کابوس جنگ برای رانندگان آمریکایی

پس از امضای یادداشت تفاهم خاتمه جنگ در روز ۲۸ خرداد امسال، توسط رؤسای‌جمهور ایران و آمریکا، قیمت نفت به محدوده ۷۰ دلار در هر بشکه کاهش یافت. آمریکا طی این مدت بارها مفاد تفاهم‌نامه را نقض کرد و از هفته گذشته درگیری‌ها در خلیج‌فارس دوباره آغاز شد. در ادامه، با مسدود شدن دوباره تنگه هرمز، بازار جهانی نفت وارد دومین شوک بزرگ خود در سال شد و قیمت نفت بار دیگر مسیر صعودی در پیش گرفت. قیمت نفت برنت در آغاز معاملات هفته جاری میلادی (دوشنبه) با جهشی نزدیک به ۵ درصد به ۹۱ دلار در هر بشکه رسید اما با انتشار برخی خبرها در مورد احتمال مذاکرات به محدوده ۸۸.۳۱ دلار برای هر بشکه تا لحظه تنظیم این گزارش رسید. افزایش شدید قیمت نفت به سرعت خود را در بازار فرآورده‌های نفتی آمریکا نشان می‌دهد.
  فشار مستقیم بر خانوارهای آمریکایی
اگرچه آمریکا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان است اما اقتصاد این کشور از افزایش قیمت نفت مصون نیست. افزایش قیمت بنزین، نخستین اثر مستقیم بر مصرف‌کنندگان آمریکایی دارد؛ زیرا در اقتصاد آمریکا کمتر کالایی به اندازه بنزین بر زندگی روزمره خانوارهای آمریکایی اثر مستقیم دارد. افزایش هزینه سوخت تنها به رانندگان محدود نمی‌شود؛ بالا رفتن قیمت بنزین و گازوئیل، هزینه حمل‌ونقل کالا، توزیع مواد غذایی، خدمات شهری و حتی قیمت بلیت هواپیما را نیز افزایش می‌دهد؛ موضوعی که درنهایت به رشد عمومی قیمت‌ها و فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان منجر می‌شود.
قیمت بنزین در آمریکا، تنها یک شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه یک متغیر سیاسی نیز محسوب می‌شود. تجربه انتخابات‌های گذشته نشان داده که افزایش قیمت سوخت می‌تواند رضایت عمومی از عملکرد دولت را کاهش دهد. در شرایط عادی، افزایش چند سنتی قیمت هر گالن بنزین شاید چندان قابل توجه نباشد اما هرگونه اختلال عرضه نفت، به‌خصوص در تنگه هرمز، می‌تواند بازار جهانی انرژی را با شوک مواجه کند که در دو هفته گذشته و همچنین دوره جنگ ۴۰ روزه شاهد آن بودیم. قیمت بنزین در آمریکا در اوج جنگ ۴۰ روزه تا مرز ۵.۴ دلار در هر گالن نیز افزایش یافت، در حالی که پیش از جنگ حدود ۲.۹۸ دلار بود.
  کاهش موقت تورم و بازگشت روند افزایشی
پس از امضای تفاهم‌نامه خاتمه جنگ و بازگشایی موقت تنگه هرمز در اوایل تیرماه، متوسط قیمت بنزین در آمریکا رو به کاهش گذاشته بود و به محدوده ۳.۸ تا ۳.۹ دلار برای هر گالن رسید. همزمان با کاهش قیمت انرژی، نرخ تورم آمریکا نیز نشانه‌هایی از تعدیل را نشان داد که کاهش هزینه بنزین و سوخت، یکی از عوامل اصلی آن بود و امیدها را برای ادامه روند نزولی تورم افزایش داد. نرخ تورم سالانه آمریکا در ماه ژوئن (۱۱ خرداد تا ۹ تیر ۱۴۰۵) با کاهش ۰.۷ واحد درصدی نسبت به ماه مه به ۵/۳ درصد کاهش یافت که نشان‌دهنده کاهش فشارهای قیمتی در اقتصاد آمریکاست. یکی از مهم‌ترین عوامل این کاهش، افت قیمت انرژی (بنزین) و بازگشت آرامش نسبی به بازار نفت بود. هزینه‌های انرژی، پس از افزایش‌های متوالی در مارس (۱۰.۹ درصد)، آوریل (۳.۸ درصد) و مه (۳.۹ درصد)، در ماه ژوئن ۵.۷ درصد کاهش یافت که سهم اصلی آن افت ۹.۷ درصدی قیمت بنزین بود.
