استفاده از آب شیرین‌کن هنوز برای کشاورزی ایران به‌‎صرفه نیست

بهمن یارقلی عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی در گفت‌وگو با ایانا، در این باره اظهار کرد:‌ در حال حاضر در وزارت نیرو طرحی را تحت عنوان شورورزی پیاده کرده‌اند که بدون نمک‌زدایی آب دریا، از این منبع در مزرعه استفاده کنند. البته این طرح بیشتر جنبه تحقیقاتی دارد و به عرصه عملیاتی نرسیده است. وزارت نیرو تلاش می‌کند در پایلوت‌های آزمایشگاهی بداند که آیا از آب دریا می‌توان برای کشت برخی محصولات استفاده کرد. به دنبال این هستند که بدانند این کار اقتصادی هست و عایدی حاصل از محصول هزینه کارگری و نهاده‌های کشاورزی را پوشش خواهد داد؟

وی درباره استفاده از آب رودخانه‌های شور گفت: آب شور رودخانه‌ها دامنه متفاوتی دارند و درجه شوری آنها از چهار تا پنج هزار میکروزیمنس بر سانتی‌متر تا حد شوری آب دریا می‌رسد. آب برخی رودخانه‌های کشور در حد آب دریا شور هستند. بر حسب درجه شوری آب رودخانه، مصارف آن نیز متفاوت می‌شود.

این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی ادامه داد: آب‌های لب‌شور را می‌توان برای یک سری محصولات استفاده کرد اما باید مدیریت آبیاری داشته باشیم. مثلا اندکی آب آبیاری را بیش از نیاز استفاده کنیم یا مثلا در یکسری فصول بارانی، زمین را با آب بارندگی یا شیرین، غرق آب کنیم تا املاح آب آبیاری، شسته شود.

وی اضافه کرد: با یک‌سری راهکارهای مدیریتی از منابع آب با شوری پایین‌تر می‌توان استفاده کرد اما این استفاده‌ها از روی اجبار است. زیرا با استفاده از آب‌های شور، شاهد افت عملکرد تولید محصول و تخریب خاک هستیم حتی ممکن است استفاده از این آب‌ها آلودگی منابع زیرزمینی را به همراه داشته باشد. در استفاده از این منابع، حتما باید بحث‌های زیست محیطی را ببینیم. در عین حال کنترل اثرات استفاده از آن بر روی آب و خاک را مد نظر قرار دهیم.

به گفته یارقلی در ایران از آب دریا و رودخانه‌های خیلی شور تاکنون برای کشاورزی استفاده نشده است اما در جنوب کشور از آب شیرین‌کن برای کشت محصولات استفاده می‌شود. برخی کشاورزان هم روی چاه آب، آب شیرین‌کن نصب کرده‌اند و برای تولید محصول استفاده می‌کنند.

وی ادامه داد: این کار مورد تائید نیست زیرا آب شیرین‌کن‌ها به صورت موضعی شورابه‌ها خروجی آب شیرین‌کن را رها می‌کنند. به این ترتیب خاک اراضی زراعی به‌صورت نقطه‌ای تخریب می‌شود.