معاون وزیر بهداشت:
معاونت سیاسی صداوسیما، خط مقدم روایت و مسئولیت
در روزگاری که سرعت گردش اطلاعات، مرز میان خبر دقیق و روایتهای شتابزده را باریکتر از همیشه کرده است، معاونت سیاسی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران همچنان یکی از اصلیترین بازوهای اطلاعرسانی رسمی در کشور به شمار میرود.
به گزارش جامجمآنلاین ازباشگاه خبرنگاران جوان، در روزگاری که سرعت گردش اطلاعات، مرز میان خبر دقیق و روایتهای شتابزده را باریکتر از همیشه کرده است، معاونت سیاسی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران همچنان یکی از اصلیترین بازوهای اطلاعرسانی رسمی در کشور به شمار میرود.
مجموعهای که فارغ از یک ساختار اداری یا رسانهای، با تلاش شبانهروزی نیروهای خبر، خبرنگاران میدانی، دبیران، تهیهکنندگان و عوامل پشتیبان، مسئولیت سنگین روایت واقعیت، مدیریت لحظه و حفظ اتصال افکار عمومی به جریان معتبر اطلاعرسانی را بر عهده دارد.
اهمیت این نقش بهویژه در بزنگاههای حساس و پرالتهاب بیش از هر زمان دیگری خود را نشان میدهد؛ آنجا که خبرنگار رسانه ملی نه در فاصلهای امن، بلکه در متن حادثه در محل انفجار در میان ازدحام مردم در بیمارستان در مراکز امدادی و در صحنههای ملتهب حضور پیدا میکند تا آنتن زنده بماند و مخاطب از مسیر یک مرجع رسمی به اطلاعات قابل استناد دسترسی داشته باشد.
معاونت سیاسی صداوسیما در ذهن بخش زیادی از مردم، بیش از هر چیز با عنوان «بچههای خبر» شناخته میشود. همان نیروهایی که کارشان به ساعت اداری محدود نیست و مأموریتشان در چهارچوبی عادی و قابل پیشبینی تعریف نمیشود. ماهیت فعالیت در این حوزه، اساسا با آمادگی دائمی، واکنش سریع، تمرکز بالا و حضور مستمر گره خورده است.
این مجموعه به اقتضای مسئولیتی که بر دوش دارد، باید در تمام ساعات شبانهروز آماده باشد چراکه حادثه، بحران، تحول سیاسی رخداد امنیتی، رویداد منطقهای و اتفاقات اجتماعی، هیچگاه خود را با تقویم اداری و زمانبندیهای معمول منطبق نمیکنند.
با این حال، دشواری کار معاونت سیاسی صداوسیما صرفا در ۲۴ ساعته بودن فعالیت یا حجم بالای مأموریتها خلاصه نمیشود. این معاونت، ویژگیهای مختص به خود را دارد. ویژگیهایی که آن را از بسیاری از بخشهای دیگر رسانهای متمایز میکند.
نخستین ویژگی، تلفیق سرعت و دقت است. در فضای پرتلاطم رسانهای امروز، زودتر رسیدن به خبر اهمیت دارد، اما آنچه جایگاه یک مرجع رسمی را تثبیت میکند نه فقط سرعت بلکه صحت، سنجیدگی، راستیآزمایی و مسئولیتپذیری در انتشار خبر است.
رسانه ملی، بهویژه در بخش سیاسی و خبری خود، ناگزیر است میان این دو ضرورت، یعنی لحظهای بودن و معتبر بودن، توازن برقرار کند. توازنی که تحقق آن نیازمند تجربه، انضباط حرفهای و تعهدی فراتر از وظیفه سازمانی است.
این واقعیت در زمان وقوع بحرانها و رخدادهای حساس، نمود آشکارتری پیدا میکند. پوشش وقایع مختلف، بهویژه رویدادهای پرتنش و حساسی، چون جنگ، حملات دشمن یا التهابهای امنیتی و اجتماعی، نشان داده است که خبرنگاران و عوامل خبری رسانه ملی، فقط ناظران بیرون از صحنه نیستند.
آنان در بسیاری از موارد در همان لحظات ابتدایی حادثه، در محل وقوع انفجارها، در نقاط آسیبدیده، در میان مردم و در متن وضعیت حاضر میشوند تا تصویری واقعی، فوری و مستند از آنچه رخ داده است به مخاطب منتقل کنند. چنین حضوری، بیتردید فقط یک مأموریت حرفهای ساده نیست، بلکه نوعی ایفای مسئولیت در شرایط سخت و بعضا پرخطر است.
در جریان جنگ ۱۲روزه و نیز در دیگر وقایع حساس، بارها شاهد آن بودهایم که خبرنگاران رسانه ملی با وجود مخاطرات میدانی، برای پوشش مستقیم اخبار، تهیه گزارش از محل حادثه، ثبت فضای عمومی جامعه، انعکاس حالوهوای مردم و پیگیری ابعاد مختلف بحران در صحنه حاضر شدهاند.
گزارش از محل انفجار، ارتباط زنده از مناطق ملتهب، گفتوگو با مردم در اجتماعات، حضور در بیمارستانها، تهیه گزارش از وضعیت مجروحان و خدمات درمانی، استقرار در مراکز امدادی و هلال احمر، رصد بازار و وضعیت تأمین اقلام و نیازهای عمومی، همگی بخشی از همین تلاش مستمر و مسئولانه است.
