امواج آبتاز آگهی ها را برد

تصویری که از شبکه تلویزیونی سی.بی.اس امریکا پخش شد ، خیلی کوتاه بود و درست به همان اولین روزهای فاجعه باز می گشت.

کد خبر: ۵۸۱۸۲

کودکی با چشمان باز ، کاملا باز به دوربین زل زده بود و دوربین که عقب آمد تازه همه آن چند میلیون بیننده برنامه خبر عصر گاهی فهمیدند کودک بی گناه جنازه ای است میان صدها جنازه دیگری که قربانی سونامی هولناک شده اند. تصویر ، مهلک و به قول خود امریکایی ها بازدارنده قلب از تپش بود.
شاید خیلی ها گریستند ، خیلی ها به فکر فرو رفتند و اگر در حال صرف عصرانه لذتبخش خود ، قهوه و بیسکویت بودند لحظاتی از قورت دادن آخرین جرعه ای که نوشیده بودند بازماندند. ممکن است عده ای گریسته باشند یا حتی به تلویزیون به خاطر پخش این صحنه دلخراش با تمام وجود فحش داده باشند ، هیچ چیز معلوم نیست ; اما یک چیز حتمی است و آن این که پخش چنین صحنه ای ، خطرپذیری تلویزیون را بالا می برد.
ممکن است بینندگان ، کنترل تلویزیون را بردارند و کانال را عوض کنند و این درست همان چیزی است که شرکت رسانه ای نیلسون که آمار دقیق تعداد بینندگان تلویزیونی را در اختیار دارد و هر ماه یا هر فصل آنها را منتشر می کند بلافاصله متوجه آن می شود. آن گاه تلویزیون به علت پخش یک صحنه دلخراش آگهی دهندگان خود را از دست خواهد داد. آیا این ارزشش را دارد؛
دیوید باودر ، خبرنگار و نویسنده تلویزیون آسوشیتدپرس در گزارشی درخصوص پخش صحنه های مربوط به فاجعه سونامی می نویسد: «تلویزیون ها در قیاس با روزنامه ها نمی توانند در این خصوص آزادانه عمل کنند. از این رو آن دسته از منتقدانی که می گویند تلویزیون درخصوص فاجعه سونامی سکوت اختیار کرده از راه انصاف خارج شده اند». سردبیران روزنامه های پرتیراژ نیویورک تایمز و لس آنجلس تایمز ، چندی پیش به طور همزمان عکس صفحه یک خود را به قربانیان سونامی اختصاص دادند ; چهره کودکان مرده ، تلنبار شده بر زمین یا مرده خانه هایی که مرتب خالی و پر می شدند از اجسادی که به وسیله گروههای امداد و مردم محلی به آنجا منتقل می شدند. اینها توضیحاتی بود که 2 روزنامه زیر عکسهای غم انگیز چاپ کرده بودند. اینها همه صحنه های وحشتناک و جانگدازی است که تلویزیون خود را از پخش آنها معاف کرده است ; چرا که باور مدیران بر این است که تماشای این تصاویر از تلویزیون بر اعصاب و روان بینندگان تاثیر می گذارد. این ادعا اگرچه بیراه نیست و بتازگی برخی روان شناسان نیز هشدار داده اند تا گرافیک های خبری مربوط به فاجعه جنوب آسیا می تواند تاثیرات منفی زیادی روی کودکان بگذارد ، موضوع این است که اگر تلویزیون چنین صحنه هایی را پخش نکند مردم از چه طریقی می توانند عمق فاجعه را درک و برای حل آن مشارکت کنند. آیا صرف این که این تصاویر بیننده را مشمئز می کند باید از پخش آنها صرف نظر کرد؛
در اولین روزهایی که سونامی به سواحل کشورهای آسیای جنوبی تاخت ، بسیاری از شبکه های تلویزیونی به پخش فیلمهای ویدئویی کوتاهی اقدام کردند که از طریق هندی کم و به وسیله گردشگرها از طبقات بالایی هتل یا مکانهای امن فیلمبرداری شده بود یا حتی از دوربین آنها بیرون کشیده شده بود که خود هرگز نتوانسته بودند آخرین فیلمبرداری دوربینشان را تماشا کنند ; اما با گذشت زمان حتی این صحنه ها که رقت انگیزی آنها کمتر از پخش صحنه های هولناک قربانیان بود نیز متوقف شد و تنها اخبار بدون گرافیک خبری جایگزین پوشش خبری تلویزیون ها از سونامی شد.
