دیدگاه محمد فنایی افتخار داوری آسیا در فینال جام جهانی : فوتبال جام هفدهم تحت تاثیر اشتباهات داوری بود

رقابت های هفدهمین دوره جام جهانی 2002 فوتبال اگرچه یکشنبه گذشته به آخر خط رسید اما داوری های پر اشتباه و مساله دار آن به این زودی ها از خاطر و ذهن کارشنا سان و دوستداران فوتبال پاک نخواهد شد و همواره به عنوان معضل بزرگ این دوره از رقابتهای جام جهانی

کد خبر: ۱۰۶۷۷

از آن نام می برند ضعف داوری ها در جام جهانی 2002 آن چنان فاحش و آشکار بود که بر کیفیت و روند بازیها تاثیر محسوسی گذاشت ؛ به حدی که تصور می رود معضلات و مشکلات داوری هفته ها و ماهها نقل محافل و مجالس کارشناسان و دوستداران فوتبال در سطح جهان باشد. بدون شک در هیچ دوره ای از تاریخ 17 دوره ای که از عمر جام جهانی سپری شده ، هیچ گاه داوری ها مانند جام جهانی 2002 بر روند و نتایج مسابقه ها چنین تاثیر گذار و تعیین کننده نبوده است. باتوجه به اهمیت بحث داوری در جام جهانی 2002 ، اشتباهات و ضعف های مشهودی که در جریان این بازیها از سوی داوران سر زد، مناسب دیدیم تا از دیدگاه یکی از افتخارات داوری فوتبال ایران در سطح جهان که تجربیات گرانقدری را از قضاوت در مسابقه های مهمی چون المپیک نودودو بارسلون و جام جهانی نودوچهار امریکا اندوخته ، جویا شویم. محمد فنایی بدون شک یکی از داوران شاخص فوتبال ایران و آسیا بوده که مایه افتخار داوری قاره در سطح جهان شده است. فنایی از سال 1992 در فهرست داوران بین المللی قرار گرفت و مدارج بالای داوری را بسرعت طی کرد حضور در مسابقه های فوتبال المپیک بارسلون ، شایستگی او را به عنوان یک داور ایرانی به اثبات رساند همین امر باعث شد تا او در رقابت های مقدماتی جام جهانی در منطقه آسیا که در قطر برگزار شد؛ به عنوان داور دعوت شود.فنایی همچنین مسابقه های فینال جام جهانی ملتهای آفریقا و دیدار نهایی جام بین قاره ای جهان را که در ریاض میان تیمهای دانمارک و آرژانتین برگزار شد به عنوان یکی از3 داور قضاوت کرد. نقطه اوج محمد فنایی ، حضور او در مرحله نهایی مسابقه های جام جهانی نودوچهار امریکا بود. قضاوت های خوب او افتخار فراموش ناشدنی را برای او به همراه داشت تا در جمع 3 داور بازی نهایی میان برزیل و ایتالیا انتخاب شود؛ افتخاری که امروز تنها نصیب این داور ایرانی شده است و تاکنون هیچکدام از داوران آسیایی نتوانسته اند در جمع داوران فینال جام جهانی قرار بگیرند.محمدفنایی لیسانس تربیت بدنی است و هم اکنون به عنوان عضو کمیته داوران ایران و مدرس و ناظر کنفدراسیون آسیا فعالیت می کند. نظرهای کارشناسی محمد فنایی درباره داوری ها و بخصوص نقش کمک داوران در جام جهانی 2002 تقدیم حضورتان می شود. هفدهمین دوره رقابت های جام جهانی فوتبال با اشتباهات فاحش داوری همراه بود و شدت اشتباهات به حدی بود که حتی در نتایج بعضی از مسابقه ها و همچنین در تعیین تیم برنده یا تیم بازنده تاثیر بسزایی داشت درباره کمک داوران هم باید بگویم که در مجموع عملکرد رضایت بخش و قابل قبولی نداشته و در چند مسابقه حساس با اشتباهات عجیب خود باعث شدند، چند تیم بزرگ و صاحب نام از گردونه رقابت ها حذف شوند. تیمهای مطرح جهان مانند ایتالیا، اسپانیا، آرژانتین که احساس می شد به مراحل نیمه نهایی و حتی فینال راه خواهند یافت ، بر اثر ضعف داوران و کمک داوران از آنچه که شایستگی داشتند محروم ماندند و در واقع تیمهای بزرگ و مطرح جهان قربانی و اسیر اشتباهات داوری شدند و بیش از آن که نتیجه را به حریفان خود واگذار کنند، در بند ناداوریها گرفتار شدندبه عنوان مثال و نقطه اوج این اشتباهات ، باید به بازی تیمهای ایتالیا و کره جنوبی اشاره کنم که شکست ایتالیا در این بازی فقط و فقط بر اثر اشتباهات محرز کمک داور آرژانتینی اتفاق افتاد که دو گل مسلم و سالم ایتالیا را در شرایط حساسی مردود اعلام کرد.