مرور مجموعه اظهارنظرهای گردآوری‌شده از مقامات سیاسی، فرماندهان نظامی، اندیشمندان روابط بین‌الملل، رسانه‌های معتبر و مراکز مطالعاتی نشان می‌دهد که در فضای پس از جنگ، چند محور تحلیلی به‌طور مکرر مورد توجه قرار گرفته است.
نخست، بسیاری از این دیدگاه‌ها بر افزایش وزن ژئوپلیتیکی ایران و ارتقای جایگاه آن در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید دارند.
دوم، بخش قابل توجهی از این تحلیل‌ها، دستیابی کامل آمریکا و اسرائیل به اهداف اعلامی خود را محل تردید دانسته و از هزینه‌های سنگین راهبردی، سیاسی و اقتصادی این جنگ برای غرب سخن گفته‌اند.
سوم، مسئله بازدارندگی، امنیت انرژی، تنگه هرمز، تاب‌آوری داخلی ایران و تغییر موازنه قدرت در غرب آسیا، از پرتکرارترین موضوعات در این ارزیابی‌هاست.
البته باید توجه داشت که این مجموعه، گر چه بیانگر اجماع کامل جامعه بین‌المللی یا موضع رسمی دولت‌ها نیست. با این حال، فراوانی این نوع تحلیل‌ها نشان می‌دهد که جنگ اخیر، صرف‌نظر از ارزیابی‌های متفاوت درباره نتایج آن، موجب شکل‌گیری بحثی گسترده درباره تغییر توازن قدرت، محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا، افزایش اهمیت ژئوپلیتیکی ایران و بازنگری در نظم منطقه‌ای و بین‌المللی شده است.
گزارش های معتبری که از نظر می گذرد، شامل: اذعان به ظهور ایران به عنوان یک قدرت جدید، شکست اهداف آمریکا و اسرائیل، و افزایش نفوذ منطقه‌ای و جهانی ایران بر این تحلیل راهبردی مهر تایید می زند.
در این بخش، اظهارات و تحلیل‌های منتسب به مقامات سیاسی، فرماندهان نظامی، اندیشمندان، رسانه‌ها و مراکز پژوهشی بین‌المللی گردآوری شده است که به موضوعاتی همچون افزایش جایگاه راهبردی ایران، تغییر موازنه قدرت، پیامدهای جنگ و ارزیابی عملکرد بازیگران درگیر می‌پردازد.
روسیه (نماینده روسیه در سازمان ملل): حق قانونی ایران است که تردد در تنگه هرمز را محدود کند.
روسیه: ایران به قطب اصلی اسلام و مرکز واقعی تمدن و دولت تبدیل خواهد شد.
ترامپ: ما ... روز است که درگیر عملیات نظامی با یکی از قوی ترین کشور های جهانیم.
رابرت پیپ (مشاور پنتاگون): ایران از این درگیری بیرون می‌آید وما در طول عمرمان هرگز چنین چیزی ندیده ایم ، یک مرکز جدید قدرت جهانی که ظرف یک ماه شکل گرفته است .
استاد دانشگاه شیکاگو: این جنگ نباید اتفاق می افتاد ، نتیجه این جنگ برای ما بدتر از ویتنام است ، هرچند پذیرش این واقعیت برای ما دشوار است اما ایران به قدرت جهانی جدید تبدیل خواهد شد .
ترامپ: فکر نمی کنم دشمنی بیشتر (سرسخت تر) از ایران وجود داشته باشد، آنهاجنگجویان توانمندی هستند ، مردم بسیار سرسختی هستند .
تیم مارشال (ژئواستراتژیست): اینجا(در جنگ ایران و آمریکا) قدرتمندترین نیروی نظامی تمام دوران شکست می‌خورد .
جانسون (نخست وزیر پیشین بریتانیا): تهران آمریکا را کیش و مات کرد .
موگرینی (مسئول سابق سیاست خارجی اروپا): نسخه ترامپ برای تسلیم ایران شکست خورد،غنی سازی بخشی ازهویت علمی وملی ایران است،جنگ آمریکا واسرائیل علیه ایران ازهمان روز اول غیرقانونی وبی ملاحظه بود.
نیویورک تایمز: جنگ دارد ایران را به یک ابر قدرت جهانی تبدیل می‌کند.
