چرایی سهم ناچیز تولیدات داخلی از بازار لوازم‌التحریر

آمارها نشان می‌دهد، مهر سال 95،‌ 12 میلیون و 687 هزار و 31 دانش‌آموز در مدارس سراسر کشور ثبت‌نام شده‌اند. اگر فرض کنیم، از 12 میلیون دانش‌آموز کشور، تنها 8 میلیون آنها قصد داشته باشند، لوازم التحریر تهیه کنند، رقمی که به دست می‌آید، سر به فلک خواهد کشید. سود حاصل از فروش لوازم التحریر این 12 میلیون دانش‌آموز در حالی به دست می‌آید که فقط برای یک ماه است! در این میان، فروشندگان لوازم التحریر نیز سلیقه به خرج داده و برای جذب مشتری، انواع کالاهای ایرانی و خارجی را در معرض دید قرار می‌دهند . این موضوع باعث شده که در سال‌های اخیر، لوازم التحریر وارداتی بیشتر مورد توجه دانش‌آموزان قرار گیرد و جنس‌های نامرغوب چینی بازار لوازم التحریر را تسخیر کند. روند افزایش سهم لوازم التحریر خارجی در بازار ایران طی سال‌های گذشته سیر رو به رشدی به خود گرفته، به گونه‌ای که در حال تصاحب کامل بازار کشورمان است.

وقتی وارد جزئیات بازار تولیدات داخلی لوازم التحریر می‌شویم، آمار سهم تولیدات داخلی نوشت‌افزار از کل بازار میلیاردی ایران، کمتر از 5 درصد بوده و اکنون این بازار در تسخیر تولیدات چین، هندوستان و برخی کشورهای اروپایی است و این امر جای سؤال دارد که آیا واقعا تولیدکنندگان کشور، توان تولید مداد و دفتر و تراش را ندارند یا مشکل دیگری باعث شده که نتوانند محصول باکیفیت و ارزان تولید کنند؟

از دو سال گذشته، عزم جدی برای ارائه لوازم التحریر ایرانی در فروشگاه‌های خاص آغاز شده و برخی مراکز به توزیع این‌گونه لوازم می‌پردازند. صنعت لوازم التحریر در ایران صنعتی منسجم، با برنامه و دارای تشکلی قوی نیست و این امر موجب شده تا جولان بازارهای وارداتی بیشتر شود. اگر قصد برآورد حجم گردش مالی صنعت لوازم التحریر و نوشت‌افزار را داریم، کافی است از مهدکودک تا مقطع دبیرستان به تعداد دانش‌آموزان توجه کنیم و برای هرکدام، متوسط هر سال 30 هزار تومان برای تهیه لوازم التحریر در نظر بگیریم. در همین مقطع درمی‌یابیم با نزدیک به 13 میلیون نوآموز و دانش‌آموز موجود در ایران، نزدیک به 500 میلیارد تومان گردش مالی داریم، اما سهم تولیدکنندگان ایرانی تنها پنج درصد از کل این بازار است، به گونه‌ای که در پنجمین نمایشگاه ایرانی ـ اسلامی نوشت‌افزار که شهریور 96 در کانون حجاب فکری کودکان و نوجوانان افتتاح شده است، نوشت‌افزار ایرانی ـ اسلامی تنها 5 درصد از سهم بازار 4000 میلیاردی را دارد، با وجود این که بازار نوشت‌افزار کشورمان ظرفیت 150 میلیون جلد دفاتر تحصیلی را با گردش 4000 میلیارد تومان داراست. در خوش‌بینانه‌ترین حالت 5 تا 10 درصد بازار در اختیار این محصولات ایرانی ـ اسلامی است و این یعنی افزایش جولان بازارهای وارداتی در کشور. البته نباید فراموش کنیم ارقام بیشتر از این برآورد می‌شود، چون لوازم و تجهیزات اداری و البته نوشت‌افزار دانشگاهی در این میان گنجانده نشده است.

همان‌طور که بیان شد؛ بر اساس آمار ارائه‌شده سهم تولیدات داخلی نوشت‌افزار از کل بازار میلیاردی ایران، کمتر از 5 درصد بوده و اکنون بازار لوازم التحریر کشورمان در تسخیر تولیدات چین، هندوستان و برخی کشورهای اروپایی است. اولین سؤالی که به ذهن‌ها متبادر می‌شود، این است که آیا واقعاً تولیدکنندگان کشورمان توان تولید مداد و پاک‌کن و تراش را ندارند یا مشکل دیگری باعث شده که نتوانند محصول باکیفیت و ارزان تولید کنند؟