بسیاری از فارغالتحصیلان پس از سالها تحصیل، هنگام ورود به بازار کار متوجه میشوند که دانش تئوری، بهتنهایی پاسخگوی نیاز واقعی صنعت و کسبوکارها نیست. همین فاصله میان آموزش دانشگاهی و نیاز بازار، اهمیت مراکز مهارتمحور را بیشتر کرده است؛ مراکزی که با تمرکز بر آموزشهای عملی، افراد را برای ورود به بازار کار آماده میکنند.
آموزشگاه فن آموزان نیز از سال ۱۳۹۳ با همین رویکرد فعالیت خود را آغاز کرده و امروز به یکی از مجموعههای شناختهشده در زمینه آموزشهای مهارتی تبدیل شده است و کارآموزان بسیاری را از سراسر کشور جذب میکند.
در شرایطی که نوسانات اقتصادی و تورم، قدرت خرید و امکان سرمایهگذاریهای بزرگ را محدود کرده است، داشتن یک مهارت فنی میتواند گزینه مناسبی برای شروع یک کار باشد. برای راهاندازی بسیاری از کسبوکارهای فنی، لزوماً نیازی به اجاره مغازهای گرانقیمت در خیابانهای اصلی نیست؛ یک تکنسین با ثبتنام در پلتفرمهای خدمات آنلاین ایرانی یا استفاده از شبکههای اجتماعی، میتواند مستقیم با مشتریان ارتباط بگیرد و پروژه دریافت کند. هزینه شروع بسیاری از این مشاغل نیز نسبتاً پایین است؛ برای مثال، ممکن است با تهیه یک جعبهابزار تخصصی که قیمت آن حدود یک ماه حقوق پایه باشد، بتوان کار را شروع کرد و بخش زیادی از درآمد حاصل از اجرت را بهعنوان سود در نظر گرفت. همین هزینه شروع پایین و امکان جذب مشتری بدون داشتن مغازه، باعث شده مشاغل فنی برای بسیاری از افراد، گزینهای قابلدسترس برای کسب درآمد باشند.
سالها تصور عمومی بر این بود که تحصیلات عالی دانشگاهی، تضمینکننده یک آینده شغلی روشن است؛ اما امروز، پیچیدگیهای اقتصادی و سرعت تحولات فناوری، شرایط بازار کار را تغییر داده است. یک تکنسین ماهر در زمینه تعمیرات بردهای الکترونیکی یا یک متخصص برق خودرو که توانایی عیبیابی سیستمهای جدید را دارد، اغلب از درآمد و ثبات شغلی بیشتری نسبت به فردی با مدرک کارشناسی در یک رشته اشباعشده برخوردار است. همین موضوع باعث شده جوانان و حتی افراد باتجربهتر به یادگیری حرفههایی روی بیاورند که نتیجه و درآمد آنها سریعتر و ملموستر است. مؤسساتی مانند فن آموزان نیز باتوجهبه همین نیاز، آموزشهای خود را به شکلی ارائه میکنند که مهارتهای یادگرفتهشده مستقیماً در کار قابلاستفاده باشند و کارآموز علاوه بر دریافت گواهی، آمادگی لازم برای فعالیت در بازار کار را نیز به دست بیاورد.

تنوع دورههای آموزشی در این مرکز نشان میدهد که انتخاب رشتهها در آن، باتوجهبه نیاز واقعی بازار کار انجام شده است. در انتخاب این حوزهها، علاوه بر میزان تقاضا، فرصتهای درآمدزایی هر رشته نیز در نظر گرفته شده است. یکی از بخشهای مهم این مؤسسه، دپارتمان اتومکانیک است؛ زیرا با پیچیدهتر شدن خودروهای جدید و وابستگی روزمره مردم به خودرو، بازار تعمیر و نگهداری آنها همچنان به نیروی متخصص نیاز دارد. دورههایی مانند آموزش برق خودرو، تعمیرات تخصصی ایسیو (ECU)، مکانیک خودرو و صافکاری پیشرفته PDR مهارتهایی را آموزش میدهند که در بیشتر شهرها برای آنها مشتری وجود دارد. یک متخصص برق خودرو نیز دیگر فقط با ابزارهای ساده کار نمیکند؛ بلکه باید کار با دستگاه دیاگ، نقشههای برقی و سیستمهای مالتیپلکس را بلد باشد؛ به همین دلیل، آموزش عملی این مهارتها در کارگاه مجهز و زیر نظر استاد باتجربه اهمیت زیادی دارد.
دپارتمان تأسیسات نیز یکی دیگر از بخشهای مهم آموزشگاه است. سیستمهای گرمایشی و سرمایشی بخش جداییناپذیر زندگی امروزی هستند و همین موضوع باعث شده تعمیرکاران این حوزه معمولاً با تقاضای مستمر روبهرو باشند. دورههای آموزش تعمیرات پکیج و نصب و تعمیرات کولرگازی نیز با همین نیاز بازار طراحی شدهاند. یک تکنسین پکیج یا کولرگازی میتواند بهصورت سیار کار کند، برای شروع فعالیت به سرمایه زیادی نیاز ندارد و میزان درآمد او تا حد زیادی به مهارت، کیفیت کار و سرعت عمل او بستگی دارد.
