با اتوبوس های کثیف و خسته خداحافظی کنید

طرح مخازن تصفیه سوخت (مخازن گازوئیل ، بنزین ، نفت کوره و...) که مورد تایید مراجعی چون سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران نیز قرار گرفته و در شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه

کد خبر: ۴۷۷۰۷

نیز به اجرا گذاشته شده است از یک سو می تواند به کاهش فرسودگی و خرابی سیستم های سوخت رسانی ، موتور ماشین آلات دیزلی و بنزینی و دیگر سیستم های مرتبط با سوخت مایع منتهی شود و از سوی دیگر کاهش مصرف سوخت ( 8تا 14 درصد در اتوبوس ها) و نیز کاهش آلودگی هوا و محیط زیست (تا %6 درصد زیر حد استاندارد) را به همراه آورد.
اگر ادعا کنیم که ذهن های خلاق و مبتکر ایرانی در سراسر دنیا، بخصوص در مجامع علمی و پژوهشی همیشه مورد توجه و تحسین بوده اند، سخنی به گزاف نگفته ایم.
درواقع روند چالش برانگیز خروج مغزها از کشور که از سالیان گذشته تاکنون همچنان روند افزایشی را طی می کند نیز ناشی از اهمیت و توجه مراکز علمی و معتبر دنیا به مغزهای متفکر ایرانی است.
با وجود این جای بسی تاسف است که در بسیاری از موارد فرهیختگانی که بین رفتن و ماندن ، با عشق خدمت به کشور، دومین گزینه را انتخاب می کنند، مورد بی مهری و بی توجهی قرار می گیرند و حتی با وجود صرف منابع مادی و معنوی شخصی ، ابتدایی ترین حمایت ها نیز از آنها دریغ می شود.
یکی از این مبتکران سختکوش ، محمدجمال بصروی از پیشکسوتانی است که موفق به دریافت 12 دیپلم فنی ماشین آلات سبک ، سنگین و کشاورزی از کشورهای اروپایی و امریکا طی دهه های 40 و 50 شمسی شده است که با وجود 40سال سابقه در زمینه ابتکارات فنی و آموزشی از جمله ارائه سیستمی برای جداسازی آب و رسوبات موجود در مخازن سوخت خودروها و اجرای موفق آن در شرکت واحد اتوبوسرانی ، همچنان ناشناخته باقی مانده است.
هدف ما نه آشنایی با یک مبتکر بلکه معرفی یک طرح کاربردی با شاخص های ملی است که می تواند نمونه ای باشد از هزاران پژوهش و تحقیق خوانده نشده در قلب این کشور...

10 سال به جای 6 ماه

آب و رسوبات جمع شده در مخزن سوخت خودروها می تواند عمر مفید آنها را از 6 ماه به 10 سال افزایش دهد.
بصروی در ارتباط با مزیت اجرای طرح خود به روند استهلاک موتور خودروها اشاره می کند و می گوید: فرسودگی و خرابی سیستم های سوخت رسانی و موتور از جمله عوامل اصلی آلودگی هوا و افزایش مصرف سوخت هستند.
عامل اصلی از تنظیم خارج شدن و خرابی سیستم سوخت رسانی و یکی از عوامل فرسودگی موتور، آب و رسوبات موجود در سوخت مصرفی است که منبع اصلی آن آب و رسوبات ته نشین شده در کف مخازن سوخت است که به دلیل شیوه ناقص بهره برداری از مخازن به داخل سوخت مصرفی نفوذ می کند و موجب بروز خسارت های فراوان می شود.
این مبتکر کهنه کار می افزاید: به طور کلی مواد ته نشین شده در کف مخازن سوخت کم و بیش عبارتند از: آب ، گرد و غبار (ذرات سیلیس و کوارتز)، زنگها، میکرب ها، آسفالت ها، پارافین ها، صمغ ها و... که موارد بالا در کف مخازن به صورت لجن رسوب می کنند.
سیستم های سوخت رسانی انژکتوری به دلیل دارا بودن قطعات بسیار دقیق و حساس ، نسبت به آب و رسوبات بسیار آسیب پذیر هستند.
این آسیبها عبارتند از: لجن گرفتگی باک ، خرابی پمپ سوخت ، خرابی و مسدود شدن فیلتر سوخت، گرفتگی لوله های انتقال سوخت ، زنگ زدگی ، خوردگی، ساییدگی و صدمه دیدن قطعات پمپ انژکتور.
آسیب دیدن این قطعات نیز موجبات کاهش فشار تزریق سوخت ، جلوگیری از خوب اتمیزه شدن (پودر شدن) سوخت و افزایش مقدار تزریق و چکه سوخت را فراهم می کند که در نهایت به احتراق ناقص ، خام سوزی و افزایش مصرف سوخت ، آلاینده ها و دوده های خروجی از اگزوز منتهی می شود.

