رونمایی اردوغان از بسته اصلاحات دموکراتیک ترکیه

به گزارش ایرنا، اردوغان در سخنرانی خود در آنکارا که به زبان‌های کردی، انگلیسی و عربی پخش می‌شد، بسته اصلاحات دموکراتیک را به عنوان صفحه بسیار مهم دیگری از فرایند گذار به دموکراسی ارزیابی کرد. نخست‌وزیر ترکیه گفت: این بسته برای توقف خونریزی‌ها و اشک چشم انسان‌ها بسیار حائزاهمیت است، ولی این بسته هیچ‌گاه در سایه اعمال فشار به دولت یا نتیجه یک سازش نبوده است.

او این بسته اصلاحات دموکراتیک را نه اولین بسته و نه آخرین بسته اصلاحات دانست و گفت: دولت متبوع وی در راستای یک راهبرد حساب شده و به اقتضای ظرفیت‌های سیاسی و اجتماعی به اصلاحات ادامه خواهد داد.

اردوغان گفت: حزب حاکم ترکیه در راه گذار به دموکراسی، با خطرات و سختی‌ها و مشکلات عدیده و سنگ‌اندازی‌های زیادی از جمله خطر انحلال حزب حاکم توسط دادگاه قانون اساسی روبه‌رو شده بود، ولی هیچ‌گاه از رسیدن به هدف خود که رساندن ترکیه به سطح دموکراسی مطلوب و پیشرفته‌ای است، منصرف نشده و به ستوه نیامده است.

به گفته اردوغان، در تدوین این بسته، قراردادها و تعهدات بین‌المللی ترکیه در زمینه حقوق بشر، فرایند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا و هماهنگ‌سازی مقررات و هنجارهای ترکیه با اروپا لحاظ شده است.

اردوغان با تاکید بر این‌که دولت وی تابع حقوق و قانون است و برخورد مساوی با تک‌تک افراد ملت ترکیه دارد، افزود: این دولت ضامن حقوق و آزادی‌های فردی است و تا زمانی که کسی محدوده آزادی دیگری را نقض نکرده، به سبک زندگی هر شخصی احترام گذاشته و این آزادی را تضمین می‌کند.

جزئیات بسته پیشنهادی

مهم‌ترین بندهای بسته دموکراسی اردوغان که برخی از آنها به طور مستقیم با مساله کردهای این کشور ارتباط دارد، به شرح زیر است:

ـ تغییر سیستم انتخابات ترکیه و ایجاد تحول در قانون محدودیت 10 درصد، براساس قانون موجود، فقط احزابی می‌توانند وارد مجلس شوند که دست‌کم 10 درصد از آرای کل رای‌دهندگان را به دست بیاورند، اما اردوغان در شرایط کنونی سه راه‌حل را برای تغییر این قانون پیشنهاد کرده است که عبارتند از: ادامه روند فعلی، تغییر قانون مزبور به میزان 5درصد، اما به شرط ایجاد مناطق انتخاباتی یا اینکه کل قانون سد انتخاباتی از میان برداشته شود، اما رای‌گیری به شیوه حوزه‌های محدود باشد.

ـ تغییر قوانین احزاب، برخلاف شیوه کنونی که فقط احزاب دارای آرای 7 درصدی کمک هزینه دریافت می‌کنند، از این به بعد تمام احزابی که دارای دست‌کم 3 درصد از آرای ترکیه باشد، کمک‌هزینه سالانه دریافت خواهند کرد. درعین حال احزاب این کشور مجبور به تاسیس دفتر در نیمی از شهرهای استان‌های خود نخواهند بود و موانع عضویت در احزاب از میان برداشته می‌شود.

ـ حروف ممنوعه (منظور سه حرف W، Q و X است)، از این پس به طور آزادانه به کار گرفته شود. (استفاده از این سه حرف از سال 1982 در زبان ترکی ممنوع شده بود و آنها تنها در زبان کردی مورد استفاده قرار می‌گرفت).

ـ در دوران برگزاری انتخابات، نامزدها به هر زبان و لهجه‌ای می‌توانند به صورت کتبی، شفاهی و سمعی بصری برای خود و حزب خود تبلیغ کنند.

ـ اسامی قدیمی روستاها و شهرها با تائید وزارت کشور بازگردانده شود.

ـ‌ در مدارس غیرانتفاعی و با ایجاد معاونت بخش خصوصی در وزارت آموزش و پرورش، دانش‌آموزان می‌توانند به دیگر زبان‌های موجود در ترکیه درس بخوانند، اما برخی درس‌ها حتما باید به زبان ترکی باشد.

ـ اسم دانشگاه نوشهر به حاجی بکتاش ولی(از مرشدین بزرگ علویان ترکیه) تغییر داده شود.

ـ با جرایمی که زمینه و انگیزه تبعیض‌نژادی دارند بشدت برخورد شود و نهادی به همین منظور ایجاد شود.

موارد یادشده تصمیماتی است که در صورت تائید مجلس ملی ترکیه، عملی خواهد شد. اما موارد و تصمیماتی نیز وجود دارد که اجرای آنها با اختیارات کنونی دولت میسر است. این موارد عبارت است از: آزادی استفاده از حجاب برای زنان کارمند، لغو ضرورت ادای سوگند دانش‌آموزی و برگرداندن اراضی مانستر به سریانی‌های ترکیه.

در اولین واکنش‌ها نسبت به این بسته پیشنهادی، کمیسیون اتحادیه اروپا اجرای این بسته در ترکیه را موجب پیشرفت، تقویت دموکراسی و حل بسیاری از مشکلات در این کشور دانست. این کمیسیون با حمایت از بسته اصلاحات دموکراتیک در ترکیه اعلام کرد جزییات و اجرای این بسته را از نزدیک پیگیری می‌کند. تحلیلگران می‌گویند نوع واکنش کردها به این بسته اهمیت فراوانی دارد زیرا این بسته اصلاحات به عنوان یک نقطه عطف بالقوه در روند صلح دولت ترکیه با حزب پ.ک.ک مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. چندی پیش ترکیه با عبدالله اوجلان به توافقاتی دست یافت، اما پس از آن کردها اعلام کردند که این توافقنامه را اجرا نخواهند کرد.