مورد بارز دیگری که می تواند نشان دهنده تاثیر اشتباهات داوری بر نتایج و ناکامی تیم های شایسته باشد، بازی 2 تیم اسپانیا و کره جنوبی بود که بوضوح اشتباه کمک داوران و همچنین قضاوت مساله دار جمال قندور مصری در نتیجه به دست آمده و شکست تیم اسپانیا تاثیر مستقیم داشت.به نظر کارشناسان داوری فیفا، کار تیمی داوران این مسابقه بسیار پرانتقاد بود و هیچ گاه دو کمک داور این بازی که از کشورهای اوگاندا و ترینیداد بودند، با داور وسط هماهنگ نبودند و داوری این بازی انعکاس بسیار بدی در تاریخچه داوری جهان به وجود آورد. با توجه به این که 3 داور از2 قاره مختلف یعنی آفریقا و امریکای مرکزی ، بازی 2 تیم اسپانیا وکره جنوبی را به شکل ناخوشایندی قضاوت کردند، همین امر باعث شد تا کمیته داوران فوتبال اروپا از این اشتباهات بهره برداری کند و از آن به عنوان برگ برنده ای برای اثبات شایستگی داوران اروپایی استفاده کنند و همچنان بر موضعگیری قبلی خود مبنی بر برتری داوران اروپایی نسبت به داوران آسیایی ، آفریقایی ، امریکای شمالی و حتی امریکای جنوبی پافشاری کنند آنها معتقدند که تشکیلات داوری اروپا بسیار پیشرفته است و داوران دیگر قاره ها فاصله زیادی با آنها دارند ضعف داوری ها در جام جهانی 2002 به حدی انعکاس و بازتاب منفی در سراسر جهان و در نزد کارشناسان و مشتاقان فوتبال داشت که بر مسابقات و کیفیت آن تاثیر مضاعفی گذاشت . همین امر باعث شد تا تنفر و بدبینی نسبت به داوری جام جهانی به وجود آید، به خصوص از طریق کشورهای اروپایی که معتقد بودند داوران آفریقایی ، آسیایی و حتی امریکایی به اعتبار و حیثیت کار آنها لطمه زده اند. به طوری که پس از مسابقه های مقدماتی و یک هشتم نهایی ، رئیس کمیته ، داوران فیفا را که از کشور ترکیه است ، وادار کرد تا قضاوت مسابقات باقیمانده را به داوران اروپایی محول کند و کمتر از داوران آفریقایی و آسیایی استفاده کنند. کمیته داوران فدراسیون جهانی با تجربیاتی که در جام جهانی به دست آورده اند، به این تفکرات رسیده اند که در آینده و برای این گونه مسابقه های حساس و مهم در سطح جهان ، داوران را برای هر بازی به گونه ای بچینند که هر3 داور از یک کشور انتخاب شوند.دلیل چنین تصمیمی به اشتباهات آشکار داوران مربوط می شود بسیاری از کارشناسان داوری فوتبال اعتقاد دارند که فرصت زمانی 3 یا4 روز برای تشکیل کلاس توجیهی که پیش از شروع بازیهای جام جهانی برای هماهنگ شدن داوران و کمک داوران برپا شده است ، بسیار اندک و کم اثر بوده است.با توجه به این که داوران کشورهای مختلف از قاره های گوناگون و با فرهنگ های متفاوت و منطبق با شیوه فوتبال خاص خودشان به امر قضاوت می پردازند، بنابراین هماهنگ شدن این داوران کار بسیار مشکلی است و زمان زیادی می خواهد تا این داوران با هم آشنا و هماهنگ شوند در این مدت کوتاه که برای کلاس توجیهی در نظر گرفته شده است ، هماهنگی امکانپذیر نخواهد بود سیستم حرفه ای برای داوراناین اشتباهات باعث شده تا فیفا وادار شود هر چه زودتر به سمت حرفه ای کردن داوران گام بردارد و از داورانی استفاده کند که به رشته داوری اشتغال دارند. در بسیاری از کشورها مانند ایتالیا و ژاپن مسابقه های فوتبال را با این روش قضاوت می کنند و رو به سیستم داوری حرفه ای گذاشته اند به رغم تمامی مسائلی که در داوری مسابقه های فوتبال جام جهانی وجود داشت ، کمیته داوران فیفا به این نتیجه رسیده ، با وجود این که اشتباهات داوری جزو فوتبال است و تمام شدنی نیست ، اما نمی توان اشتباهات فاحش و بدون دفاع داوری و به خصوص کمک داوران را نادیده گرفت و از کنار آن بی اعتنا گذشت بویژه آن که مردم سراسر دنیا از طریق جدیدترین فناوری و با مجهزترین دوربین های فیلمبرداری، تمامی صحنه های ریز و پیچیده رابه روشنی می بینند، نمی توان نسبت به اشتباهات آنها بی تفاوت بود.