فصل جدید برنامه «دیدی‌نو» به ظرفیت مساجد در کتابخوانی می‌پردازد

کتابی برای هر مسجد، قصه‌ای برای هر محله

مسجد در فرهنگ ایرانی_اسلامی تنها یک مکان عبادی نیست بلکه یکی از کهن‌ترین و پویاترین نهاد‌های اجتماعی و فرهنگی به‌شمار می‌آید. از گذشته تا امروز، مسجد جایگاهی بوده که زندگی جمعی، روابط محله‌ای، آموزش، آگاهی‌بخشی و شکل‌گیری رفتار‌های فرهنگی در آن جریان داشته است.

کد خبر: ۱۵۵۴۶۸۰

نویسنده امیر گودرزی - گروه رسانه

برنامه دیدی‌نو در فصل جدید خود به ظرفیت‌های مساجد توجه کرده و تلاش دارد از این مسیر، راهی به‌سوی کتابخوانی هموار کند.

برنامه دیدی‌ نو از آن دسته تولیدات صداوسیماست که طی پنج سال گذشته تلاش کرده با نگاهی تخصصی و متفاوت، کتاب را به زبان رسانه و تلویزیون نزدیک کند. این برنامه تخصصی حوزه کتاب در شبکه نسیم، در فصل‌های مختلف خود کوشیده است در هر شرایطی، از نمایشگاه کتاب گرفته تا روز‌های سخت و بحرانی جنگ تحمیلی سوم، جریان کتاب و کتابخوانی را زنده نگه‌دارد. تازه‌ترین فصل این برنامه نیز با محوریت مساجد و فعالیت‌های فرهنگی آنها تلاش دارد بار دیگر به ظرفیت‌های مغفول فرهنگی در دل محله‌ها و اجتماعات مردمی توجه کند.

مهران میرصالحی تهیه‌کننده برنامه دیدی‌نو درباره مسیری که این برنامه پیموده به جام جم توضیح می‌دهد: حدود پنج سال است به‌عنوان یک تیم تخصصی در حوزه کتاب در شبکه نسیم فعالیت می‌کنیم. فصلی که الان در حال ضبط آن هستیم، در‌واقع پنجمین فصل برنامه دیدی‌نو است. علاوه بر آن، چند فصل ویژه هم برای نمایشگاه بین‌المللی کتاب تولید کرده‌ایم.

او تاکید دارد که برای ما مهم بود که مخاطب بداند این کار، یک فعالیت مقطعی یا مناسبتی نیست بلکه حاصل چند سال تجربه مستمر در حوزه برنامه‌سازی کتاب است: امروز هم دیدی‌نو تنها برنامه تخصصی کتاب در شبکه نسیم محسوب می‌شود. در‌واقع دیدی‌نو همان نگاهی است که تلاش می‌کند در عین سادگی و با بهره‌گیری از ابزار‌های متفاوت مسیر تازه‌ای برای عبور کتاب از بطن زندگی مردم ایران پیدا کند.

میرصالحی باور دارد که برای بسیاری از ما میزان و ساعت مطالعه در کشور، رقمی در شأن تمدن و ملت ایران نبوده و هر یک از ما تلاش می‌کنیم تا به سهم خود اندکی این مسیر را بهبود ببخشیم: برنامه دیدی‌نو محصول امروز تلاشی است که در رادیو آغاز شد، به برنامه صدثانیه با کتاب رسید و در حال حاضر هم در تلاش هستیم با وجود تمام چالش‌ها راه را ادامه دهیم تا برای ارتقای فرهنگ مطالعه در کشور قدر وسع بکوشیم.

احساس نیاز به مطالعه در شرایط جنگی

او با اشاره به این‌که حتی در شرایط خاص کشور هم تولید محتوا درباره کتاب را متوقف نکردیم، ادامه می‌دهد: در حقیقت ایام خاص و شرایط بحرانی برای ما روز‌های بسیار مهم‌تری است، از آن نظر که معتقدیم در آن ایام خطیر بیش از هر زمان دیگری نیازمند مراجعه به یک منبع آرامشی مانند کتاب هستیم. این‌که در آن ایام بتوانیم به مردم پیشنهاد دهیم درباره چه بخوانند، دغدغه ما بود و معتقدیم کتاب در هر شرایطی باید حضور داشته باشد.

او در ادامه می‌گوید: در ایام جنگ ۱۲روزه هم ویژه‌برنامه‌ای با عنوان گواه تاریخ تولید کردیم. چون احساس می‌کردیم حتی در آن فضا هم می‌شود با زبان کتاب با مردم حرف زد در جنگ رمضان هم پیش تولید برنامه‌های مختلف درباره کتاب را از نظر محتوایی پیگیری کردیم و پیش بردیم تا در ایام صلح بتوانیم دست پر به آنتن شبکه نسیم بازگردیم.

او تاکید می‌کند که اساسا تلاش ما این بود که متناسب با شرایط جامعه، شکل روایت و تولید محتوا را تغییر بدهیم، اما اصل توجه به کتاب را کنار نگذاریم.

شکل‌گیری ایده فصل جدید برنامه

این تهیه‌کننده سیما درباره ایده شکل‌گیری برنامه دیدی‌نو توضیح می‌دهد: یکی از رسالت‌های تعریف شده برای برنامه دیدی‌نو، حضور پررنگ در نمایشگاه‌های کتاب بود. ما سال‌های گذشته همه ایام نمایشگاه را به نمایندگی از شبکه نسیم در این رویداد مهم فرهنگی حضور داشتیم و پای صحبت مخاطبان کتاب نشستیم و دغدغه‌های آنان را شنیدیم و ضبط کردیم. این فرصت بسیار مهمی برای ما بود به این دلیل که می‌توانستیم به‌صورت مستقیم و همزمان هم با ناشران به‌عنوان تولید کننده و هم خوانندگان به‌عنوان مصرف‌کننده ارتباط داشته باشیم. از این رو هر سال این فرصت را مغتنم شمرده و در راهرو‌های نمایشگاه کتاب، برنامه خود را روایت می‌کردیم.