تلویزیون ها برای حذف صحنه های گرافیک خبری از برنامه های خود دلایلی دارند:
چاک لاستینگ ، هماهنگ کننده اصلی برنامه World News Tonight - که از شبکه ای.بی.سی پخش می شود - در این باره می گوید: چیزی که از ما انتظار دارند نشان دادن صحنه های دردناک و اسفباری است که طبیعت به سر این مردم آورده ، اما باور کنید این کار ساده ای نیست. ما باید سعی کنیم به گونه ای موضوع را برای بینندگان مطرح کنیم که آنها احساس تنفر نکنند.
میشه له مک نالی (Michele McNally)، مدیر عکاسی روزنامه نیویورک تایمز می گوید: حتی عکسها نیز احساس را بی حس می کند. مک نالی در دومین سه شنبه ماه ژانویه برای انتخاب عکس صفحه یک روزنامه نیویورک تایمز دچار مشکل شد. او می گوید: مدتها روی دو عکس خیره شده بودم و نمی دانستم کدام را برای صفحه یک انتخاب کنم.
هر دو عکس متعلق به بیمارستانی در هند بود. یکی از آنها با لنز واید گرفته شده و جنازه های زیادی را نشان می داد ، اما صورت هیچکدام پیدا نبود. دیگری تعداد کمتری از جنازه ها را که همگی کودک بودند نشان می داد، اما صورت همه آنها بوضوح پیدا بود و کنار یکی از آنها مادری نزار نشسته و سر کودک خود را با دنیایی از اندوه در آغوش کشیده بود و بر از دست رفتن او ضجه می زد.
مک نالی با تکیه بر تجربه اش می دانست سردبیران عکس دوم را به دلیل تاثیرگذاری بیشتری که داشت بهتر می پسندند. پس همان را برای چاپ در صفحه اول ارسال کرد. عکس کل نیم تای بالای صفحه یک را بجز جای بنر ، تیتر و جایی برای یک ستون به خود اختصاص داد. عکس صفحه یک لس آنجلس تایمز نیز درست عین همین بود، وی در مرده خانه ای دیگر ، دهها جنازه در اندونزی و جلوی همه آنها بچه کوچکی که مرگ چشمهای کوچک و قشنگ او را برای همیشه بسته بود.
خانم جنوا اورهولسر، استاد روزنامه نگاری دانشگاه میسوری و سردبیر سابق یکی از نشریات امریکایی می گوید گرایش جدیدی را در انتشار عکسها در مطبوعات می بیند. این استاد پیر دانشگاه بااشاره به روزگاری که وی سردبیر بوده می گوید: آن زمان که من سردبیر بودم اجازه نداشتیم عکسهایی را که صورت آنها قابل تشخیص بود منتشر کنیم بخصوص وقتی حادثه روی داده به وطن نزدیک بود.
وی می گوید: نمی دانم این قوانین هنوز ارزشمند هستند یا نه ، ولی مطمئنم خیلی چیزها عوض شده است.
روزنامه نگار کهنه کار می افزاید: تصور من همیشه بر این بوده است ما که در رسانه های خبری هستیم ، باید حقیقت را به مردم نشان دهیم و اگر چنین کاری را نکنیم این خطر وجود دارد به آنها اطلاعاتی را که باید بدانند و به آن نیازمند هستند نداده ایم و این نابخشودنی است.
براساس گزارش دیوید باودر، خبرنگار و نویسنده تلویزیون آسوشیتدپرس ، میان روزنامه ها و نشریات امریکایی نیویورک تایمز بیشتر از دیگران کار زمین مانده تلویزیون را بر دوش گرفته و عکسهای رقت انگیز فاجعه سونامی را منتشر کرده است.
فلسفه نیویورک تایمز برای چاپ این تصاویر تشویق مردم به اعطای کمک به مصیبت زدگان است و تاکنون نیز موفقیت های زیادی در این راه کسب کرده است.
