خالق خاطرات ۱۶ بیتی درگذشت

برای میلیون‌ها ایرانی که دوران نوجوانی وجوانی خود را در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ شمسی با در‌دست‌گرفتن کنترلرهای هلالی‌شکل سگا سپری کرده‌اند، نام هیدکی ساتو شاید کمتر شناخته شده باشد اما میراث او یعنی ساعت‌ها هیجان، رقابت و غرق‌شدن در دنیای رنگارنگ بازی‌ها، درحافظه جمعی یک نسل حک شده است. درگذشت او نه تنها پایان یک عمر فعالیت مهندسی پرثمر، بلکه بسته‌شدن فصلی از کتاب تاریخ صنعتی محسوب می‌شود که او یکی از نویسندگان اصلی‌اش بود. 

از بازی‌های آرکید تا تسخیر اتاق‌های نشیمن
داستان هیدکی ساتو در شرکت سگا، روایت جذابی از‌ گذار از دوران بازی‌های مکانیکی به عصر طلایی سیلیکون و ریزپردازنده‌ها است.ساتو درسال۱۹۷۱،زمانی که سگا بیشتر به‌عنوان سازنده دستگاه‌های بازی الکترومکانیکی و ماشین‌های سکه‌ای شناخته می‌شد، به این شرکت پیوست. او با درک سریع پتانسیل تراشه‌های کامپیوتری، سگا را به‌سمت استفاده از پردازنده‌های نوین سوق داد.اولین چالش بزرگ ساتو زمانی آغازشدکه سگا تصمیم گرفت باشرکت نینتندو دربازار رو‌به‌رشد کنسول‌های خانگی رقابت کند. او رهبری تیمی را بر‌عهده گرفت که نتیجه کارشان ورود مقتدرانه به دنیای کنسول‌های خانگی بود. ساتو با طراحی «مستر سیستم»، گرافیکی را به خانه‌ها آورد که تا پیش از آن تنها در دستگاه‌های غول‌پیکر آرکید قابل مشاهده بود. این فلسفه، یعنی آوردن تجربه بی‌نقص آرکید به اتاق نشیمن، تبدیل به امضای کاری هیدکی ساتو در دهه‌های بعد شد و مسیر را برای موفقیت‌های بزرگ‌تر هموار کرد. 

سگا مگا درایو: تولد یک افسانه در عصر طلایی ۱۶ بیتی
برای گیمرهای ایرانی،نام سگا یادآور یک دستگاه سیاه‌رنگ با طراحی خشن وجذاب است که نوارکارتریج‌های آن دروازه‌ای به دنیای پرشتاب سونیک، نبردهای مورتال کامبت و خیابان‌های شورش در شهر بود. این دستگاه، همان سگا مگا درایو بود‌؛ شاهکار بی‌بدیل هیدکی ساتو. دراواخر دهه۸۰ میلادی، ساتو تصمیمی شجاعانه گرفت. او پردازنده قدرتمند و گرانقیمت موتورولا رابه‌عنوان قلب تپنده کنسول جدید سگا انتخاب کرد.این پردازنده ۱۶بیتی،همان پردازنده‌ای بود که در کامپیوترهای پیشرفته و دستگاه‌های آرکید استفاده می‌شد. طراحی هوشمندانه ساتو باعث شد مگا درایو بتواند بازی‌ها را با سرعتی پردازش کند که برای رقبا غیرممکن بود. این مزیت سخت‌افزاری به سگا اجازه داد تا شخصیتی چون سونیک را با سرعتی خیره‌کننده خلق کند و برای اولین بار در تاریخ، سلطه بلامنازع نینتندو را دربازارجهانی بشکند.ساتو با معماری مگا درایونشان دادکه یک طراح سخت‌افزارچگونه می‌تواند مستقیما بربازاریابی وموفقیت تجاری یک محصول تاثیر بگذارد. 

