دامنه‌های اینترنتی در آینه حقوق

در بخش نخست جالب است بدانید که تا سال 1999 یعنی سال‌های پایانی دهه 70، یک شرکت آمریکایی به نام NSI متصدی ثبت بسیاری از دامین‌های اینترنتی جهان بود و اختلافات هم با کنترل این شرکت حل می‌شد. با این حال، از آن سال به بعد، ثبت دامین‌های بین‌المللی از سوی شرکت‌های مختلفی انجام شد و اتحادیه‌ای با نام ICANN در این خصوص تشکیل شد. به تبع، قواعد حل اختلاف در مورد دامین هم به این اتحادیه داده شد. در این خصوص دو قاعده کلی که مبتلا به عموم مردم است باید بیان شود. قاعده اول این است که ثبت برخی از اسامی تحت برخی دامین‌های خاص ممنوع است. مثلا ثبت اسامی کشورها و شهرهای آنها یا حتی مناظر طبیعی و تاریخی آنها ممنوع است، زیرا این اسامی عمومی هستند و باید برای خدمت عمومی مورد استفاده قرار گیرند. با این حال دعواها بر سر دامین وقتی بالا می‌گیرد که یک شخص حقیقی یا حقوقی، اقدام به ثبت‌نامی مشابه نام تجاری یک شرکت دیگر کند. مثلا در دعوای مشهوری در آمریکا یک شرکت اقدام به ثبت دامنه Microsoft.com کرد، اما به جای O که یک حرف انگلیسی است از عدد صفر استفاده کرد. در این خصوص گفته شده قواعد مربوط به نام و نشان تجاری حاکم است؛ یعنی اگر این اقدام باعث شود یک فرد عادی به اشتباه بیفتد و یک برند را با برندی دیگر اشتباه بگیرد؛ می‌توان در مقابل این اقدام ایستاد. با این حال در مورد برندهایی که نام مشترک دارند (مثل پارسیان در ایران یا دلتا در آمریکا) قواعد دیگری حاکم است که محل بیان آن این گزارش نیست. در پایان باید گفت به دلیل رویه قضایی کم و نیز دشوار بودن دعاوی مربوط به این حوزه، معمولا این اختلافات خارج از دادگاه و تحت قواعد شرکت‌های ثبت‌کننده دامین حل می‌شود. در ضمن باید بدانید در ایران، نهاد مقررات‌گذار و ثبت‌کننده دامین، ایرنیک است که زیر نظر مرکز فیزیک نظری و ریاضیات فعالیت می‌کند.