درست است که داوران مسابقه های حساس و رده بندی را کمیته داوران فیفا تعیین می کنند، اما بعضا روسای کمیته داوران کنفدراسیون های قاره های مختلف برای انتخاب داوران قاره خود دست به تلاش و حمایت های همه جانبه میزنند.در نهایت در بازی های پایانی رده بندی و نهایی ، داوران آسیا دو سهمیه داشتند در بازی کره جنوبی و ترکیه که گفته می شد از داوران قاره های دیگر استفاده شود، اما دیدیم که سعد کمیل کویتی به عنوان داور به همراه علی الطریفی از عربستان به عنوان کمک داور اول و یک کمک داور از کانادا به نام ورگارا انتخاب شدند که این هم باعث افتخار آسیا خواهد بود حضور دو داور آسیایی در دیدار رده بندی باعث شد تا کمیته داوران اروپا درباره انتخاب داوران بازی فینال وارد عمل شوند و با فشار و حمایت های جانبی خود،3 داور اروپایی را برای مسابقه ای که یکی از آن تیمی از اروپا و نقطه مقابل آن تیمی از قاره امریکای جنوبی است ، انتخاب کنند انتخاب لوئیجی کولینا ایتالیایی برای بازی فینال ، با مسائل پشت پرده ای همراه بود. بعد از قضاوت پرانتقاد وی در بازی انگلیس و آرژانتین ، حضور او در بازی فینال تعجب آور بود دو کمک داور اروپایی نیز او را در فینال یاری داد که لارسن از دانمارک و فیلیپ شارپ از انگلستان بودند به گفته کارشناسان امر داوری ، انتخاب کولینا برای بازی فینال با توجه به قضاوت نادرست او در بازیهای قبلی ، انتخاب بحقی نبوده است اما فیفا با توجه به اعتبار نام کولینا که در سالهای گذشته و جام جهانی پیش بازیهای سخت و دشواری را قضاوت کرده و همچنین با توجه به حذف ناحق ایتالیا از جام جهانی که قربانی ناداوری شد، کولینا برای فینال انتخاب شد در حقیقت این انتخاب ، یک باج از سوی کمیته داوران فیفا به ایتالیا بود که تا حدودی مسکنی باشد برای طرفداران دوآتیشه ایتالیایی البته بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند قضاوت بازی فینال حق کیم نیلسن دانمارکی بود که در مجموع کم اشتباه ترین داور مسابقه های جام جهانی بود غیر از او می توان از داوری های خوب ژیل ویسیر فرانسوی و ارس مایر سوئیسی هم یاد کرد که آنها هم این شانس و لیاقت را داشتند که در بازی فینال سوت بزنند اما همان طور که گفتم ، مسائل پشت پرده ای وجود داشت تا کولینا که در مرز بازنشستگی قرار دارد و دیگر فرصت قضاوت در جام جهانی دوهزاروشش را ندارد، به عنوان پرچمدار اول داوری معرفی شود. فدراسیون جهانی فیفا و کمیته داوران آن بشدت با مساله تبانی و رشوه در داوری بخصوص از لحاظ مادی و اقتصادی مبارزه می کنند به همین منظور سعی کرده است تا با تعیین دستمزدهای بالا، آنها را از هرگونه سازش و تبانی برحذر دارد کمیته داوران فیفا، به هر داوری در لحظه ورودش به محل برگزاری جام جهانی 2002 ، مبلغ 25 هزار دلار و برای کمک داوران 17 هزار و500 دلار پرداخت می کند. ضمن آن که روزانه نیز به هر کدام از داوران مبلغ 250 دلار پول توجیبی در نظر گرفته است.نقطه تاریک داوری آسیا را باید به قضاوت پراشتباه کیم یونگ جو از کره جنوبی اطلاق کنیم که در بازی 2 تیم برزیل و ترکیه در مرحله مقدماتی مرتکب اشتباهات عجیب و غریبی شد.به عنوان مثال اعلام خطای پنالتی برای تیم برزیل از سوی این داور، اشتباه محضی بود که مورد بحث کارشناسان داوری قرار گرفت در حالی که خطای بازیکن ترکیه ای بیرون از18 قدم بود، اما داور آن را درون محوطه جریمه اعلام کرد.