در شرایطی که هزینه خرید لوازم نو، چه خانگی و چه دیجیتال، بهشدت افزایشیافته، تعمیر و نگهداری اهمیت بیشتری پیدا کرده است. ممنوعیت واردات لوازمخانگی و خروج بسیاری از برندهای خارجی از بازار ایران نیز باعث شده افزایش قیمت قطعات اصلی، تعمیر بسیاری از وسایل را برای خانوادهها به گزینهای اقتصادیتر از تعویض تبدیل کند. در چنین شرایطی، تعمیرکاری که بتواند برد اینورتر یخچال سایدبایساید یا برد لباسشویی را با هزینهای منطقی عیبیابی و تعمیر کند، بازار کار مناسبی خواهد داشت.
دپارتمان تعمیرات الکترونیک و لوازمخانگی در فن آموزان نیز باتوجهبه همین نیاز بازار، دورههای متنوعی برگزار میکند. دورههای آموزش تعمیرات لوازمخانگی (یخچال، لباسشویی و ظرفشویی)، آموزش تعمیرات موبایل و بهویژه آموزش تعمیرات بردهای الکترونیکی، کارآموزان را با عیبیابی و تعمیر قطعات الکترونیکی آشنا میکنند تا بهجای تعویض کامل یک برد گرانقیمت، ایراد اصلی را پیدا و برطرف کنند. این مهارت هم هزینه تعمیر را برای مشتری کاهش میدهد و هم میتواند درآمد تعمیرکار را بیشتر کند؛ به همین دلیل، بسیاری از تعمیرکاران قدیمی نیز برای یادگیری تعمیر برد به این حوزه توجه نشان دادهاند.
فراتر از مشاغل خدماتی عمومی، این آموزشگاه توجه ویژهای به نیازهای بخش صنعت نیز دارد. دپارتمانهای برق صنعتی و اتوماسیون، نیروهایی را آموزش میدهند که در کارخانهها و واحدهای تولیدی نقش مهمی دارند. دورههای آموزش PLC (کنترلگرهای منطقی برنامهپذیر) و آموزش تابلو برق صنعتی، کارآموزان را با طراحی، مونتاژ و نگهداری سیستمهای صنعتی آشنا میکنند. فردی که در این زمینه مهارت داشته باشد، میتواند در بهبود عملکرد خطوط تولید نقش داشته باشد و در کشورهای صنعتی مانند آلمان نیز فرصتهای شغلی مناسبی پیدا کند. علاوه بر این، حوزههای جدیدتر مانند نصب پنلهای خورشیدی و اجرای زیرساخت فیبر نوری نیز موردتوجه قرار گرفتهاند؛ رشتههایی که با گسترش فناوری و افزایش نیاز بازار، فرصتهای کاری بیشتری ایجاد میکنند.

اگرچه بخش زیادی از دورههای فن آموزان به مهارتهای فنی اختصاص دارد، اما فعالیتهای این مجموعه به این حوزه محدود نمیشود. از دپارتمان صنایع چوب با دورههایی مانند کابینتسازی و نجاری که دقت و خلاقیت را در کنار هم میخواهد، تا دپارتمان صنایع غذایی با دورههای پرطرفداری مانند آموزش باریستا و کافیشاپ که در سالهای اخیر به یک کسبوکار محبوب تبدیل شده است. در کنار این موارد، رشتههای علوم مالی و حقوقی مانند حسابداری و قراردادنویسی و دورههای حوزه فناوری اطلاعات مثل طراحی سایت و سئو نیز در این مرکز بهصورت کاربردی و متناسب با نیاز بازار آموزش داده میشوند. این تنوع باعث شده افراد با علاقه و تواناییهای مختلف، گزینههای بیشتری برای یادگیری یک حرفه مناسب داشته باشند.
چه چیزی باعث شده کارآموزان از شهرهای دور و نزدیک برای شرکت در دورههای این مجموعه به تهران بیایند؟ پاسخ را باید در شیوه آموزشی آن جستوجو کرد. برخلاف آموزشهای تئوریمحور، بخش اصلی یادگیری در کارگاههای عملی انجام میشود. کارآموزان با ابزار و تجهیزات واقعی کار میکنند، دستگاهها را باز و بسته میکنند، عیبیابی را تمرین میکنند و با تکرار کار عملی به مهارت لازم میرسند. حضور اساتیدی که سالها در حوزه تخصصی خود فعالیت کردهاند نیز یکی دیگر از نقاط قوت این مجموعه است. آنها علاوه بر آموزش مباحث فنی، تجربههای واقعی و نکات کاربردی بازار کار را هم در اختیار کارآموزان قرار میدهند.
ارائه مدرک معتبر سازمان فنی و حرفهای کشور با قابلیت ترجمه رسمی، یکی از مزایای مهم این دورههاست و میتواند اعتبار مهارت فرد را برای ورود به بازار کار داخلی یا مهاجرت کاری افزایش دهد. همچنین، فراهمآوردن خوابگاه برای کارآموزان شهرستانی و پشتیبانی آموزشی نامحدود پس از پایان دوره، نشاندهنده تعهد این مجموعه به موفقیت بلندمدت هنرجویان خود است. این همراهی تا مرحله اشتغال، اطمینان خاطری است که کمتر موسسهای برای کارآموزان خود فراهم میکند. در نهایت، رویکرد جامع فن آموزان، از آموزش عملی گرفته تا آمادهسازی برای ورود به بازار و پشتیبانی پس از آن، این مرکز را به نمونهای موفق از یک اکوسیستم آموزشی کارآفرین تبدیل کرده است.
گلپایگانی در گفتوگو با جامجم آنلاین:
رئیس کتابخانه، موزه و اسناد مجلس شورای اسلامی:
رئیس مدارس سمپاد در گفتوگو با «جامجم» مطرح کرد
ضیائیان در گفتوگو با جامجم آنلاین: