چگونه افراد تاب‌آوری باشیم؟

جام جم آنلاین کرمانشاه، دکتر سمیه شرفی  با بیان اینکه تاب‌آوری به معنای توانایی مقابله با شرایط سخت و پاسخ انعطاف‌پذیر به فشارهایی که در زندگی به ما وارد می‌شود، است، اظهار کرد: تاب آوری به افراد قدرت می‌دهد در مواجهه با مشکلات بر آنها غلبه کنند.

وی با بیان اینکه برای اینکه تاب آورتر شویم توجه به چند نکته ضروری است، گفت: باید چشم‌اندازمان را بزرگتر کنیم و شرایط را واقعی و به دور از احساسات در نظر بگیریم. خیلی از افراد که به ما مراجعه می‌کنند در بسیاری مواقع شرایط را بسیار شدیدتر و وخیم‌تر از آنچه که هست نشان می‌دهند و درک اغراق آمیزتری از موضوع دارند و انگار فاجعه‌ای بزرگ برایشان رخ داده است. باید از خودمان بپرسیم آیا آن اتفاق آنقدر بد هست که چنین واکنشی نشان می‌دهیم.

شرفی افزود: باید اتفاقات بد را با اتفاقات خوشایند زندگی‌مان مقایسه کنیم. اتفاقات خوشایندی که شاید خیلی برایش تلاش نکرده و مستحقش نبوده‌ایم و ببینیم کدام بیشتر بوده است. مطالعات انجام شده نشان داده این نسبت ۱۰ به یک است و اتفاقات خوشایند در زندگی اغلب افراد بیشتر بوده و توجه به این موضوع می‌تواند تاب آوری ما را بیشتر کند.

این روان درمانگر به نقش مهم خانواده هم اشاره کرد و گفت: نقش خانواده در افزایش تاب‌آوری بسیار مهم است. خانواده‌ها باید به کودکانشان یاد بدهند که محکم باشند. اینکه والدین مدام فرزندان را کنترل و از آنها محافظت کنند باعث می‌شود فرزندان برای شرایط سخت زندگی آمادگی نداشته و در مواجهه با مسائل و چالش‌ها دچار مشکل شوند. در مقابل در خانواده‌هایی که حین مشکلات بین اعضاء خانواده تعامل مثبت وجود دارد و مسائل را به شکل گفت‌گو محور کنترل می‌کنند، کودکان در آینده در مواجهه با مشکلات برخورد پخته‌تر و تاب آورتری خواهند داشت.

این متخصص اعصاب و روان در ادامه با بیان اینکه خود ما باید معمار سرنوشت خودمان باشیم، گفت: باید برای زندگی‌مان هدف و برنامه داشته باشیم. در زندگی باید اهداف کوچک برای خودمان تعیین کنیم، زیرا اهداف کوچک باعث می‌شود تحققشان نزدیک‌تر باشد و به خاطر رسیدن به آن اهداف اعتماد به نفس بالاتری پیدا کنیم.

شرفی ادامه داد: با برنامه‌ریزی می‌توانیم موقعیت‌های آینده‌مان را ترسیم و محقق کنیم. در این مسیر خیلی از افراد می‌توانند الهام بخش ما باشند. کسانی که شرایط و امکانات لازم را نداشته‌اند، اما توانسته‌اند از شرایط سخت عبور کنند و به هدفشان برسند.

این روان درمانگر با بیان اینکه باید با خودمان روراست باشیم، افزود: باید یک ارزیابی صادقانه از خودمان داشته باشیم و ببینیم چقدر خودمان باعث سختی در زندگی‌مان شده و در مسیر زندگی دست‌انداز برای خودمان ایجاد کرده‌ایم. این ارزیابی به افزایش تاب آوری ما کمک می‌کند.

وی اظهار کرد: نکته مهم در تاب آوری آن است که قدرت پذیرش تغییر داشته باشیم. نباید خیلی به امکاناتمان نگاه کنیم، بلکه باید به قدرت درونی خودمان و تغییراتی که با آن امکانات می‌توانیم ایجاد کنیم، نگاه داشته باشیم.

شرفی افزود: تاب آوری به معنای پافشاری بدون انعطاف نیست، بلکه پذیرش تغییر است. تغییر در شرایطی که دچار چالش هستیم و استرس‌زاست و باید تصمیم درستی گرفت و مسئله را حل کرد.

این روانپزشک گفت: در مجموع باید دانست که تاب آوری یک مهارت قابل یادگیری است و با افزایش خودآگاهی، تغییر نگرش و طرز فکر مثبت، تقویت روابط اجتماعی و حمایتی، مهارت‌های حل مسئله و افزایش انعطاف پذیری می‌توان آن را ارتقاء داد.