این پدیدههای زیبا به شکل مخروطهای کوچک آتشفشانی از جنس گل یا ماسه که ابعاد آنها از چند سانتیمتر تا چندین متر متغیر بوده و به نظر میآید قسمت مرکزی آن از جنس ماسه و بخش خارجی آن از خاک است.
در این آتشفشانها مواد گلی و ماسهای از زیر به داخل شکاف آتشفشانها نفوذ کرده و به همراه آب و بخار ناشی از دم و دود زمین از شکافها برمیتراود و افشانده میشود.
پرتاب شدن سریع گلهای روان و آبکی که با حباب و صدا همراهند موجب شکلگیری مخروط میشود.
بررسیها نشان میدهد که این مخروطها در مناطق زلزلهخیز و در امتداد برخی از گسلها به وجود میآید و تهنشین شدن سریع مواد و خروج بعدی آب از لابلای ذرات باعث تشکیل گلفشان میشود.
«قارنیارق» در شرق گمیشان، «نفتلیجه» در شمال شرق گمیشان و «اینچه» در کنار تالاب اینچه برون از گلفشانهای معروف استان گلستان است و همگی با خروج گاز، آب حاوی کلرید سدیم و مواد نفتی آروماتیکی فعال هستند.
«قارنیارق» در زبان محلی یعنی جایی که شکم زمین شکافته شده دهانه این گلفشان حدود 600 متر قطر دارد و بزرگترین گلفشان گلستان است که رسوبات نمکی، گاز متان و آثاری از موادنفتی از آن خارج میشود و اهالی بومی به خواص درمانی آن اعتقاد دارند. از اینچه نیز ید استحصال میشود.
گلفشان، پدیده زمینشناسی نادری است و برای توسعه گردشگری زمینه مساعدی محسوب میشود. مشهورترین گلفشانهای ایران را در اطراف چابهار بارها به تماشا نشستهایم.
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان به مهر گفت: نخستین مجموعه گل درمانی کشور برای اولین بار توسط بخش خصوصی در گلفشان نفتلیجه احداث میشود.
به گفته فعالی، گل درمانی یکی از انواع گردشگری رایج در دنیا است که در صورت فعال کردن آن سودآوری زیادی به همراه خواهد داشت.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم