همه چیز درباره تغییرنام خانوادگی

بهمن مشایخی، معاون اداره کل اسناد هویتی سازمان ثبت احوال کشور در این باره به «جام‌جم» می‌گوید: چنانچه نام خانوادگی از واژه‌های نامناسب تشکیل شده یا بیشتر از دو کلمه باشد قابل تغییر است.

علاوه بر این اگر نام خانوادگی از واژه‌های خارجی یا با آنها ترکیب شده باشد یا مغایر با فرهنگ اسلامی باشد مانند بی‌دین و شیطان‌پرست می‌توان آن را با مراجعه به سازمان ثبت احوال یا دفاتر پیشخوان خدمات دولت تغییر داد.

مشایخی ادامه می‌دهد: اگر نام خانوادگی از واژه‌های منسوب به القاب و عناوین مانند سرهنگ، خان و مهندس هم باشد قابل تغییر است.

افرادی که نام خانوادگی‌شان منسوب به محل یا مکان نامناسب است هم می‌توانند برای تغییر نام فامیل خود اقدام کنند، مشایخی تاکید می‌کند: محل یا مکان باید نامناسب باشد برای نمونه شخصی که فامیل او «اکبری مشهدی» باشد نمی‌تواند نام خانوادگی خود را تغییر دهد، این شخص اگر به دادگاه هم برود نمی‌تواند نام فامیل خود را تغییر دهد چون طبق قانون این کار در صلاحیت سازمان ثبت احوال است.

اگر شخصی پدر، جد پدری، فرزند، برادر، خواهر و عموی او محکومیت جزایی موثر داشته باشد آن فرد می‌تواند با ارائه مستندات به کارشناسان سازمان ثبت احوال برای تغییر نام خانوادگی خود وارد عمل شود.

معاون اداره کل اسناد هویتی سازمان ثبت احوال کشور اضافه می‌کند: برای نمونه اگر محکومیت به قتل یا نقص عضو، جزای نقدی دو میلیون ریال به بالا، مجازات حبس از یک سال به بالا در جرائم عمدی، یا جرائمی مانند سرقت، کلاهبرداری و خیانت در امانت، از سوی بستگانی که به آنها اشاره کردیم انجام شده باشد، شخص می‌تواند نام فامیل خود را تغییر دهد.

برای تغییر نام خانوادگی باید به این نکته هم توجه داشت که نام خانوادگی انتخاب شده، دارنده حق‌تقدم نباشد، زیرا باید از او اجازه گرفت، مشایخی ادامه می‌دهد: در این صورت باید از فردی که برای اولین بار این نام خانوادگی را در آن حوزه ثبت احوال ثبت کرده است، اجازه گرفت. اگر این فرد فوت شده باشد ورثه او باید رضایت بدهند.

پسوند‌هایی مانند خو، اصل، فر، فرد، کیا، گهر، نیا، مهر، نهاد و والا تعدادی از 117 پسوندی هستند که کارشناسان سازمان ثبت احوال در نظر گرفته‌اند، البته متقاضی تغییرنام خانوادگی باید توجه کند که این پسوندها با نام خانوادگی او همخوانی داشته باشد.

اشخاصی که نام فامیل آنها پسوند و پیشوند دارد یا ترکیبی از یک واژه و محل یا منسوب به محل است مانند افتخاری علی‌آبادی می‌توانند پسوند یا پیشوند را حذف کنند، مشایخی ادامه می‌دهد: هرگاه نام فامیل پیشوندی مانند حرف اضافه، عدد یا کلمه‌ای زائد داشته باشد مانند م. قاسمی یا شکوهی هفت، شخص می‌تواند حرف م و عدد هفت را از نام خانوادگی خود حذف کند، اما اینها مشروط به مناسب بودن نام خانوادگی است چون اگر مناسب نباشد می‌تواند برابر مقررات یک نام خانوادگی دیگر در نظر بگیرد.

به گفته مشایخی زوجه با اجازه از همسر خود می‌تواند نام خانوادگی او را برای خود انتخاب کند، او اضافه می‌کند: زن می‌تواند با اجازه همسر خود نام خانوادگی او را بگیرد البته در زمان زوجیت.

مشایخی درباره طولانی‌ترین نام‌‌خانوادگی می‌گوید مدتی قبل شخصی به نام «فردین علاف هوشیار علی گورکی» برای تغییرنام خانوادگی خود درخواست داده بود و کارشناسان ثبت احوال نام خانوادگی او را به هوشیار تغییر دادند. علاوه براین سال گذشته بیش از 95 هزار نفر نام خانوادگی خود را تغییر داده‌اند.

برخی از نام خانوادگی‌های تغییر کرده گرگی، پیاده، سواره، گوش‌بر، عملی، پالان‌دوز، قوری، بزهکار، دویستی، شمری و دل‌کبابی بودند.