حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
نگاه ویژه
لزوم اعطای وام ارزانقیمت به بخش تولید
صندوق توسعه ملی کشور با رویکرد آیندهنگری برای اقتصاد کشورمان تأسیس شده و براساس قانون باید حدود 30درصد از درآمدهای نفتی ایران در آن محل به عنوان ذخایری جهت استفاده در شرایطی خاص پس از اخذ مجوزهای قانونی واریز شود. در نگاه اول این آیندهنگری بهترین سیاست و راهکاری بوده که میتوانیم برای اقتصاد کشورمان داشته باشیم در حالی که تاکنون شاهد این روند بودهایم که هرچند وقت یکبار دولت به دلیل کمبود درآمدهایش به هر دلیل با گذراندن لایحهای، از مجلس مجوز برداشت از این حساب را دریافت کرده و مبالغی برای انجام پروژههایی هزینه میکند؛ رویهای که طی دورههای اخیر کاملا طبیعی شده و کمتر شاهد واکنش کارشناسان اقتصادی یا حتی نمایندگان مجلس به آن بودهایم.
اصلیترین مشکل این روند مربوط به احتمال انحرافهای هزینهای در مبالغ برداشت شده از صندوق ذخیره ارزی است. چون بعضا دولت به جای هزینهکرد آن در پروژههای عمرانی و زیربنایی آن را در بخشهایی که نیازمند نقدینگی بوده هزینه کرده است. حال آن که قرار بوده منابع این صندوق، چرخ اقتصاد کشورمان را در شرایط بحرانی یا موارد اضطراری به حرکت درآورد. سؤال اینجاست که چطور میتوانیم منابع این صندوق را در جهت کاهش ارزفروشی دولت برای به دست آوردن منابع ریالی موردنیاز استفاده کنیم؟
برای پاسخ به این سؤال کافی است به مشکل رکود ایجادشده در صنایع مختلف کشورمان توجه کنیم. بیشترین معضل رکود در بنگاههای کوچک و متوسط تولیدی بوده درحالی که حجم قابل توجهی از اشتغال و تولید ناخالص ملی کشورمان در این مراکز متمرکز شده و امروز باید بهگونهای سیاستگذاری کنیم که این بنگاهها طعم رونق در تولید را بچشند تا در ادامه علاوه بر ایجاد رونق در صنایع بالادستی به عنوان تأمینکنندگان مواد اولیه این بخش از تولید ایران زمینه ایجاد اشتغال بیشتری به دست آوریم.
کافی است با ایجاد شرایط اعتبارسنجی دقیق از بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط و تائید بانکهای عامل این بنگاهها مبالغی مشخص به عنوان وامهای ارزی از صندوق ذخیره ارزی برای خرید تجهیزات، مواد اولیه و همچنین تکمیل طرحهای توسعهای را در اختیار آنها قرار دهیم. این گونه که بانکهای عامل و واحدهای دارای اعتبار به صندوق ذخیره ارزی تضمین دهند که مبلغ دریافت شده را به ارز (نه به ریال) پرداخت خواهند کرد چون ضمانتهای مورد نیاز و همچنین اسناد اعتباری واحدهای تولیدی نزد بانکهای عامل قرار دارد.
با استفاده از این شیوه و تکیه بر این که نرخ بهره این گونه وامهای ارزی تنها 2 یا 3 درصد است میتوانیم زمینه توسعه و رونق صنایع کوچک و متوسط را فراهم کنیم چون در واقع پول ارزانقیمت در اختیارشان قرار دادهایم و زمینه کاهش قیمت محصولات این گروه را فراهم کردهایم. به این ترتیب تولیدات افزایش یافته، نیروی کار بیشتری جذب میشود و تقاضای مواد اولیه از صنایع بالادستی بیشتر میشود که همین امر رونق صنایع بزرگ را به دنبال خواهد داشت. گردش مالی در اقتصاد کشورمان بیشتر از شرایط فعلی خواهد بود و در نهایت درآمدهای مالیاتی دولت صعودی میشود. به این ترتیب با افزایش درآمدهای دولت قطعا مسئولان به دنبال ارز فروشی برای تأمین ریال موردنیازشان نخواهند رفت.
دستاورد دیگر این شیوه ارائه تسهیلات به بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط این است که با ارائه تسهیلات مورد نیاز و هدفمند از صندوق ذخیره ارزی به این واحدها تقاضای وام آنها از نظام بانکی کشورمان خارج و زمینه برای اصلاح نظام بانکی و کاهش نرخ سود تسهیلات ایجاد خواهد شد.
دکتر مسعود دانشمند
دبیرکل خانه اقتصاد
گفت و گو