صدر اعظم آلمان (مرتس): ایرانی ها بسیار قوی تر ازآن چیزی هستند که قبلا تصور می شد .
انور قرقاش (مشاور رئیس امارات): ایران حتی بدون سلاح هسته ای هم مانند یک ابر قدرت عمل می کند .
مرشایمر (نظریه پرداز آمریکایی): در جنگ با ایران نه تنها به اهداف مان (اهداف چهار گانه ) نرسیدیم بلکه تنگه هرمز را هم از دست دادیم ،خلاصه اینکه ما اینجا شکست خوردیم واین (جنگ)یک اشتباه فاحش بود .
بوتین: مردم ایران شجاعانه و قهرمانانه برای حاکمیت خود می جنگد .
اسکوبار (تحلیلگر برزیلی): ایران چهار راه راهبردی و شریان تجارت نوین اوراسیا است .
مرشایمر: ما این جنگ را را در اصل باختیم و باید امتیاز بدهیم .
حکیم جفریز (رهبر دموکرات ها): در واکنش به ادعای "تغییر رژیم "ترامپ را مسخره کرد و گفت تغییر رژیم در نوامبر به کنگره آمریکا می آید.
مرشایمر: روبیو و ونس به خاطر شرکت در انتخابات 2028 از مذاکره با ایران فرار می کنند ، این دو معتقد هستند ایران در موقعیت برتر قرار دارد و آمریکا عملا جنگ را باخته است .
پترائوس (فرمانده سابق سنتکام): اگرنتوانیم مسئله هسته ای ایران وتنگه هرمز را حل کنیم ایران از نظر استراتژیک قوی تر از گذشته خواهد شد .
نیچروان بارزانی: بعد از جنگ احترام ایران ده برابر شده ، (ایران )تاریخ را عوض کرد، ایران در این جنگ کاری تاریخی انجام داد و شرایط منطقه عوض شد .
مرشایمر: جنگ ایران بزرگترین اشتباه تاریخ سیاست خارجی و یک شکست مطلق برای آمریکاست.
فارین افرز: جنگی که قرار بود موجب نابودی نظام جمهوری اسلامی در ایران شود در عمل به تقویت لایه های حکمرانی، انسجام ملی و بازارایی قدرت درونی منجر شد.
ساکس (استاد دانشگاه کلمبیا): پروژه اسرائیل بزرگ شکست خورده است. ایران معتقد است خواسته‌ها و تهدیدهای ترامپ اعتبار کافی ندارند، زیرا توان پاسخ‌گویی و تلافی‌جویی دارد.
تریتا پارسی (معاون اندیشکده کوئینسی): ایران بازی مقابله به‌مثل را کنار گذاشته و از این پس در برابر هر حمله آمریکا به ایران، دست‌کم یک‌ونیم برابر شدیدتر پاسخ خواهد داد.
فارن افرز: نظم بین‌المللی تحت رهبری آمریکا که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، در نتیجه رقابت چین و روسیه و کاهش تعهد واشنگتن به حفظ آن، در حال افول است.
بلومبرگ: با وجود خسارت های گسترده ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل، تشدید تحریم ها و محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، اقتصاد این کشور همچنان از فروپاشی کامل فاصله دارد .ارزیابی ها نشان می دهد خطر بی ثباتی سیاسی در تهران برای کوتاه مدت محدود است وجنگ موجب افزایش حساسیت افکار عمومی نسبت به تهدید های خارجی شده است .
اکونومیک تایمز: مواضع اخیر ایران را باید بخشی از راهبرد فشار ترکیبی تهران علیه واشنگتن دانست؛ راهبردی که همزمان بر دیپلماسی، بازدارندگی امنیتی، فشار روانی و نمایش قدرت منطقه‌ای استوار است.
رابرت پیپ: شمارش معکوس موجودی نفت اکنون در حال وقوع است ،برای شوک های جدید آماده باشید ، همانطور که همه همزمان شاهد نزدیک شدن به پرتگاه هستند ، این امر تنها به افزایش نفوذ ایران کمک خواهد کرد.
بلومبرگ: چنگال ایران در تنگه هرمز مرگبار است ایران موفق شد به لطف راهبردی که هوشمندانه و مؤثر در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه خود، پایدار باقی بماند بود. نظام ایران باوجود حملات سنگین هوایی، هنوز پابرجاست.