بلندپروازی‌های تکنولوژیک
با ورود به عصر بازی‌های سه‌بعدی در اواسط دهه ۹۰ میلادی، صنعت بازی با چالشی عظیم روبه‌رو شد. ساتو در طراحی کنسول سگا سترن تلاش کرد تا قدرتمندترین دستگاه ممکن را بسازد و از معماری پیچیده دو پردازنده‌ای استفاده کرد. اگرچه سترن یک غول پردازشی در بازی‌های دوبعدی بود و بازی‌های سه‌بعدی درخشانی را نیز اجرا کرد اما پیچیدگی معماری آن باعث شد بازی‌سازان برای کار با آن دچار چالش شوند اما ساتو کسی نبود که در برابر موانع تسلیم شود. او برای پروژه بعدی خود که آخرین سخت‌افزار خانگی سگا نیز لقب گرفت، تمام نبوغ خود را به‌کار بست. کنسول دریم‌کست که در سال ۱۹۹۸ عرضه شد، فراتر از زمان خود بود. ساتو با درک این‌که آینده بازی‌های ویدئویی در اتصال به اینترنت است، دریم‌کست را به‌عنوان اولین کنسول تاریخ با مودم داخلی و قابلیت اتصال به شبکه برای بازی‌های چندنفره آنلاین روانه بازار کرد. دریم‌کست شاهکار مهندسی ساتو و نامه‌ای عاشقانه به تمام طرفداران سگا بود‌؛ دستگاهی که هنوز هم در میان علاقه‌مندان به‌عنوان یکی از خوش‌ساخت‌ترین کنسول‌های تاریخ ستایش می‌شود. 
نقش کلیدی ساتو تنها به اتاق‌های تاریک طراحی مدارهای الکترونیکی محدود نمی‌شد. در سال ۲۰۰۱ و پس از درگذشت تکان‌دهنده رئیس وقت سگا، هیدکی ساتو در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخ شرکت، به‌عنوان مدیرعامل انتخاب شد. شرکت به‌دلیل هزینه‌های سنگین توسعه سخت‌افزار و رقابت بی‌رحمانه در بازار جهانی در آستانه ورشکستگی قرار داشت. ساتو که خود پدر سخت‌افزارهای سگا بود، مجبور شد تلخ‌ترین تصمیم تاریخ این شرکت را بگیرد: توقف تولید دریم‌کست و خروج کامل سگا از بازار ساخت کنسول. او با این فداکاری و تغییر استراتژی سگا به یک شرکت تولیدکننده نرم‌افزار، توانست شرکتی را که تمام عمرش را در آن سپری کرده بود، از تعطیلی حتمی نجات دهد. مدیریت او در آن دوران گذار، نشان از بلوغ حرفه‌ای و درک عمیق او از اقتصادِ سرگرمی داشت. 
خبر درگذشت هیدکی ساتو موجی از اندوه و ادای احترام را در میان متخصصان، مدیران ارشد صنعت فناوری و گیمرهای سراسر جهان به‌همراه داشته است. پیتر مور، از مدیران سابق سگا، او را یک «جادوگر سیلیکونی» نامید و تاکید کرد که سخت‌افزارهای ساتو بود که رویاهای تیم بازاریابی را به واقعیت تبدیل می‌کرد و به آنها ابزاری داد تا این رویاها را به خانه‌های مردم بفرستند. از سوی دیگر، مارک سرنی، معمار ارشد کنسول‌های مدرن پلی‌استیشن، معماری ساتو را یک کلاس درس برای تمام مهندسان سخت‌افزار دانست که توازنی بی‌نظیر بین قیمت تمام‌شده و قدرت پردازشی ایجاد کرد. در شبکه‌های اجتماعی ایران نیز، کاربرانی که با دستگاه‌های مگا درایو بزرگ شده‌اند، با انتشار تصاویری از این کنسول‌های خاطره‌انگیز، به خالق روزهای خوش کودکی خود ادای احترام کرده و یادآوری کردند که ساتو بخشی از روح خود را در هر دستگاه سگا جا گذاشت. 

میراث جاودان یک معمار در تاریخ سرگرمی
هیدکی ساتو شاید به اندازه طراحان معروف بازی در میان عامه مردم شناخته شده نباشد اما در دنیای مهندسی سخت‌افزار، او یک اسطوره تکرارنشدنی است. تصمیمات طراحی او، از انتخاب معماری سیستم گرفته تا اصرار بر استفاده از مودم اینترنتی در دهه‌هایی که اینترنت پدیده‌ای نوظهور بود، شکل و شمایل کنسول‌های مدرنی را که امروز در خانه‌های‌مان داریم پایه‌گذاری کرد. او ثابت کرد که سخت‌افزار فقط مجموعه‌ای از قطعات الکترونیکی نیست‌؛ بلکه بومی است که هنرمندان روی آن نقاشی می‌کنند. امروز، با درگذشت هیدکی ساتو، صنعت سرگرمی یکی از ستون‌های استوار خود را از دست داد اما میراث او زنده است‌؛ در هر خط کدی که پردازش می‌شود، درهر بازی آنلاینی که دوستان را به هم متصل می‌کند، و در لبخند هر نسلی که جادوی بازی‌های ویدئویی را تجربه می‌کند. پرونده کلیک روزنامه جام‌جم به نمایندگی از نسل بزرگی از گیمرهای ایرانی، یاد این طراح افسانه‌ای را گرامی می‌دارد‌؛مردی که بامهندسی وتخیل، دنیارابه جای شادتری تبدیل کرد.