نقش‌های مکمل یا نقش‌های موثر

برخی براین باورند که نقش‌های بزرگ برای بازیگران بزرگ است و هر چه نقش کوتاه‌تر باشد، بازیگر آن هم از قدرت کمتری برخوردار می‌شود یا معروفیت او برای تهیه‌کننده و کارگردان چندان اهمیت ندارد. اما در چند سال اخیر اتفاقاتی در سینما و تلویزیون ما رخ داده است که تعریف‌های کلاسیک از بازیگری نقش اصلی و مکمل را شکسته است.حالا در میان صحبت‌های بازیگران بزرگ هم می‌توان گاهی شنید که نقش بزرگ معنایی ندارد و مهم این است که بازیگر، نقش کوچک را مهم جلوه دهد و آن را خوب بازی کند. برای همین است که گاهی می‌بینیم بازیگر معروفی نقش دوم یک فیلم را بازی می‌کند، چون چنین استنباط کرده است که نقش مکمل درام هم اهمیت خاص خود را دارد. در کنار بازیگران معروفی که نقش‌های مکمل را با رغبت بازی می‌کنند، می‌توان کسانی را هم پیدا کرد که معمولا عهده‌دار نقش‌های فرعی می‌شوند، اما در ارائه این نقش‌ها آنقدر خوب ظاهر شده‌اند که برای همیشه در ذهن مخاطب مانده‌اند. از میان این بازیگران می‌توان به هوشنگ حریرچیان اشاره کرد که با حضور در فیلم «گاهی به آسمان نگاه کن» به کارگردانی کمال تبریزی معروف شد. او در این فیلم نقش یک مرد بازاری را بازی می‌کرد که بناگاه با مرگ روبه‌رو می‌شد. او به واسطه کارهای ناشایستی که انجام داده بود در برزخ عذاب می‌کشید و جالب اینجاست که شمایی از این عذاب را بیننده هم می‌دید. حریرچیان این نقش را چنان با نمک بازی کرد که محال است از ذهن مخاطب این فیلم پاک شود. حریرچیان که سال‌ها در تئاتر کار کرده است از آن دست بازیگرانی است که نقش را بزرگ می‌کنند هرچند بظاهر نقش آنها در فیلمنامه در حاشیه باشد. این روش کار را می‌توان هنر بازیگر دانست. حریرچیان در فیلم «فرش باد» بازهم به کارگردانی تبریزی همین روش را پیاده کرد و موفق هم شد. در این فیلم رضا کیانیان نقش اصلی را بازی می‌کرد اما کمتر کسی است که پیرمرد دوست داشتنی فرش باد را فراموش کند. البته رضا کیانیان هم از آن دست بازیگرانی است که می‌تواند نقش را مهم‌تر از متنی که برایش نوشته شده، اجرا کند. او این کار را در فیلم‌های «آژانس شیشه‌ای» و «روبان قرمز» انجام داد و موفق هم شد.

حریرچیان را این روزها در سریال «آشپزباشی» در نقش پدر مینو می‌بینیم. او شاید در ظاهر نقش مهمی نداشته باشد اما حضور اندک اما شیرین و بامزه‌اش می‌تواند مانند یک ستون مخاطبان آشپزباشی را پای این سریال نگه دارد. این را می‌گویند زبدگی بازیگر در شناخت نقش و تمهید کارگردان در زمینه استفاده بجا و درست از توانایی بازیگری که بین مردم محبوبیت دارد.

طاهره آشیانی