پروفسور ژو (پژوهشگر چینی): مردم ایران شایسته ستایش‌اند نوشت: ایران از طریق راهبردهای نامتقارن و تاب‌آوری اجتماعیِ انعطاف‌پذیر، ائتلاف آمریکا و اسرائیل را وارد باتلاق سیاسیِ نه قابل پیروزی و نه قابل تحمل از نظر هزینه کرد. روحیه مبارزه‌جویانه، سرسختی و میهن‌دوستی‌ای که مردم ایران در منازعات معاصر و اخیر از خود نشان داده‌اند، بی‌تردید تأثیری عمیق بر جامعه بین‌المللی بر جای گذاشته است.
آسیا تایمز: آسیا خود را برای شوک دوم شکست احتمالی آتش بس بین ایران و آمریکا آماده می‌کند که افزایش قیمت مواد غذایی در رأس آنها قرار دارد.
شابل (سرلشگر سابق نیروی هوای انگلیس): ایران به کشوری تبدیل شده که عملا فرمان را در دست دارد، ایرانی ها با موفقیت اهداف آمریکا را در هم کوبیدند.
جان مرشایمر: ایران از جنگ قویتر خارج خواهد شد و افزوده است که جنگ‌های اوکراین و ایران پیامدهای عمیقی بر جهان خواهند داشت.
رابرت پیپ: ایران از درگیری با آمریکا و (رژیم) اسرائیل از نظر سیاسی قویتر بیرون آمده است.
رابرت پیپ: برای عبور از تنگه هرمز باید فقط با ایران تماس بگیرید ایران با کنترل خود بر تنگه هرمز، برتری راهبردی را در دست دارد. اگر می‌خواهید از تنگه هرمز عبور کنید، تنها یک کشور هست که باید با آن تماس بگیرید. آن کشور آمریکا نیست بلکه ایران است.
فارن افرز: قدرت آمریکا دیگر کفاف جاه‌طلبی‌های جهانی واشنگتن را نمی‌دهد. برتری نظامی آمریکا دیگر برای حفظ نظم دریایی و کنترل کشتیرانی در سراسر جهان کافی نیست.
هیلاری کلینتون: آمریکا اکنون در موقعیت ضعیف تری نسبت به ایران قرار دارد.
سی‌ان‌ان (به نقل از کارشناسان): ادامه درگیری نظامی آمریکا با ایران می‌تواند ذخایر تسلیحات راهبردی واشنگتن را بیش از پیش کاهش داده و توان ارتش این کشور برای مقابله با بحران‌های احتمالی آینده، به‌ویژه در منطقه هند-آرام یا درگیری با چین و کره شمالی، را تحت تأثیر قرار دهد.
جکسون هینکل (تحلیلگر آمریکایی): جنگ اکنون تمام شده است. پایگاه‌های ایالات متحده در خاورمیانه از بین رفته‌اند، ایران میلیاردها دلار دریافت می‌کند، ایران اکنون عوارض هرمز دریافت خواهد کرد و اسرائیل مجبور به خروج از لبنان شد. کارت عالی بود ایران!
نتیجه‌گیری:
مجموعه دیدگاه‌ها و ارزیابی‌های گردآوری‌شده نشان می‌دهد که جنگ اخیر، صرف‌نظر از اختلاف نظرها درباره ابعاد و پیامدهای آن، به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه محافل سیاسی، رسانه‌ای و دانشگاهی جهان تبدیل شده است. تکرار مباحثی همچون افزایش نقش ژئوپلیتیکی ایران، بازتعریف موازنه قدرت در غرب آسیا، محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا و اهمیت روزافزون بازدارندگی، بیانگر آن است که این رخداد صرفاً یک رویارویی نظامی نبود، بلکه پیامدهایی فراتر از میدان نبرد بر معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی بر جای گذاشت. ازاین‌رو، مطالعه این ارزیابی‌ها می‌تواند در فهم روندهای نوظهور نظام بین‌الملل و تحلیل تحولات آینده منطقه، برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران سودمند باشد.
متخصصان در گفتوگو با جامجم از پیشگیری تا درمانهای نوین نابینایی میگویند
