نگاهی به مجموعه تلویزیونی پاورچین

عرصه طنز ، عرصه دشواری است. براحتی می توان یک ملودرام ساخت و عاطفه مخاطب را هدف گرفت اما بسادگی نمی توان بر لبها خنده جاری کرد.مهران مدیری این را بخوبی می داند و در تازه ترین مجموعه ای که برای شبکه 5سیما ساخته است

کد خبر: ۱۹۹۱۹

؛ این هدف - یعنی خنداندن تماشاگر را - در سرلوحه کارش قرار داده است . اگر بخواهیم اندکی دقیق تر به ساختار این مجموعه بپردازیم و نخواهیم به کلیات پناه ببریم و بگوییم که مثلا مدیری طنز را می شناسد یا در شخصیت پردازی موفق است ؛ حق مطلب را ادا نکرده ایم . طنز «پاورچین» به گونه ای است که ما - در مقام مخاطب - تنها با چند شوخی تصویری و کلامی روبه رو نیستیم . آدمهای پاورچین و اتفاقاتی که برایشان می افتد ، به این دلیل پذیرفتنی هستند که وجود آنها، به موقعیتی که در آن قرار دارند؛ نیست . اما این مدعا به چه معناست؛ حقیقت است که مثلا فرهاد برره خصوصیاتی در وجودش دارد که همه جا به کار می آید، چه در خانه ، چه در اداره و چه در مواجهه با طغرل . ساختار «پاورچین» این گونه است که بیننده با چند نفر روبه روست که هر یک در ذات و در وجود خود خصلتی دارند که تضاد موقعیت با وجه درونی هر شخصیت باعث ایجاد طنز می شود. فرهاد و داوود هر دو، آدمهای چاپلوسی هستند، این وجه در اداره و ارتباطی که با رئیس خود دارند، یک نمود دارد و در خانه که با همسران خود روبه رو می شوند ، کارکرد دیگری پیدا می کند. این نکته ای است که نباید از نظر دور داشت . سپهر و شادی ، گوشه دیگر این ماجرا هستند که آنها نیز تحت تاثیر فرهاد و داوود قرار می گیرند. شادی یکی از بهترین شخصیت های کمیک در تلویزیون و حتی سینمای ایران است که بازی بسیار خوب خانم ولدبیگی به آن کمک کرده است . شادی با همه چیز برخوردی ساده و کودکانه دارد. او تحت تاثیر برادرش است ، اما فراموش نمی کند که هوای سپهر جان ! را نیز داشته باشد. مهتاب و یاسمن خانم هم در اضلاع دیگر این چند وجهی ، هر یک جایگاه خود را دارند. یاسمن ، زن ساده دلی می نماید ؛ اما حواسش به این است که مودبانه از آقا داوود خواهش کند به خانه بیاید تا یاسمن قلم پای او را خرد کند. زنهای مجموعه «پاورچین» هر یک چونان تکه ای از یک تصویر زنانه هستند که در ترکیب با یکدیگر ، تصویر واحدی را شکل می دهند. هر کدام از زنها خصیصه ای دارند که با موقعیت های کمیک هر قسمت از مجموعه اصطکاک پیدا می کند. شعر گفتن مهتاب و ساده اندیشی او ، ساده نمایی یاسمن و بازیگوشی شادی در مقابل آب زیر کاه بودن داوود ، نان به نرخ روز خوردن فرهاد و پا در هوا بودن سپهر ، چونان چرخ دنده هایی هستند که بسیار خوب به هم چفت شده اند و هر یک باعث حرکت دیگری می شود. مهران مدیری توانسته است آینه ای در برابر مخاطبان بگیرد و بی آن که سعی کند این وجه آینه بودن مجموعه توی ذوق بزند ؛ مخاطب را به خود او نشان دهد. در واقع ما به آدمهای مجموعه و کارهایشان نمی خندیم ، ما در این مجموعه شاهد حضور خود هستیم ؛ آن هم به بهانه یک مجموعه طنزآمیز. این بزرگترین دستاورد مدیری و گروهش در «پاورچین» است. این مجموعه آن چنان است که هنوز می توان درباره آن نوشت .