حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
رئیس سازمان صداوسیما در نخستین کنفرانس حکمرانی و سیاستگذاری عمومی:
نبود ظرفیت نقد سیاستها، ازاصلیترین چالشهای رسانه ملی است
رئیس سازمان صداوسیما تعامل، همکاری و تلاش برای ایجاد مفاهمه میان مردم و حاکمیت را از لوازم توسعه و تعالی جامعه دانست و تصریح کرد: نبود ظرفیت نقد واقعی سیاستها از جمله اصلیترین چالشهای رسانه ملی، تقریبا با بیشتر دولتها و نهادهای حاکمیتی، فارغ از جهتگیری سیاسی آنهاست.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، دکتر علیعسکری که در نخستین کنفرانس حکمرانی و سیاستگذاری عمومی سخن میگفت، افزود: رسانه باید با نگاهی ژرف و با رویکردی سیاستی و نه سیاسی، عمق هدف سیاستها را بشناسد و زمینههای درک و اجرای آنها را در جامعه فراهم آورد.
رئیس رسانه ملی با بیان اینکه رسانه با نقد سازنده و بازتاب نقایص موجود از زبان کاربرانش موجب کمتر شدن آسیبها میشود، اظهار کرد: برای نقد، باید ظرفیت و تحمل نقد وجود داشته باشد و اگر ظرفیتی برای نقد نباشد و تحملی برای شنیدن نقایص وجود نداشته باشد، پیشبرد امور با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.
وی افزود: برنامههای رسانه باید با تمرکز بر کیفیت اداره کشور، زمینهساز مشارکت فعال و هدفمند مردم در شکلگیری سیاستها باشد.
نگاه ویژه نظام به رسانه ملی
دکتر علیعسکری با بیان اینکه در جمهوری اسلامی به دو علت به رسانه ملی نگاه ویژهای شده است، گفت: اولین علت آن است که انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی بر پایه مردم شکل گرفته و نقش مردم در شکلگیری و استمرار آن کاملا بینظیر و بیبدیل است و همین امر ارتباط و تعامل با مردم را بهعنوان صاحبان این انقلاب و نظام به راهبردهای حیاتی و اجتنابناپذیر نظام بدل کرده است.
وی افزود: از سوی دیگر این نظام مردمی و الهی از روز اول همواره با مخاطرات، تهدیدات و چالشهای برونزای مهمی مواجه بوده که اهمیت اتصال و همبستگی مردم را دوچندان کرده است.
رئیس رسانه ملی این رابطه را دو سویه دانست و اظهار کرد: مردم نیز در سایه نعمت بزرگ استقلال و آزادی همواره طالب حضور در همه صحنهها بوده اند و رسانه ملی بهعنوان تسهیلکننده این ارتباط دوسویه، در مقاطع مختلف نقشی اساسی در تدوین و اجرای سیاستهای اجزای مختلف نظام اسلامی داشته است.
وی افزود: فهرست بلندی از تصمیمات راهبردی از ابتدای انقلاب، چه در دوران دفاع مقدس و چه در تمام مقاطع حساس دولتهای متفاوت وجود دارد که جز با هنرمندی رسانه ملی، امکان همراهی مردم در تحقق آن سیاستها تقریبا غیرممکن بوده است.
نقش رسانه ملی در دوران جدید
دکتر علیعسکری از نقش رسانه ملی در دوران جدید یاد کرد و گفت: این نقش متحول شده است و کمک به ارتقای کیفیت سیاستها و در نتیجه ارتقای کیفیت کشورداری و رفاه عمومی، بهنوعی به نقطه کانونی سیاستهای رسانه ملی تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه رسانه ملی آمادگی دارد علاوه بر ایفای نقشهای سنتی خود در ایجاد نشاط و سرگرمی و انتقال اخبار و تحلیل رویدادها و امثال آن، به نقش سازنده سیاستی خود اولویتی ویژه دهد، تصریح کرد: رسانه ملی میتواند بهعنوان بازیگری فعال برای تحقق حکمرانی نوین، که ماهیتی غیرمتمرکز و توزیع شده دارد، نقش خود را بخوبی ایفا کند.
رئیس رسانه ملی در تشریح این نقش سیاستی اظهار کرد: با این نگاه سیاستی و نه صرفا سیاسی، برای رسانه، دولتها تفاوتی ندارند بلکه سیاستهای کلان اصالت دارد و احزاب و نامزدهای انتخاباتی فینفسه مهم نیستند، بلکه راه حلهای آنان برای اداره بهتر جامعه اصالت مییابد و بر این اساس تمام ارکان نظام حکمرانی همیشه از نگاه موشکافانه و مساعدتهای رسانه ملی برای خدمات بهتر به مردم بهرهمند میشوند.
