بی مهری بودجه به خانواده

به باور برخی نمایندگان مجلس در لایحه بودجه ۱۴۰۵نیز سهم حوزه زنان و خانواده، سلامت مادر و کودک، اشتغال بانوان و حمایت‌های اجتماعی به‌شکل کمرنگی دیده شده. در این خصوص با فاطمه محمدبیگی، عضو فراکسیون زنان و کمیسیون بهداشت مجلس گفت‌وگو کرده‌ایم. 

سهم زنان و خانواده را در لایحه بودجه ۱۴۰۵ چگونه ارزیابی می‌کنید؟
اعتبارات سال آینده در حوزه زنان و خانواده در قالب یک ردیف با کد ۱۲۷ در جدول بودجه آمده است که شامل مباحث مربوط به توانمندسازی بانوان، جوانان، استحکام خانواده و جوانی جمعیت می‌شود اما متاسفانه شاهد هستیم که در لایحه توجه به بخش زنان و خانواده ضعیف است. 

برای جبران این بی‌توجهی چه باید کرد؟
‌لازم است همه دستگاه‌ها مکلف شوند یک درصد از بودجه خود را برای حوزه زنان و خانواده اختصاص دهند و در زمینه ترویج سبک زندگی سالم و تقویت بنیان خانواده، فعالیت‌های ترویجی و جهادی اقداماتی انجام دهند. 

با توجه به اهمیت قانون جوانی جمعیت، سهم آن را در لایحه بودجه سال آینده چگونه می‌بینید؟
بودجه حوزه جمعیت که انتظار می‌رفت به‌صورت ویژه دیده شود، در بخش‌های مربوط به سلامت اصلا مورد توجه قرار نگرفته است. این در‌حالی است که تمام قانون جوانی جمعیت با هدف حمایت از ارتقای سلامت کودک و مادر تدوین شده و موضوعاتی مانند زایمان، کاهش میزان سزارین، حمایت از نقش مادری، ترویج فرزندآوری و فرزندپروری در آن نقش اساسی دارند. مباحثی مانند احتساب سنوات بیمه‌ای مادران شاغل و مرخصی زایمان - که هنوز هم برخی از مادران مطالبات پرداخت‌نشده در این زمینه دارند- از موارد مهم این قانون است. 

آیا به اجرای حق عائله‌مندی در لایحه بودجه توجه شده است؟
اجرای حق عائله‌مندی طبق قانون جوانی جمعیت باید به‌ازای هر ‌فرد، سالانه تا پنج سال سه‌برابر شود اما متاسفانه دولت این حکم را اجرا نمی‌کند. در قانون بودجه نیز درصد افزایش حق عائله‌مندی بسیار کم در نظر گرفته شده است. انتظار داریم که موضوع حق عائله‌مندی برای زنان شاغل، به‌ویژه زنانی که همسران‌شان در مشاغل دولتی فعالیت ندارند، مورد توجه قرار گیرد‌؛ چراکه تفاوت حق عائله‌مندی که اکنون در حقوق اعمال می‌شود زیاد است؛ به همین دلیل زنان شاغل نسبت به این موضوع اعتراض دارند. ما این مساله را سال گذشته در کمیسیون زنان مصوب کردیم تا حق عائله‌مندی در فیش حقوقی زنان شاغل لحاظ شود و این موضوع برای ما اهمیت زیادی دارد. 

به‌جز این موارد چه نکاتی در حوزه زن و خانواده‌ در لایحه بودجه مغفول مانده است؟
یکی از نکات مهم، بحث تامین مسکن زنان سرپرست خانوار است. در لایحه بودجه مورد مشخصی در این زمینه مشاهده نمی‌شود. برخی از این موارد در فهرست تکالیف دائمی دستگاه‌ها قرار دارد اما با توجه به این‌که مدل بودجه‌ریزی دولت تغییر کرده و به‌صورت جدولی تنظیم شده، ممکن است برخی موارد وجود داشته باشد اما به چشم ما نخورده باشد. با این حال، تامین مسکن زنان سرپرست خانوار برای ما بسیار مهم است. اکنون حدود شش میلیون زن سرپرست خانوار در کشور داریم و این افراد به مسکن و شغل نیاز دارند. بنابراین انتظار داریم که به این موضوعات توجه جدی شود. 

توجه به ترویج حجاب و عفاف چقدر در بودجه سهم دارد؟
ترویج فرهنگ عفاف و حجاب نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. باید کالاهایی مانند چادر و روسری به‌عنوان کالای فرهنگی شناخته شوند و مالیات از آنها اخذ نشود. این اقدام می‌تواند برای بانوان و خانواده‌ها بسیار مفید باشد. در حال حاضر، این محصولات فرهنگی مورد استفاده زنان قیمت بالایی دارند و مناسب است که این موارد در بودجه دیده و مورد حمایت قرار گیرند. سال گذشته نیز این اقدام انجام شد‌؛ به‌طوری‌که چادر به‌عنوان کالای فرهنگی شناخته شد و این موضوع در تامین و عرضه آن، به تخفیف یا حذف مالیات منجر‌شد. 