تولید دوده، 20 درصد کمتر

یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار بر سیستم سوخت رسانی ، وجود ناخالصی در سوخت خودروست و جدا کردن ذرات معلق یا ذرات آب از آن ، سبب کاهش 20 درصدی در مقدار دوده منتشر شده از این خودروها می شود.
بصروی با اشاره به یک مثال می گوید: خرابی سوزن انژکتوریک موتور 6 سیلندر دیزلی با حجم 6800 سی سی و با روش پاشش سوخت به صورت مستقیم موجب افزایش مصرف سوخت به میزان 19 درصد و افزایش آلودگی های خروجی از اگزوز به میزان دوده 87 درصد، ذرات معلق 47 درصد، منواکسیدکربن 37 درصد و هیدروکربن های نسوخته 11درصد می شود.
در واقع تخریب سیستم سوخت رسانی منجر به احتراق ناقص می شود و در نتیجه موتور، دچار سوخت فوری بیش از حد، کارکرد نامنظم و افزایش دما می شود. بر اثر سوخت فوری بیش از حد موتور، میزان رسوب کردن (دوده) و خاکستر روی قطعات واقع در محفظه احتراق بشدت افزایش می یابد. همچنین آب با ترکیب شدن با اکسیدهای گوگرد، اسید سولفوریک تشکیل می دهد.
دوده و اسید سولفوریک نیز با نفوذ به داخل روغن موتور خاصیت های آن را از میان می برند و استهلاک قطعات را افزایش می دهند. پس می بینیم که در نهایت با بالا رفتن میزان فرسودگی موتور، مصرف سوخت و آلودگی های خروجی از اگزوز، افزایش قابل توجهی پیدا می کنند.

جداکننده آب و رسوبات

آب و رسوبات از سوخت سنگین تر هستند و زیر سوخت و کف مخزن ته نشین می شوند که در مخازن کنونی ، سوخت به همراه این آب و رسوبات به داخل لوله مکش مخازن و درواقع باک خودرو وارد می شود.
در طرح جداسازی و جذب آب و رسوبات مخازن سوخت ، انتهای لوله مکش با انجام لوله گذاری به شکل U درمی آیند و بدین ترتیب از برخورد مستقیم سوخت ورودی با آب و رسوبات جلوگیری می شود. با تغییر انتهای لوله مکش به صورت U، دیگر آب و رسوبات وارد لوله مکش نمی شود و مقدار آن در کف مخزن افزایش می یابد.
به همین دلیل یک لوله ثابت به شکل Tکف مخزن نصب می شود و امتداد آن با گذر از در مخزن به بیرون هدایت می شود و هر 6ماه یکبار آب و رسوبات کف مخزن به وسیله لوله T و با کمک پمپ ، تخلیه و به داخل مخزن رسوبگیر هدایت می شود.
آمار نشان می دهد اجرای این طرح در شرکت واحد (روی روزانه 16 هزار دستگاه اتوبوس و مینی بوس) به میزان یک میلیارد و 8 میلیون تومان از مصرف سوخت و نیز 2میلیارد تومان از خسارات ناشی از خرابی موتورها کاسته است.

طرحی که در دنیا برای اولین بار اجرا می شود

طرح مخازن تصفیه سوخت برای نخستین بار در دنیا به وسیله محمدجمال بصروی با هدف کاهش مصرف سوخت و خرابی سیستم های سوخت رسانی و نیز کاهش آلودگی هوا و محیط زیست ارائه شد.
این مبتکر ایرانی علاوه بر ابتکارات فنی ، طی 40 سال اخیر، 35 هزار کارآموز فنی خودروهای سنگین و سبک نیز تحت آموزش داشته است.
مراحل این طرح که در شرکت واحد اتوبوسرانی به اجرا گذاشته شده ، عبارتند از:
1-انتقال سوخت از تانکر به مخزن شماره یک که درون آن دو صفحه مخروطی تعبیه و در سطح آن نیز سوراخ هایی ایجاد شده که رسوبات ته مخزن ته نشین نشده و به وسیله شیری تخلیه می شود.
2-پس از پرشدن مخزن شماره 2 وارد می شود و باقیمانده رسوبات هر 3الی 6ماه از طریق لوله Tمشکل و به وسیله پمپ از ته مخزن شماره 2تخلیه می شود.
3-سوخت تصفیه شده از طریق لوله Uشکل به وسیله پمپ در جایگاه مورد استفاده قرار می گیرد.

یک طرح چندمنظوره

آنچه گذشت معرفی یک طرح و روند اجرایی و تبعات ناشی از آن را در برمی گرفت که می تواند از بعد اقتصاد ملی ، با کاهش خسارات و نیز مصرف سوخت و از بعد زیست محیطی با کاهش آلاینده ها و دوده های خروجی از اگزوز خودروها مورد توجه بسیاری از صنایع کشور قرار بگیرد.
فراموش نکنیم که اگر هریک از ما به رسالت خود متعهدانه عمل کنیم این کشور به گلستانی تبدیل می شود.