او می‌افزاید: این روایت، اما امسال با مشکلی مواجه شد و شرایط کشور ایجاب کرد که امسال نمایشگاه بین‌المللی کتاب به شکل حضوری برگزار نشده و به‌صورت مجازی برگزار شود. با این حال از آنجا که برای دیدی‌نو همیشه دیدی‌نو وجود دارد و مقوله کتاب بن‌بست‌بردار نیست، تیم تولید تصمیم گرفت، موضوع کتاب را در مساجد پیگیری کند.

به گفته وی این روز‌ها مساجد بیش از گذشته به پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده‌اند و مردم حضور پررنگ‌تری در آنها دارند.

او توضیح می‌دهد که همین موضوع باعث شد به این فکر برسیم که با همکاری کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور وارد تولید یک فصل جدید شویم. شعار اصلی ما هم این بود؛ «هر مسجد یک قصه نخوانده دارد». او بر این باور است که مسجد فقط یک مکان عبادی نیست. می‌تواند دوباره به یک مرکز فرهنگی زنده تبدیل شود؛ جایی برای گفت‌و‌گو، کتابخوانی، قصه‌گویی و دورهمی‌های فرهنگی.

ساختار فصل جدید و تفاوت‌ها

بنا‌بر توضیحات تهیه‌کننده دیدی‌نو، این مجموعه در ۱۰قسمت و برای پخش از شبکه نسیم تولید شده است. هر قسمت حدود ۱۵دقیقه زمان دارد و اجرای برنامه را هم آقای ایوب آقاخانی بر‌عهده دارند: در هر برنامه یک کتاب معرفی می‌شود، یک مهمان از مدیران یا اعضای کانون‌های فرهنگی هنری مساجد حضور پیدا می‌کند و درباره فعالیت‌های فرهنگی مسجد صحبت می‌کند.

میرصالحی همچنین توضیح می‌دهد: بخش دیگری هم داریم با عنوان «یه رسم خوب» با اجرای زهره اسماعیل‌بیگی. در این بخش به یکی از کانون‌های شاخص مساجد می‌رویم و فعالیت‌های آنها را از نزدیک روایت می‌کنیم. در پایان هم از آنها می‌خواهیم یکی از رسم‌های خوب و تجربه‌های موفق فرهنگی خودشان را برای مخاطبان معرفی کنند.

او در پاسخ به این‌که رسم‌های خوب بیشتر چه جنس فعالیت‌هایی را شامل می‌شود چنین می‌گوید: خیلی متنوع‌اند. مثلا یکی از کانون‌ها برنامه‌ای دارد به اسم شنبه‌های با کتاب. در این طرح، اول هر ماه یک کتاب در صحن مسجد و بین دو نماز معرفی می‌شود. بعد همان کتاب وارد کتابخانه مسجد می‌شود و حتی گاهی مسابقه کتابخوانی هم برایش برگزار می‌کنند تا مردم ترغیب شوند کتاب را بخوانند.

به گفته وی در برخی دیگر از مساجد حلقه‌های کتابخوانی و قصه‌خوانی برگزار می‌شود؛ افراد دور هم جمع می‌شوند و هرکدام بخشی از یک داستان را می‌خوانند تا در نهایت قصه کامل شود: برخی کانون‌ها هم به‌صورت تخصصی در حوزه کودک و نوجوان فعالیت می‌کنند و برای بچه‌ها قصه‌خوانی برگزار می‌کنند؛ اتفاقی که اتفاقا همیشه هم بر اهمیت آن تأکید شده است.

به‌نظر می‌رسد در این فصل از دیدی‌نو، مسجد فقط لوکیشن برنامه نیست بلکه خودش تبدیل به محور اصلی روایت شده است. میرصالحی در این باره چنین می‌گوید: ما دوست داشتیم یادآوری کنیم که مسجد در فرهنگ ما فقط محل عبادت نبوده. یک مرکز اجتماعی و فرهنگی بوده است. قدیم مردم در مسجد دور هم جمع می‌شدند، گفت‌و‌گو می‌کردند، مسائل محله را حل می‌کردند و فعالیت‌های فرهنگی شکل می‌گرفت.

او اضافه می‌کند: امروز شاید بخشی از آن کارکرد‌ها کمرنگ شده باشد، اما هنوز این ظرفیت وجود دارد. تلاش کردیم در قالب یک برنامه تلویزیونی تلنگری بزنیم که این فضا‌ها هنوز زنده‌اند و می‌شود کار‌های فرهنگی مؤثر و مردمی در آنها انجام داد.

او باور دارد اگر کتاب دوباره وارد زندگی روزمره مردم و فضا‌های جمعی مثل مسجد شود، اتفاقات خیلی خوبی رقم خواهد خورد.

تهیه‌کننده دیدی‌نو می‌گوید: واقعیت آن است که شبیخون فرهنگی علیه ایران بسیار سریع و در ابعاد مختلف و ابزار‌های مختلف اتفاق افتاده و معتقدیم تنها مسیر مقابله با این شبیخون، تولید و عرضه محتوایی عمیق و متناسب با فرهنگ و شرایط کشور است. ایران ظرفیت‌های عظیمی در حوزه‌های مختلف دارد و مطمئنیم با تکیه بر همین ظرفیت‌ها می‌توان فرهنگ ایرانی_اسلامی را به نوجوانان و جوانان این کشور درست معرفی کنیم.