متولی حکمرانی نظام رسانهای کشور
دکتر علیعسکری با تاکید بر اینکه برنامههای رسانه باید با تمرکز بر کیفیت اداره کشور و زمینهسازی مشارکت فعال و هدفمند مردم در شکلگیری سیاستها، تصمیم به اجرای سیاستها، نقد و ارزیابی نحوه اجرای آنها و درنهایت اصلاح و توسعه سیاستها اجرا شود، گفت: در کنار نقش بینظیر در همراهی قوای سهگانه برای تحقق اهداف انقلاب اسلامی، رسانه ملی با همین رویکرد و بر اساس اسناد بالادستی، قانون اساسی و منویات امام راحل عظیمالشان و مقام معظم رهبری، بهعنوان متولی حکمرانی نظام رسانهای کشور و شکلدهنده افکار عمومی جامعه شناخته شده است.
وی افزود: دانشگاهها و مراکز سیاست پژوهشی و محققان و نخبگان از مهمترین عوامل شکلگیری و غنیسازی سیاستهای حاکمیتی هستند که باید همواره دانش و تخصصشان را برای حل مسائل و بهینه کردن مسیرهای تحقق اهداف کشور عزیزمان بهکار گیرند.
دکتر علیعسکری با بیان تاکید رهبر معظم انقلاب بر استفاده دستگاهها و نهادها از مراکز تفکر و هیأتهای اندیشهورز عنوان کرد: شرط مهم شکلگیری تعامل با مراکز تحقیقاتی، تمرکز علمی بر حل مسائل جاری و واقعی جامعه و تلاش و پژوهش برای یافتن راهحلهایی مبتنی بر مقدورات و شرایط واقعی است.
رئیس رسانه ملی، ماندن در قیود آکادمیک، محدود شدن به خواسته نهادهای جهانی علمی، اکتفا به کثرت مقالات بینالمللی بهعنوان شاخص محوری سنجش نظام آموزش عالی و در نتیجه دور شدن از نیازهای واقعی جامعه را اصلیترین مانع مشارکت مراکز پژوهشی در فرآیند واقعی سیاستگذاری در جمهوری اسلامی ایران دانست و تاکید کرد: فقط در صورت تغییر نگاه صرفا تئوریک به نگاهی عملگرایانه میتوان با برقراری ارتباطی دو جانبه و مستحکم بین رسانه و نهادهای دانشگاهی، گامهای موثری برای رفع مشکلات، چالشها، توسعه و تعالی جامعه خود برداشت.
وی افزود: تشکیل مراکز تفکر و هیاتهای اندیشهورز و موسسات سیاست پژوهی در کنار دانشگاهها،
از جمله راهحلهای ساختاری مرسوم جهانی است که این ارتباط را تسهیل میکند.
ارتقای سیاستهای رسانه
دکتر علیعسکری با ابراز خرسندی از تلاش دانشگاه صنعتی شریف در تشکیل مراکزی چون پژوهشکده سیاستگذاری و اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاستگذاری اعلام کرد: ما در سازمان صداوسیما به نوبه خود از تخصص و دانش کاربردی و معطوف به عرصه واقعی این مراکز برای ارتقای سیاستهای رسانه بهره بردهایم و میتوانیم با تحکیم ارتباط مراکز سیاستپژوهی و نهادهای حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران، شاهد ارتقای روزافزون سطح سیاستگذاری و کیفیت حکمرانی ملی باشیم.
دکتر علیعسکری با بیان اینکه مناسبات جوامع در دوران کنونی به دلایل مختلف و متعدد، دچار دگرگونیهای گستردهای شده است و دیگر نمیتوان با نگاههای سنتی به جوامع نگریست و آنها را توصیف کرد، گفت: سرعت در گسترش ارتباطات و ظهور فناوری اطلاعات، تعاملات فردی و اجتماعی را تحت تاثیر قرار داده و متحول کرده است.
وی افزود: در دوران گذشته جوامع سادهتر بود و متغیرهای اثرگذار بر انسانها و جوامع محدود و قابل پیشبینیتر بود وحاکمان سادهتر میتوانستند به راهبری حوزه حاکمیتی خود بپردازند.