باودر در گزارش خود ، نیویورک تایمز را پیشروترین روزنامه در چاپ عکسهای رقت انگیز در امریکا می داند. وی به مورد دیگری در سال 2001 اشاره می کند ، آن گاه که هواپیماهای ربوده شده برج های دوقلو را به جهنم تبدیل کردند ، نیویورک تایمز تصویر بزرگی چاپ کرد که در آن یک فرد مستاصل برای فرار از گرما و سوختن تدریجی در برج ها، خود را در آغوش آسمان رها کرده و مرگ خود را این گونه رقم زده بود یا تصویر دیگری که مربوط به جنگ عراق بود و در آن اورکت خون آلود یک سرباز امریکایی را که از پلی در بغداد آویزان شده بود و نشان از مرگ وی داشت ، در صفحه یک خود چاپ کرده بود.
با وجود دردناک بودن این تصاویر، مک نالی می گوید حتی یک شکایت از خوانندگان مبنی بر نارضایتی از چاپ این تصویر دریافت نکرده است. او می گوید اگر اعتراض هم بوده حداقل آنقدر جدی نبوده که کسی تلفن بردارد یا قلم به دست بگیرد و نامه ای ارسال کند و حتی با یک کلیک ، ایمیلی ارسال کند.
اما به گفته مدیران تلویزیونی ، اینها دلیل نمی شود تا آنها نیز مانند نیویورک تایمز عمل و برنامه های خود را مملو از گرافیک های خبری رقت انگیز کنند. مایکل باس (Michael Bass) ، مدیر تولید برنامه The Early Show یکی از پر بیننده ترین نمایش های تلویزیونی سی.بی.اس امریکا می گوید: تلویزیون رسانه ای متفاوت از روزنامه است. والدین خیلی راحت تر می توانند کودکان خود را از مواجهه با تصاویر رقت انگیز چاپ شده در روزنامه دور نگه دارند تا گرافیک های خبری تلویزیون.
بیل ویتلی (Bill Wheattey) نایب رئیس تلویزیون ان.بی.سی امریکا نیز می گوید: ما نباید فراموش کنیم تلویزیون درخانه بینندگان میهمان است. همه مردم تلویزیون می بینند ، ولی همه مردم روزنامه نمی خوانند. این نکته مهمی است.
آنچه ویتلی می گوید به این معنی است که تماشای تلویزیون اختیاری نیست ; اما خواندن روزنامه اختیاری است: ما باید محتاط باشیم. مخاطب ما توقع خاصی از ما دارد. تصور کنید او در خانه دارد ناهار می خورد یا شام یا حتی عصرانه و آن گاه یکدفعه تلویزیون صحنه های وحشتناکی که نفس را در سینه حبس می کند، نشان دهد. چه حالی به او دست می دهد. ممکن است یک نفر سکته کند!؛
نایب رئیس ان.بی.سی می افزاید: ما اجازه نداریم چیزی را از تلویزیون پخش کنیم که مصرف کننده ما تحمل دیدن آن را ندارد. این نوعی توهین به مخاطب است.
این مدیر تلویزیونی معتقد است تلویزیون بدون نشان دادن گرافیک های خبری کشنده نیز می تواند به بینندگان خود بگوید چه اتفاقی افتاده است.
نگرانی دیگری نیز میان مدیران تلویزیون وجود دارد. همان طور که همه می دانند حیات یک شبکه تلویزیون خصوصی به جذب آگهی و جذب آگهی ، به تعداد بالای بینندگان بستگی دارد.
وقتی یک تلویزیون صحنه های رقت انگیز پخش کند در همان زمان ممکن است تعداد نامشخصی از بینندگان کنترل به دست کانال دیگر را امتحان کنند و این همان چیزی است که نیلسون خواهد فهمید و در پی آن آگهی دهندگان متوجه خواهند شد آگهی آنها تعداد بینندگان خود را از دست داده است. پس کدام تلویزیون حاضر است بینندگان خود را تنها به خاطر پخش گرافیک های خبری دل آزار از دست بدهد؛
جاناتان کلین (JonathanKlein) مدیرکل سی.ان.ان امریکا که نسبت به دیگر شبکه های خبری دیگر ، تصاویر بیشتری را از قربانیان سونامی پخش کرده می گوید: تلویزیون و روزنامه هر دو به مصرف کننده وابسته اند. اما تفاوت آنها در این است که عوض کردن کانال تلویزیون برای یک بیننده تلویزیونی ناراضی ، خیلی راحت از لغو اشتراک شش ماهه یا یک ساله روزنامه برای یک خواننده ناراضی از روزنامه است.