نوای عاشورا در رسانه ملی

پدیده مقدس عزاداری اباعبدالله الحسین ع محصول پاک ترین عواطف انسانی و ناب ترین اعتقادهای ایمانی است که با الهامات غیبی همواره به کشورگشایی دلها پرداخته و جهانگیرتر می شود.

کد خبر: ۸۷۵۴۳

این پدیده پس از انقلاب اسلامی به طور جدی در رسانه صداوسیمای جمهوری اسلامی وارد شد و با خود فوائد معنوی فراوانی را در ترویج فرهنگ عاشورا به دنبال آورد.
با وجود این ، مثل هر سنت و آیین دیگر - آنگاه که با رسانه مدرن پیوند می خورد - بلکه فراتر از دیگر سنتها، ملاحظاتی را می طلبد و ارزیابی درخوری نیاز دارد تا تقدس آن مخدوش نشده و توسعه آن توسعه ای کارشناسی شده و همسان با موازین دینی و تاریخی باشد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اخیر خویش با مبلغان محرم (84/11/5) ما را به عناصر منطق ، عزت و عاطفه در قیام امام حسین ع تذکار دادند و بویژه از روضه خوانان و مداحان خواستند تا پیام این مفاهیم متعالی را به دل مردم برسانند، با این گلایه که بعضی حتی آنها را به سمع مردم هم نمی رسانند!
اکنون رسانه ملی با شبکه های متنوع خود در این میان چه وظیفه ای دارد و چگونه آن را به دل مردم خواهد رساند؛
بدون شک مدیران و هنرمندان این سازمان به وظایف خاص خویش در این زمینه واقفند و روش مناسب برای ادای این وظیفه را نیک می دانند؛ اما نگارنده در آغاز محرم و در این مجال کوتاه اشاره ای به مهمترین بایسته ها و التفات به نسبت رسانه و آیین عزاداری را ضروری می بیند و به اختصار به آنها می پردازد:
1-آیین عزاداری امام حسین ع در فرهنگ عامه ایران صورتهای مختلفی دارد همانند روضه خوانی ، مقتل خوانی ، شروه خوانی ، واحدخوانی ، سینه زنی ، تعزیه خوانی و... که هر کدام به نوبه خود مشتمل بر زیبایی های هنری و کمالات معرفتی و جایگاه های فرهنگی و قومی خاصی هستند و مجموعه کاملی از ارادت فرهنگی ملت مسلمان ایران را به ساحت ابی عبدالله ع نشان می دهند.
بنابراین در رسانه ملی باید از همه این اشکال بهره برد و عزاداری را تنها به یک شکل آن (مداحی) محدود نکرد، و به عبارت واضح تر از مداح محوری بویژه در 3 روز آخر دهه اول که اوج عزاداری است ، پرهیز شود که در بسیاری از این مداحی ها ساحتهای روضه ، نوحه و سینه زنی که در سنت عزاداری هرکدام شان خاصی دارند و توسط افراد خاص و نه یک فرد اجرا می شوند، با یکدیگر خلط می شوند.
2-حرمت و تقدس این ایام و وجوب رعایت آن به همه جنبه های آن مربوط است ؛ یکی از جوانب آن ساختار موسیقیایی نوحه ها، روضه ها، مویه ها و سینه زنی هاست.
اصل در این ساختار همان پذیرفته ها در موسیقی آیینی مردمی است. متاسفانه در سالیان اخیر به سبب بی توجهی به ساحت هنری عزاداری بسیاری از آهنگها و ملودی های نامناسب همراه اشعار سطحی ، نازل و گاهی توهین آمیز و آمیخته به غالیگری به این میراث گرانبها داخل شده و اصالت و متانت آن را با خطر مواجه ساخته است.
سزاوار است در برنامه هایی که از خارج این رسانه تامین و پخش می شود، پالایش لازم صورت گیرد و بدین وسیله نه تنها مانع ضربات دیگر بر پیکره این میراث شده ، بلکه از آنجا که برنامه های پخش شده از آنتن این رسانه همچون معیار و مدلی فرهنگی برای فعالیت های مشابه در سطح جامعه است ، آفرینش های ملی و مردمی در این ساحت را تحت تاثیر قرار دهد و مقتدای آنها شود.
3-صدا و تصویر از استانداردهایی برخوردار است که برهم زدن آنها با منطق زیباشناسی و روانشناسی رسانه نمی سازد. خوشبختانه مراسم عزاداری اصیل که میان اقوام مختلف جریان دارد، به طور فطری به تعظیم شعائر عاشورا توجه دارد.
شایسته است رسانه هم به این نکته بیش از پیش توجه کند که هر قطعه نوحه ، روضه یا سینه زنی در اندازه و استاندارد خاصی قابل پخش است. بی توجهی به این معیار بویژه در پخش گزارش های مستقیم از مراسم عزاداری که پخش کامل آنها معمولا باعث خروج از این استاندارد است بدون شک اثر نامناسب دارد و برنامه های رسانه را ملال آور خواهد کرد.
تکرار بیش از حد قطعات مرثیه ، عدم رعایت فاصله مناسب میان پخش دو قطعه ، یا همسانی برنامه های شبکه ها در زمانهای موازی از دیگر مصادیق خروج از این استاندارد است.
با امید آن که همه ارادتمندان اباعبدالله ع ، بویژه مداحان ، روضه خوانان و دیگر هنرمندان نیز مدیران و برنامه آفرینان عاشورایی رسانه ملی ، تلاشی ماجور و درخور قبول این ساحت مقدس داشته باشند.