رئیس سازمان صداوسیما با تاکید بر اینکه اکنون به دنبال تحول در زیست انسانی و تعاملات اجتماعی، ساختار قدرت و نحوه حکمرانی نیز تغییرات زیادی کرده است، گفت: توسعه تعاملات بینالمللی و روندهای جهانی، مرزهای سنتی را درنوردیده و عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بشدت پویا و پیچیده شدهاست.
وی تمرکزگریزی و شبکهای شدن توزیع قدرت را از ویژگیهای بارز جامعه شبکهای بر خلاف جامعه تودهای دانست و افزود: این ویژگی، نحوه اعمال حکمرانی بر جوامع را تغییر داده است.
دکتر علیعسکری با بیان اینکه حکمرانی سلسله مراتبی و متمرکز،
رفته رفته جای خود را به شبکهای از بازیگران حاکمیتی داده است، گفت: تنظیمگران واحد کمکم جای خود را به شبکهای از تنظیمگران میدهند و قواعد و اصول تنظیمگری از حالت منجمد و غیرمنعطف و یکسویه به اصولی منعطف، تعاملی و دوسویه تبدیل شده است.
رئیس سازمان صداوسیما از غلبه رویکردهای تسهیلگرانه و مشوق بر رویکردهای تنبیهمحور و مجازاتمحور، سخن گفت و افزود: شکل نوینی از حکمرانی بر نظامها و سیستمهای اجتماعی در حال پیاده شدن است و علت اصلی آن هم پیچیدگی جوامع و پویایی تحولات انسانی در بستر ارتباطات سریع و لحظهای است.
کارکردهای سنتی رسانه
رئیس رسانه ملی حکمرانی در واقعیت امروزی را دارای مفهومی پیچیده و چندوجهی دانست و گفت: عبور از دایره سنتی دولت، افزایش نقش بخش خصوصی و نهادهای مدنی در اجرای سیاستهای دولتی، توزیع عمومی قدرت در لایههای فرادولتی بینالمللی و سطوح محلی در کنار توزیع قدرت افقی در انواع سازمانهای عمومی و شبهدولتی، مدلی چندلایه و تعاملی را از اداره امور جوامع امروز نشان میدهد.
وی افزود: این تحولات در کنار تجارب سیاستهای کوچکسازی، آزادسازی و خصوصیسازی دولتها، نقش نهادهای تنظیمگر را در تضمین محیط رقابتی و اجراییسازی سیاستهای حاکمیتی در بخش خصوصی و عمومی بهعنوان بخشی جداییناپذیر از «نظام حکمرانی ملی» مطرح کرده است.
دکتر علیعسکری از کارکردهای سنتی رسانه در ابعاد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و علمی یاد کرد و گفت: این کارکردها در موضوعیت بخشی و اولویت دهی به مسائل، اطلاعرسانی، تحلیل و تفسیر، آموزش، سرگرمی و تبلیغ محقق میشود.
وی افزود: در این دیدگاه سنتی، رسانه فرهنگساز است، اما علاوه بر نقش فرهنگساز خود در جامعه، به دلیل ماهیت ویژهاش که میتواند بستر ارتباطات انسانی باشد، یکی از بازیگران عمده شکلدهنده به سیاستها هم محسوب میشود.
وی با بیان اینکه در حکمرانی تعاملی این رسانه است که میتواند مشارکت اجزای شبکه حکمرانی را تسهیل کند، افزود: رسانه با انتقال پیام حاکمان به جامعه به سیاستها شکل میدهد و آنها را ترویج میکند و با ایجاد شفافیت و نقد سیاستها میتواند سیاستها را اصلاح کند.
ماهیت نوین رسانه
رئیس سازمان صداوسیما از نقش جدید رسانه و ماهیت نوین آن سخن گفت که از ارتباطات یکسویه به ارتباطات تعاملی و دوسویه بدل شده است.
دکتر علیعسکری با بیان اینکه در این چارچوب، حاکمیتها بر بستر رسانه با مخاطبشان سخن میگویند و از مخاطب بازخورد میگیرند و میتوانند بر اساس همین بازخوردها سیاستهای خود را تکمیل کنند یا توسعه دهند، گفت: در این رویکرد تعاملی و نوین، بدون همکاری و همراهی و تعامل رسانه نمیتوان سیاستی را اجرا و پیادهسازی کرد و مردم و مخاطبان یا به عبارت بهتر کاربران رسانه نوین با مشارکت فعال خود نقش ویژهای در شکلگیری سیاستها ایفا میکنند.
گفت و گو
