معمای «سال حصیر» و واردات حصیر خارجی

چنین خبری را چگونه می‌توان با نمایش عظیمی که سال گذشته با عنوان «حصیر بخریم» در معاونت صنایع‌دستی سازمان میراث فرهنگی راه افتاد، توجیه کرد؟ آیا آن تبلیغات انبوه و راه‌اندازی کمپین «حصیر بخریم»، فقط یک شو بود؟ نمایشی که گویا مؤثر هم بود، اما فقط برای خرید حصیرهای چینی؟!

آیا گزارشی از نتایج آن برنامه‌ها وجود دارد که تا چه اندازه به حمایت از هنرمندان حصیرباف استان‌های محروم که هدف طرح بود، انجامید؟

به گوشه‌ای از اخبار آن نمایش پرهزینه در سه برهه تیر و مرداد و مهر سال گذشته، توجه کنید: «در راستای حمایت از صنایع دستی ایرانی در سال حصیر (عنوانی که برای سال 96 از سوی دکتر نامور، معاونت وقت صنایع‌دستی، انتخاب شده بود)؛ راه‌اندازی کمپین حمایت از محصولات حصیری با نام «#حصیر_ایرانی_بخریم» راه‌اندازی شد که با استقبال چشمگیر کاربران در فضای مجازی روبه‌رو شد (البته گویا در حد همان فضای مجازی ماند).

در مرحله اول محصولات حصیری هشت استان خراسان‌جنوبی، سیستان وبلوچستان، بوشهر، هرمزگان، کرمان، یزد، خوزستان و گیلان محصولات و بافته‌های حصیری خود را به ستاد ارسال کرده و نمایشگاهی ارزنده از این آثار در محل سازمان برپا شد. همچنین روز 25 تیر در مرحله دوم کاروان محصولات حصیری با کیفیت و متنوع دو استان کرمان، شهرستان کهنوج و هرمزگان، شهرستان میناب به سمت تهران حرکت کرد و هفته گذشته نیز با حضور بهمن نامور مطلق محصولات و تولیدات حصیری شهرستان‌های ایرانشهر، قصرقند، سرباز و... از توابع استان سیستان و بلوچستان خریداری شده و به تهران ارسال شد تا ابتدا در نمایشگاهی به نمایش عموم گذاشته شده و سپس برای فروش در جشنواره‌های تابستانی استان‌های شمالی و پرگردشگر ارسال شوند. خبری دیگر از افتتاح گالری ملی صنایع دستی با نمایشگاه حصیر کاروان پیوند، با حضور بهمن نامور مطلق، معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی کشور، مدیران کل، جمعی از هنرمندان و علاقه‌مندان در روز دوشنبه 16 مرداد در گالری ملی صنایع دستی درمجموعه فرهنگی ـ تاریخی سعدآباد حکایت می‌کرد. خبر دیگری نیز می‌گفت: کاروان پیوند با غرفه حصیر از 25 تا 29 مهر 96 در حاشیه نمایشگاه فرش و لوازم خانگی در مصلای تهران میزبان علاقه‌مندان است. امیرمهدی طاهری‌فر، مجری طرح کاروان پیوند، همان زمان با بیان این خبر گفت: در راستای افزایش امکان فروش و توسعه بازارهای موقت صنایع‌دستی در کشور، نمایشگاه کاروان پیوند آثار حصیری این کمپین را در حاشیه نمایشگاه فرش و لوازم خانگی در مصلای تهران به نمایش گذاشته است. وی ادامه داد: تاکنون غرفه کاروان پیوند با طرح ملی حصیر بخریم در کاخ نیاوران، نمایشگاه بین‌المللی صنایع دستی، فدراسیون شطرنج، نمایشگاه صنایع دستی استان‌ها همچون همدان و اصفهان و برج میلاد حضور داشته است و از امروز به مصلای تهران می‌رود.

و در نهایت این که گفته می‌شود، اکنون در سوله و انباری در کرج ــ که توسط شرکت حامیان اما طبیعتا از بودجه‌ای (چه‌قدر؟) که از سازمان گرفته، خریداری شده ــ محصولات حصیری گرفته‌شده از استان‌ها انباشت شده، به‌گونه‌ای که بزودی فرسوده شده و از بین خواهد رفت!...

به نظر می‌رسد با معمایی نه چندان پیچیده مواجه ایم؛ از یک سو نامگذاری سالی به نام حصیر و راه اندازی تبلیغاتی وسیع برای خرید حصیر و از سوی دیگر آمار ورود حصیر در حد انبوه به داخل کشور در همان سال. به هر روی این معما هم بزودی حل خواهد شد.

علیرضا افشاری

فعال حوزه میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری