتی چون بسته بودن در ایام تعطیلات نوعی تهدید به شمار می‌رود؛ تهدیدی که در روزهای نخستین سال جدید شاهد آن بودیم. با این تفاوت که در بحث تعطیلات نوروز بحث جذب گردشگر داخلی مطرح بود، اما در طول سال پیش رو (تبریز2018)، بازار بزرگ و تاریخی این شهر میزبان هزاران گردشگر از اقصی نقاط جهان خواهد بود و درصورت مواجهه گردشگران خارجی با تعطیلی بازار ( تعطیلات یک تا چند روزه‌ای که در طول سال در کشور ما کم نیست)، نه تنها فرصت تماشای این بازار برای گردشگران از بین خواهد رفت، بلکه بی شک ضربه‌ای بزرگ نیز به اهداف گردشگری و اقتصادی تبریز 2018 و حتی خود بازاریان وارد خواهد شد.

البته بازار تبریز در سال‌های اخیر و در روزهای نخست سال نسبت به مهمانان و گردشگران داخلی و خارجی کمی مهربان‌تر شده و برخی اصناف، کسبه و تجار فعال در نبض اقتصادی تبریز از تعطیلی واحدهای خود خودداری کرده و بر پویایی آن افزوده‌اند، اما هنوز بسیاری از بازاریان در این ایام مهم سال از باز کردن واحدهای تجاری و خدماتی خود سر باز می‌زنند. این درحالی است که تعطیلات بازار فقط به ایام نوروز ختم نمی‌شود و از قدیم الایام در روزهای تعطیل (وفات و حتی برخی اعیاد) نیز بسته می‌شود که به گفته بیشتر کارشناسان گردشگری این امر به جذب گردشگر و رونق اقتصاد گردشگری لطمه وارد می‌کند.

فرصتی که دیگر تکرار نمی‌شود

مولایی یکی از کسبه بازار تبریز در این باره به جام‌جم می‌گوید: باوجود بازدید تعداد کثیری از گردشگران از بازار تبریز و بخصوص تیمچه مظفریه در ایام نوروز، این مکان اصلا رنگ و بوی نوروز نمی‌داد.

وی معتقد است مسئولان فقط در شعار بازار تبریز را تبلیغ می‌کنند و وقتی پای عمل به میان می‌آید مسئولیت‌ها را گردن یکدیگر می‌اندازند، چرا که آنها حتی در ایام نوروز از چیدن سفره هفت سین یا پخش موزیک ملایم که حال و هوای فضای بسته بازار را عوض می‌کند امتناع کردند.

این فرش فروش بازار تبریز در توضیح عقیده خود می‌گوید: در شهرهای دیگر بخصوص خارج از کشور با هزار ترفند مشتری و گردشگر را به سوی خود جلب می‌کنند، اما ما اینجا باوجود داشتن گنجینه‌ای به این ارزشمندی قادر به جذب توریست در سطح ایده‌آل نیستیم.

وی که مغازه اش ( برخلاف بسیاری از کسبه) در تعطیلات نوروز هم روی گردشگران باز بود، از حضور گردشگران در این ایام در بازار رضایت نسبی دارد و تاکید می‌کند: رویداد تبریز 2018 اتفاقی است که تحقق دوباره آن در کشور 50-60 سال طول می‌کشد و مسئولان فکر نکنند فقط با نصب چند پرچم با نماد تبریز 2018 در سردر مغازه‌های بازار می‌توانند به جذب گردشگر کمک کنند.

مولایی معتقد است مسئولان باید با برنامه ریزی‌های اصولی و علمی تلاش کنند در وهله اول پای گردشگر بخصوص گردشگر خارجی را به تبریز باز و سپس با ارائه خدمات مناسب، رضایت آنها را جلب کنند، زیرا این امر کمک به رونق اقتصادی جامعه است.

بازاریان را توجیه می‌کنیم

گذشته از تعطیلی بازار در تعطیلات نوروز، آنچه بویژه امسال بسیار مهم و حتی نگران کننده می‌نماید، تعطیلی بازار در سایر روزهای تعطیل سال است که با توجه به رویداد تبریز 2018 می‌تواند فرصت به تماشا گذاشتن این بازار جهانی را از گردشگران خارجی گرفته و در اقتصاد شهری که می‌خواهد از طریق جلب گردشگر در سال جاری به شرایط اقتصادی فرهنگی بهتری برسد، تاثیر نامطلوبی داشته باشد.

رحیم شهرتی فر، معاون سیاسی ـ امنیتی استاندار آذربایجان شرقی درباره این پرسش جام‌جم که مسئولان استان تبریز چه چاره‌ای برای این مهم اندیشیده‌اند، می‌گوید: بحث تعطیلی بازار در برخی ایام سال چون نوروز و روزهای وفات بحث چند سال اخیر نیست که با برگزاری یکی دو جلسه بتوان آن را حل کرد، بلکه این مجموعه از قدیم الایام بنا به مذهبی بودنش در ایام وفات بسته می‌شود. با این حال مسئولان استان اعم از میراث فرهنگی، فرمانداری، اتاق اصناف و سازمان صنعت و معدن و تجارت و اتحادیه‌ها تمام عزم خود را جزم کرده اند با برگزاری نشست‌ها و توجیه بازاریان مبنی بر باز بودن مغازه‌ها در ایام تعطیلات به رونق گردشگری کمک کنند.