اکنون قیمت بنزین تحت‌تأثیر تشدید مجدد درگیری‌ها در خلیج‌فارس و همزمان با رشد قیمت نفت افزایش یافته است، به‌طوری‌که پس از شکست آتش‌بس میان آمریکا و ایران در اوایل ژوئیه، حدود ۱۶ درصد در یک هفته جهش کرد. براساس داده‌های انجمن خودروسازان آمریکا (AAA)، قیمت خرده‌فروشی بنزین در آمریکا در روز دوشنبه هفته جاری از مرز چهار دلار در هر گالن عبور کرد. مرز چهار دلار در هر گالن که برای بسیاری از خانوارها نقطه‌ای از فشار مالی محسوب می‌شود. آخرین بار در اواخر مارس و پس از آن‌که جنگ علیه ایران شدت گرفته بود، قیمت بنزین به بیش از چهار دلار رسیده بود. این اتفاق در بدترین زمان ممکن برای اقتصاد آمریکا رخ داد؛ زیرا هنوز فصل سفرهای تابستانی به پایان نرسیده بود و میلیون‌ها خانواده آمریکایی برای تعطیلات، جابه‌جایی و سفرهای بین‌ایالتی به خودروهای شخصی وابسته بودند. تابستان، اوج مصرف بنزین در آمریکاست و میلیون‌ها آمریکایی با خودروهای شخصی راهی سفر می‌شوند. در چنین شرایطی، افزایش قیمت بنزین نه‌تنها هزینه رفت‌وآمد روزانه بلکه هزینه تعطیلات خانوادگی را نیز به‌شدت افزایش می‌دهد. به همین دلیل، این افزایش فشار قابل‌توجهی بر خانوارهای آمریکایی وارد کرده و نگرانی‌ها درباره بازگشت موج جدید تورم را افزایش داده است. از سوی دیگر، قیمت گازوئیل روز دوشنبه به بالای ۵.۱ دلار رسید، در حالی که میانگین هفته گذشته در محدوده ۴.۸۷ دلار بود. افزایش قیمت گازوئیل هزینه حمل‌ونقل جاده‌ای را نیز بالا برد. شرکت‌های حمل‌ونقل، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و شرکت‌های توزیع کالا، این هزینه را به قیمت نهایی محصولات منتقل کردند؛ بنابراین افزایش قیمت سوخت فقط رانندگان را تحت فشار قرار نداد بلکه قیمت مواد غذایی، کالاهای مصرفی و خدمات نیز تحت‌تأثیر قرار گرفت.‌همزمان با افزایش مصرف و نگرانی از کمبود عرضه، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) از کاهش پیوسته ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی خبر داد. در هفته‌های اخیر، موجودی بنزین آمریکا به حدود ۲۱۰.۵ میلیون بشکه رسید؛ رقمی که حدود ۱.۵ میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج‌ساله است. پایین بودن ذخایر، انعطاف بازار آمریکا را در برابر شوک‌های عرضه کاهش داده و موجب شده هر تنش جدید در تنگه هرمز، قیمت‌ها را با سرعت بیشتری افزایش دهد.
   احتمال عبور بنزین از ۵ دلار
کارشناسان هشدار دادند که اگر انسداد تنگه هرمز ادامه پیدا کند، افزایش قیمت بنزین می‌تواند دوباره به رشد تورم، افزایش هزینه حمل‌ونقل کالا، بالا رفتن قیمت مواد غذایی و کاهش قدرت خرید خانوارهای آمریکایی منجر شود. تحلیلگران ارشد انرژی در گلدمن ساکس می‌گویند ادامه درگیری‌ها در خلیج‌فارس، کاهش ذخایر استراتژیک نفت آمریکا به پایین‌ترین سطح ۴۰ سال اخیر و کاهش تولید پالایشگاه‌ها، قیمت بنزین را به مرز پنج دلار در هر گالن می‌رساند. این تحلیلگران تأکید کرده‌اند که در صورت تداوم بسته بودن تنگه هرمز به مدت دو تا سه هفته، قیمت بنزین نه‌تنها از پنج دلار عبور خواهد کرد بلکه ممکن است به بالاترین سطح تاریخی خود یعنی بیش از ۵۰/۵ دلار نیز برسد.‌ مجله فوربز در گزارشی نوشت: قیمت بنزین در آمریکا روز دوشنبه برای نخستین بار در یک ماه گذشته، از چهار دلار به‌ازای هر گالن عبور کرد؛ زیرا درگیری‌های تازه میان آمریکا و ایران بار دیگر جریان نفت از تنگه هرمز را مختل کرد و قیمت نفت خام را دوباره بالا برد. میانگین ملی قیمت گازوئیل که برای سوخت تجهیزات سنگین، کامیون‌ها و خودروهای کشاورزی استفاده می‌شود، نیز روز دوشنبه به ۵.۱۰ دلار در هر گالن رسید که در هفته گذشته ۴.۸۷ دلار بود. هرچند قیمت بنزین و نفت هنوز به اوج‌های ثبت‌شده در ماه مه نرسیده‌اند اما ازسرگیری درگیری‌ها روند نزولی قیمت را که پس از امضای تفاهم‌نامه میان دو کشور ایجاد شده بود، معکوس کرده است.‌خبرگزاری آسوشیتدپرس هم با مقایسه قیمت چهار دلاری کنونی با نرخ ۳.۱۴ دلار در سال گذشته از ابعاد فشار تورمی بر مصرف‌کنندگان آمریکایی گزارش داد. این خبرگزاری تأکید کرد که هر خبری از درگیری در تنگه هرمز، بلافاصله قیمت‌های انرژی را در پمپ‌بنزین‌های آمریکا بالا می‌برد که نشان‌دهنده یک بحران سیاسی-اقتصادی جدی در واشنگتن است.‌وال‌استریت ژورنال نیز چند روز پیش در گزارشی نوشت: قیمت بنزین در آمریکا حتی با کاهش قیمت نفت هم بالا می‌ماند. در حالی که جنگ ایران همچنان شعله‌ور است، ترامپ گاهی توانسته است بازارهای نفت خام را آرام کند اما او همان نفوذ را بر قیمت بنزین ندارد؛ قیمتی که در نهایت برای مصرف‌کنندگان اهمیت بیشتری دارد. مجله اقتصادی فورچون نیز با اشاره به جهش قیمت بنزین به بیش از چهار دلار همزمان با تشدید مجدد جنگ آمریکا و ایران، گزارش داد این افزایش به‌زودی گریبان خانواده‌های آمریکایی را خواهد گرفت.