فرانسه روی آرامش نخواهد دید

جام جم آنلاین: اعتراضات مربوط به اصلاحات بازنشستگی (2023)، اعتراضات نژادپرستی، مربوط به مرگ «نادل پتاکنی» (۲۰۲۳)، جوان سیاهپوستی که توسط پلیس فرانسه کشته شد. جنبش «جلیقه ‎زرد‌ها» (Gilets Jaunes) که یکی از نمادین‌ترین و طولانی‌ترین دوره‌های خشم اجتماعی در فرانسه بود که از اعتراض به افزایش قیمت سوخت شروع شد اما در ادامه به یک جنبش وسیع علیه نابرابری اقتصادی و شکاف بین طبقات تبدیل شد. و اعتراضات اخیر که مربوط به قوانین جدید مهاجرتی یا واکنش‌های اجتماعی به تنش‌های خاورمیانه (از جمله مسائل مربوط به فلسطین و اسرائیل) بوده است.
و اینک (اکتبر ۲۰۲۶)، اروپا و به ویژه فرانسه با موج گسترده‌ای از اعتراضات و ناآرامی‌های اجتماعی روبه‌رو هستند. بحران فعلی در اروپا، ترکیبی از فشارهای اقتصادی (تورم و انرژی)، بحران‌های اجتماعی (آموزش و مسکن) و تنش‌های ژئوپلیتیکی است. 
این اعتراضات که از اواخر سپتامبر در فرانسه از محدوده مدارس و مطالبات آموزشی دانش‌آموزان آغاز شده، فراتر رفته، و به کشاورزان، اتحادیه‌های کارگری و فعالان اقلیمی گسترش یافت، اکنون به یک بحران معیشتی و سیاسی گسترده تبدیل شده است.  
 به طوری که این اعتراضات بیشتر شهرهای فرانسه را در برگرفته و در بسیاری از نقاط از حالت مسالمت‌آمیز خارج شده و به درگیری میان معترضان و پلیس، تخریب اموال عمومی (مانند شهرداری‌ها)، غارت ویترین فروشگاه‌های لوکس و آتش زدن خودروها منجر شده است.
  پیامدهای امنیتی این ناآرامی‌ها علاوه بر جراحات جبران‌ناپذیری که به برخی دانش‌آموزان وارد شد، باعث بازداشت‌های گسترده (هزاران نفر) و زخمی شدن تعداد زیادی از نیروهای امنیتی شد. 
این ناآرامی‌ها اکنون به یک آزمون بزرگ برای دولت مکرون تبدیل شده است؛ دولت فرانسه نیز با اعمال محدودیت‌های تردد و تشدید تدابیر امنیتی در پاریس سعی در مهار این اعتراضات دارد.
چرا که مشخص است راهکارهای موقت و اصلاحات کوچک، توان پاسخگویی به عمق نارضایتی‌های جامعه را ندارند.
به گفته کارشناسان یکی از دلایل عمده این آشوب‌ها بحران اقتصادی ناشی از جنگ احمقانه ترامپ علیه ایران است. مسأله‌ای که مکرون هم در اظهارات خود به آن اشاره کرد و خطاب به معترضان گفت افزایش قیمت سوخت به دلیل جنگ ایران بوده است و دولت وی در این باره مقصر نیست. رئیس‌جمهور فرانسه در این خصوص گفت: «ما هرگز نباید معترضان مسالمت‌آمیز را با غارتگران و آشوبگران یکی بدانیم؛ چرا که برخی افراد بحق احساس می‌کنند که قیمت سوخت بیش از حد بالا رفته است. این مسأله به خاطر اتفاقاتی است که در خلیج‌فارس رخ داده است، جنگی که فرانسه در آن مشارکت ندارد.» 
این در حالی است که بحران انرژی یکی از دلایل این اعتراضات است که موجب افزایش قیمت سوخت و انرژی شده است که آن هم تحت تأثیر تنش‌های جهانی (حمله متجاوزانه آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی به خاک ایران) اتفاق افتاده است که باعث شد جمهوری اسلامی ایران قوانین محکم و قاطعی برای عبور و مرور در تنگه استراتژیک هرمز اتخاذ کند. 
اما بحران معیشتی (افزایش چشمگیر هزینه‌های زندگی، گرانی مواد غذایی و کاهش قدرت خرید)، بحران مطالبات آموزشی (اعتراض به وضعیت مدارس و کمبود کادر آموزشی) و مهم‌ترین دلیل این اعتراضات، بی‌اعتمادی سیاسی (نارضایتی از عملکرد دولت امانوئل مکرون و شکاف میان نسل جوان و ساختارهای سیاسی) است.
خشم دانش‌آموزان و به طور کل نسل جوان در فرانسه در سال‌های اخیر به دو شکل بسیار متفاوت و مهم در جامعه فرانسه بازتاب یافته است. یکی مربوط به چالش‌های آموزشی و اصلاحات ساختاری و دیگری مربوط به تنش‌های سیاسی و اجتماعی که جوانان در آنها نقش فعال دارند.
از دیدگاه جامعه‌شناسان، فرانسه در حال گذار از یک «جامعه‌ای با ثبات ساختاری» به یک «جامعه‌ای در وضعیت بحران مستمر» است. اعتراضات فعلی، در واقع صدای فریاد جامعه‌ای است که احساس می‌کند «هویت» و «جایگاه اقتصادی» خود را در دنیای جدید از دست داده است.
به زبان ساد‌ه‌تر، مردم فرانسه فقط برای «پول» یا «نان» به خیابان نمی‌آیند؛ آنها برای «دیده شدن و شنیده شدن» در فرآیند تصمیم‌گیری‌های کشور‌شان می‌جنگند.