شهرتی‌فر می‌افزاید: اصناف کلانشهری چون مشهد که یک شهر مذهبی ـ توریستی است، طی سالیان دراز و به واسطه وجود گردشگر در تمام طول سال به این نتیجه رسیده‌اند که باید مغازه‌های خود را به صورت شبانه روزی باز نگه دارند. اما در کلانشهر تبریز بحث گردشگر در گذشته زیاد مطرح نبوده و بازار تبریز بیشتر جنبه عمده فروشی داشته و این مقوله خود باعث شده مجموعه بازار در ساعات معینی از روز باز باشد که البته این امر در سال‌های اخیر تا حدود زیادی تعدیل شده است.

وی تصریح می‌کند: از یکسو شدت ورود گردشگر و نوع نیاز آنها ایجاب خواهد کرد بازاریان خواه ناخواه و نسبت به نوع فعالیتشان با گردشگران کنار بیایند و از طرف دیگر سعی می‌کنیم با
فرهنگ سازی و توجیه اصناف و کسبه بازار، آنها را با رویداد تبریز 2018 و تاثیر حضور گردشگران بخصوص گردشگران خارجی در بازار آشناتر کنیم.

معاون سیاسی ـ امنیتی استاندار آذربایجان شرقی درعین حال معتقد است توجیه بازاریان مبنی بر باز بودن بازار و فعالیت آنها در ایام وفات تا حدودی مشکل است، گرچه مدیریت و تشکل‌های بازار و دیگر مسئولان امر می‌توانند با
برنامه‌ریزی‌های اصولی از جمله باز بودن بازار در بازه زمانی معین و ارائه زمان بندی خاص نسبت به حضور گردشگران و بهره بردن آنها از فضای بازار
اقدام کنند.

این کار زمان می‌برد

فرشاد رستمی، سرپرست گردشگری میراث فرهنگی آذربایجان شرقی اما با اشاره به این‌که اصناف و کسبه فعال در بازار تبریز وابسته به بخش خصوصی بوده و به زور بخشنامه و اعلامیه نمی‌توان در ایام تعطیلی بخصوص نوروز آنها را مجبور به فعالیت کرد، به جام‌جم می‌گوید: بخش اعظم عملکرد بازاریان در این ایام تعطیل به گذشته تاریخی آنها برمی گردد. متاسفانه بیشتر آنها به‌جای بها دادن به توسعه سفر و جذب گردشگر به رفاه فردی خود توجه می‌کنند و مجاب کردن آنها به این‌که فعالیت بازار در ایام نوروز نه تنها به جذب گردشگر و توسعه سفر کمک خواهد کرد، بلکه به رونق اقتصادی فردی و جامعه نیز منجر خواهد شد، زمان می‌برد.

برخی بازاریان پشیمان شدند

رستمی می‌افزاید: از قدیم الایام برخی قسمت‌های بازار مثل بازار فرش فروشان بیشتر فعالیت‌های تجاری خود را از صبح تا ساعت 2 بعد‌از‌ظهر انجام می‌دادند و از آن ساعت به بعد ترجیح می‌دادند مغازه‌های خود را بسته و به دیگر فعالیت‌های روزانه بپردازند. این نوع فعالیت تجاری به نوعی عادت شده و اکنون باوجود این‌که اوضاع فرق کرده و بحث گردشگر به میان آمده باز نوعی مقاومت در میان برخی اصناف و کسبه بازار مبنی بر باز بودن در برخی ایام سال وجود دارد که امیدواریم نشست‌ها و سیاستگذاری‌های مسئولان به مرور زمان پاسخ دهد.

وی این را هم می‌گوید که باوجود تعطیلی بازار در چند روز اول سال، در نوروز امسال به دلیل تبلیغات وسیع و نیز تقارن آن با رویداد بین‌المللی تبریز 2018 شاهد حضور چشمگیر گردشگران از اقصی نقاط کشور و جهان بودیم. این امر به حدی محسوس بود که بیشتر بازاریان که روزهای آغازین سال مغازه‌های خود را روی گردشگران بسته بودند، اظهار تاسف و پشیمانی کردند که چه فرصت پرسود و مغتنمی را از دست داده‌اند.

سرپرست گردشگری میراث فرهنگی استان درعین حال با اشاره به این‌که استقبال بازاریان از گردشگران نسبت به سال‌های گذشته بهتر شده اظهار امیدواری می‌کند که با فرهنگ‌سازی و توجیه و همیاری بازاریان بتوانیم شاهد پویایی هرچه بیشتر بازار و فعالیت‌های اقتصادی مناسب‌تر در نبض اقتصادی تبریز باشیم.