هشدار درباره مصرف بی‌دلیل فرآورده‌های تزریقی

جام جم آنلاین اصفهان؛ دکتر راضیه رمضانی، متخصص فارماکوتراپی (داروسازی بالینی)، با اشاره به تصور نادرست برخی افراد مبنی بر اینکه تزریق سرم روند بهبود بیماری را تسریع می‌کند، اظهار کرد: این باور که سرم نوعی درمان تقویتی است، پایه علمی ندارد. در بسیاری از موارد، به‌ویژه زمانی که بیمار قادر به نوشیدن مایعات است، جایگزینی آب و الکترولیت از طریق مصرف خوراکی مایعات و محلول ORS، روشی مؤثرتر، ایمن‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه سرم یک فرآورده دارویی ارزشمند است و نباید به‌عنوان درمان عمومی یا تقویتی مورد استفاده قرار گیرد، افزود: استفاده از سرم تنها در شرایط مشخصی مانند استفراغ شدید، اسهال طولانی‌مدت، کاهش سطح هوشیاری، شوک، افت فشار خون، خونریزی یا پس از برخی اعمال جراحی و زمانی که بیمار امکان دریافت مایعات از راه خوراکی را ندارد یا نیاز به جایگزینی سریع حجم مایعات بدن وجود دارد، توجیه علمی و بالینی دارد.

رئیس اداره نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامت‌محور معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به رواج درخواست تزریق سرم در بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوانزای خفیف، تصریح کرد: اگر بیمار هوشیار باشد و بتواند مایعات کافی بنوشد، معمولاً هیچ اندیکاسیون پزشکی برای تزریق سرم وجود ندارد. شواهد علمی نیز نشان می‌دهد که در چنین شرایطی، سرم‌درمانی برتری قابل‌توجهی نسبت به درمان خوراکی ندارد و تنها موجب افزایش هزینه‌های درمان و احتمال بروز عوارض ناشی از تزریق می‌شود.

دکتر رمضانی درباره احساس بهبود پس از تزریق سرم نیز گفت: بسیاری از بیماران پس از دریافت سرم احساس افزایش انرژی یا کاهش خستگی می‌کنند، اما این احساس عمدتاً ناشی از جبران کم‌آبی بدن است و ارتباطی با درمان علت اصلی بیماری ندارد. سرم صرفاً آب، الکترولیت‌ها یا قند مورد نیاز بدن را تأمین می‌کند و درمان بیماری، مستلزم تشخیص صحیح و درمان علت زمینه‌ای توسط پزشک است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت مصرف منطقی فرآورده‌های تزریقی، از مردم خواست از درخواست یا اصرار برای دریافت سرم خودداری کنند و خاطرنشان کرد: تشخیص نیاز به تزریق سرم باید صرفاً بر اساس ارزیابی بالینی و نظر پزشک معالج انجام شود.رعایت این اصل، علاوه بر حفظ ایمنی بیماران، از هدررفت منابع نظام سلامت نیز جلوگیری خواهد کرد.

هاجر مقضی خبرنگار جام جم آنلاین اصفهان