برنامه‌ها برای تقویت اشتغال و کارآفرینی زنان در کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
امیدواریم بتوانیم در حوزه اشتغال‌زایی زنان، توسعه کسب‌وکارها، کارآفرینی، مشاغل مرتبط با بانوان، ایجاد بازارچه‌های دائمی ویژه زنان- به‌ویژه زنان روستایی- و همچنین برقراری بیمه زنان خانه‌دار، اقدامات مؤثری را در بودجه سنواتی شاهد باشیم. اکنون ۲۲ میلیون زن خانه‌دار در کشور وجود دارد و اگر بیمه زنان خانه‌دار اجرایی شود، بسیاری از زنان دیگر به سمت مهریه‌های بالا یا مسائل حقوقی مرتبط با آن سوق پیدا نمی‌کنند. در صورت عملیاتی‌شدن این بیمه، تعداد زیادی از بانوان از آن استقبال خواهند کرد و می‌توانند با آرامش بیشتری به فعالیت‌های همسرداری و فرزندپروری خود بپردازند. البته ما سال‌هاست پیگیر این موضوعات هستیم اما هنوز در قانون به‌طور کامل لحاظ نشده است. 

مصوبات مجلس در خصوص مهریه به کجا رسید؟
اخیرا وزیر دادگستری اعلام کرده‌اند که با توجه به موضوع پابند الکترونیکی، دیگر کاهش سکه از ۱۱۰به ۱۴ موضوعیت ندارد و اساسا نیازی به پیگیری این مساله نیست. در این مدت کوتاه، ابهامات و اشکالات زیادی درباره این موضوع مطرح شد. ماده یک آن نیز برگشت خورد‌ه و ما منتظر ثبت پیشنهاد هستیم تا بتوانیم نظرات خود را ارائه دهیم. به نظر ما درج عدد برای مهریه در قانون نباید انجام شود‌؛ زیرا میزان دارایی، اموال و توافق میان زن و شوهر در هر خانواده متفاوت است. تعیین عدد ثابت و وابسته‌کردن مهریه به یک رقم مشخص در قانون،یک خطای راهبردی محسوب می‌شود. 

بنابراین در کمیسیون‌های تخصصی نیز هنوز سقف ۱۴سکه قطعی نشده است؟
در مرحله اول این طرح به تصویب رسید اما به‌دلیل اشکالاتی که داشت، به کمیسیون ارجاع شد و اکنون منتظر هستیم تا پیشنهادات خود را در این خصوص ثبت کنیم. به‌هر‌حال، نظر ما این است که عدد۱۴سکه حذف شود‌؛چراکه اعدادی مانند ۱۱۰ یا ۱۴ سکه‌ مشکلی را از زوجین حل نمی‌کند. نظر مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در قم نیز همین است‌؛ یعنی با توجه به این‌که مهریه ابعاد شخصی دارد، نباید در قانون برای آن عدد و رقم تعیین شود. از سوی دیگر، پیگیری حقوقی این مساله نیز بسیار مهم است، زیرا حدود ۸۰ درصد زنان عملا در دریافت مهریه با مشکل مواجه می‌شوند. 

با توجه به این‌که عضو کمیسیون بهداشت هم هستید، از حذف ارز دارو هم بگویید‌؛این‌که تاچه مرحله‌ای پیش رفته است؟
حذف ارزترجیحی درحوزه دارو دربودجه بلاتکلیف مانده واین موضوع بسیارخطرناک است. به نظرم، حذف ارز ترجیحی در حوزه نان، گندم و دارو در شرایط اقتصادی فعلی کشور به‌صلاح نیست و دولت باید حتما کنترل این موارد را در دست بگیرد. متاسفانه شاهد هستیم که با به‌رسمیت شناخته‌شدن نرخ ارز موجود در بازار در بودجه ۱۴۰۵، عملا همه‌چیز با تورم و گرانی مواجه خواهد شد. 

مهم‌ترین ایراد بودجه سال آینده را در چه می‌بینید؟
من در مجموع به کلیات بودجه رأی ندادم. به‌نظرم، این بودجه به‌شدت تورم‌زاست و به‌جای تثبیت ارزش پول ملی و کنترل قیمت ارز، دولت در واقع نوعی مهر تأیید بر نرخ ارز دلالی موجود در بازار زده است. این رویکرد برای آینده بسیار خطرناک خواهد بود، تورم را تشدید می‌کند و موجب نارضایتی مردم می‌شود.