حل بحران‌های منطقه‌ای در سایه گسترش روابط ایران و ترکیه

ایران و ترکیه دو بازیگر مهم منطقه محسوب می‌شوند و چگونگی روابط چندوجهی دو کشور همواره مورد توجه بوده و شاید بخشی از آن به اقتضای همسایگی میان ایران و ترکیه بر می‌گردد. در شرایط کنونی، منطقه شاهد تحولات زیادی است و همین تحولات بر اهمیت و شیوه تحلیل سفر اخیر سردار سرلشکر باقری به ترکیه و مذاکرات دوجانبه در مسائل امنیتی و مرزی بیشتر جلوه می‌کند. یکی از موضوعاتی که در این دیدارها مورد بحث قرار گرفت حساسیت‌ها و ملاحظاتی است که هر دو کشور در رابطه با تحولات عراق بخصوص بحث همه‌پرسی در کردستان عراق دارند. ایران و ترکیه صریحا بر یکپارچگی و حفظ تمامیت ارضی عراق تاکید کردند و تلاش‌ها در زمینه همه‌پرسی را برای آینده عراق و حتی کردهای عراق مثبت ارزیابی نکردند. چون عراق همچنان در وضعیت تلاطم امنیتی و سیاسی قرار دارد و چنین اقداماتی می‌تواند بر کلیت اوضاع سیاسی و امنیتی عراق تاثیر بگذارد. ایران و ترکیه تاکید کردند که یکپارچگی و ثبات عراق، سیاست محوری این دو کشور است.

مساله دوم درخصوص امنیت مرزهاست و در مذاکرات دوجانبه اخیر توافقاتی در رابطه با انجام عملیات علیه گروه‌های تروریستی حاصل شده است.

یکی از موضوعاتی که در این قالب جای بحث دارد چگونگی سامان دادن به شرایط مرزی است. چند وقتی است که ترکیه تلاش می‌کند یک دیوار مرزی ایجاد کند که نگاه ترکیه در این زمینه امنیتی است. ایران و ترکیه از گذشته مذاکرات پیوسته‌ای در رابطه با همکاری امنیتی و همکاری در زمینه حفظ و حراست از مرزها داشته اند و در جریان سفر اخیر به این موضوع هم پرداخته شده است.

به‌طور کلی آمد و رفت‌ مسئولان نظامی و مقامات سیاسی ایران و ترکیه به‌طور پیوسته به پیشبرد روابط میان دو کشور کمک می‌کند و آثار و تبعات آن چند وجهی خواهد بود. هرقدر دو بازیگر منطقه‌ای بتوانند دامنه همکاری خود را افزایش دهند بر توانمندی آنان در عرصه‌های مختلف درخصوص بحران‌های منطقه‌ای و مرزی و موضوعات دوجانبه افزوده خواهد شد. طبعا علاوه بر مسائل سیاسی و امنیتی این نوع ارتباطات می‌تواند بر عرصه‌های اقتصادی هم تاثیرگذار باشد.

سیامک کاکایی

پژوهشگر مسائل ترکیه