چرا تیلرسون برکنار شد؟

ترامپ از یک سو، با نوعی کودتا و سپردن سرپرستی وزارت خارجه به رئیس سابق شرکت نفتی اکسون‌موبیل، می‌خواست ثابت کند که به وعده‌های انتخاباتی‌اش مبنی بر استفاده از بهترین چهره‌های اقتصادی در کابینه خود پایبند است و از سوی دیگر، کسی پیشی‌بینی نمی‌کرد رکس تیلرسون به این سمت گمارده شود. از این رو این اقدام رئیس‌جمهور آمریکا یک نماد محسوب می‌شد. ترامپ پیش از آن‌که تصمیم خود را در این باره به طور رسمی اعلام کند، گفته بود: تیلرسون بازیگری در کلاس جهانی است. او رئیس یک شرکت نفتی است که از نظر بزرگی تقریبا دو برابر نزدیک‌ترین رقیبش است.

همانند انتصاب تیلرسون، اخراج او هم حامل یک پیام بود: این‌که مهم‌ترین اولویت و در واقع تنها موضوع مهم برای ترامپ این است که مقامات ارشد دولتش تا چه میزان به او وفادارند. بهترین اعضای کابینه ترامپ کسانی هستند که بی‌هیچ حرف و حدیثی نهایت وفاداری را به او داشته باشند. اما تیلرسون دارای چنین نوع از وفاداری نبود. وقایعی که در ادامه برشمرده می‌شود نشان از ان دارد که این غول صنعتی اهل سر خم کردن بی چون و چرا در برابر ترامپ نبود:

1ـ پس از وقوع حادثه شارلوتسول در ویرجینیا که به کشته شدن یک دختر جوان انجامید و پس از آن‌که ترامپ هم نژادپرستان سفیدپوست و هم مخالفان با برتری نژاد سفید را به یک اندازه در وقوع این حادثه مقصر خواند، تیلرسون از وی حمایت نکرد.

2ـ پاییز گذشته پس از انتشار گزارش‌هایی مبنی بر آن‌که تیلرسون، ترامپ را سبک مغز خوانده بود، او به جای تکذیب این گزارش‌ها، تنها به گفتن این جمله بسنده کرد که قصد ندارد خودش را درگیر موضوعات کم اهمیت کند.

3ـ پس از سوء قصد به جان جاسوس روس بوسیله گاز سمی مخرب سیستم عصبی که هفته گذشته در انگلیس روی داد، کاخ سفید از مقصر دانستن روسیه خودداری کرد. این در حالی است که ترزا مِی، نخست‌وزیر انگلیس، علنا روسیه را به طراحی و اجرای این سوء قصد متهم کرد. تیلرسون نیز در موضعی ناهماهنگ با دولت آمریکا، علنا روس‌ها را به دست داشتن در این حمله متهم کرد.

4ـ گرچه وزیر خارجه برکنار شده آمریکا به‌دنبال راه‌حل‌های دیپلماتیک برای بحران هسته‌ای کره‌شمالی بود، ترامپ اکتبر گذشته، در توییتی نوشت تیلرسون دارد وقت خودش را تلف می‌کند. ترامپ در این توییت افزود: من به رکس تیلرسون، وزیر خارجه فوق العاده‌مان گفتم که او با تلاش برای برگزاری مذاکرات با مرد راکتی کوچک وقتش را هدر می‌دهد.

نمونه‌های مشابه زیادی از این دست وجود دارد که نشان می‌دهد تیلرسون استقلال عمل داشت و دنباله روی بی‌چون و چرای ترامپ نبود. حتی اظهارات و پیام‌های ترامپ در دفاع از تیلرسون نیز نشان می‌داد که او نگران بی‌توجهی و اطاعت نکردن وزیر خارجه‌اش از دستوراتش است.

از سوی دیگر، معرفی مایک پمپئو، رئیس سازمان سیا، به عنوان گزینه مورد نظر ترامپ برای جایگزینی تیلرسون نیز حاوی پیام‌هایی است. عضو سابق کنگره از کانزاس، از زمان آغاز ریاست‌جمهموری ترامپ همواره یک متحد وفادار برای او بوده است. رئیس‌جمهور آمریکا پس از معرفی پمپئو به عنوان گزینه مورد نظرش برای وزارت خارجه آمریکا، عنوان کرد «رئیس سابق سیا همیشه با او هم‌عقیده است.» بنابراین می‌توان گفت با خروج کسی که ترامپ نمی‌تواست کنترلش کند، اکنون کسی عهده‌دار وزارت خارجه آمریکا خواهد بود که رئیس‌جمهور این کشور می‌داند کاملا قابل کنترل است.

منبع: سی‌.ان‌.ان