این گستره مأموریت نشان میدهد که خبرنگار معاونت سیاسی، صرفا راوی یک خبر نیست. او باید درک دقیقی از صحنه، قدرت تحلیل وضعیت، توان حفظ آرامش در شرایط بحرانی و آمادگی برای تصمیمگیری حرفهای در لحظه داشته باشد.
از همین منظر میتوان گفت فعالان این حوزه نیز بهنوعی در زمره مشاغل پرخطر قرار میگیرند. خطر در اینجا فقط به حضور در محل حادثه محدود نمیشود. فشار روانی ناشی از کار در شرایط بحران، ضرورت انتقال سریع و دقیق اطلاعات، مواجهه مداوم با صحنههای دشوار و مسئولیت سنگین حفظ آرامش و اعتماد عمومی، همگی وجوهی از سختی این حرفهاند.
آنچه کار این نیروها را متمایز میکند، همین آمادگی برای قرار گرفتن در دل خطر و ابهام است؛ نه برای دیده شدن، بلکه برای آنکه آنتن زنده بماند، ارتباط مردم با خبر قطع نشود و روایت رسمی، دقیق و مبتنی بر واقعیت از صحنه به مخاطب برسد.
در عصر حاضر که فضای مجازی با انبوهی از دادهها، تصاویر، روایتهای ناقص، تحلیلهای غیرمستند و گاه اخبار نادرست، ذهن مخاطب را در معرض آشفتگی دائمی قرار داده است، نقش رسانههای رسمی بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. سرعت انتشار در شبکههای اجتماعی گرچه بالاست، اما این سرعت لزوما به معنای اعتبار نیست. در چنین شرایطی، رسانه ملی برای آنکه بتواند در لحظه باشد و در عین حال مرجعیت خود را حفظ کند، ناگزیر از تلاش مضاعف است، تلاشی که از اتاق خبر آغاز میشود، به شبکه خبرنگاران و تصویربرداران میرسد، و با هماهنگی دقیق میان تیمهای پشتیبان، فنی و سردبیری به ثمر مینشیند.
مرجعیت خبری، عنوانی نیست که صرفا با سابقه یا ساختار سازمانی به دست آید. این جایگاه در میدان عمل تثبیت میشود. هر بار که مخاطب در شرایط بحران، برای دریافت خبر موثق به رسانه ملی رجوع میکند، در واقع به پشتوانهای از تجربه، استمرار، پوشش گسترده، دسترسی میدانی و اعتماد نهادی تکیه زده است. این واقعیت را نمیتوان در تحلیل وضعیت رسانهای کشور نادیده گرفت که با وجود توسعه بیسابقه بسترهای مجازی و تکثر منابع خبر، هنوز هم رسانه ملی در بسیاری از بزنگاهها مرجع رسمی اطلاعرسانی برای بخش قابل توجهی از جامعه است و اخبار منتشر شده از این مسیر، برای مردم واجد اعتبار و قابلیت استناد تلقی میشود.
البته حفظ و تقویت این جایگاه، نیازمند پویایی مستمر، ارتقای استانداردهای حرفهای و توجه به اقتضائات جدید رسانهای است، اما اصل موضوع تغییری نمیکند. جامعه در لحظات حساس، بیش از هر زمان دیگری به رسانهای نیاز دارد که هم در صحنه حاضر باشد، هم قدرت جمعبندی و اولویتبندی اخبار را داشته باشد هم بهجای افزودن بر التهاب، تصویر روشنتر و دقیقتری از واقعیت ارائه کند. معاونت سیاسی صداوسیما در همین نقطه معنا پیدا میکند. در مقام مجموعهای که مسئولیت آن صرفا پخش خبر نیست، بلکه مدیریت آگاهی عمومی در لحظههای حساس و پرالتهاب است.
نکته مهم دیگر آن است که تلاشهای این معاونت، غالبا در قاب نهایی خبر دیده میشود، اما پشت این قاب، شبکهای گسترده از مجاهدت حرفهای جریان دارد. از برنامهریزی برای اعزام سریع نیروها تا هماهنگی برای ارتباط زنده، از بررسی صحت دادهها تا تنظیم و تدوین گزارش، از تأمین امنیت نسبی گروههای خبری تا مدیریت فشار لحظهای برای پخش، همگی بخشهایی از فرایندیاند که نتیجه آن در چند دقیقه آنتن یا یک گزارش خبری دیده میشود. همین پشتوانه پیچیده و منظم است که امکان میدهد رسانه ملی در لحظه حادثه، از صحنه عقب نماند و در عین حال خبر را با ساختاری قابل اتکا به مخاطب منتقل کند.
اگر بخواهیم منصفانه به عملکرد معاونت سیاسی صداوسیما بنگریم، باید این واقعیت را بپذیریم که این مجموعه در بسیاری از موقعیتهای حساس، وظیفهای فراتر از یک نهاد خبری معمول بر عهده دارد. اینجا سخن از فعالیتی صرفا سازمانی نیست. سخن از مأموریتی است که با مسئولیت اجتماعی، تعهد ملی و نوعی مجاهدت رسانهای پیوند خورده است.
حضور خبرنگار در محل حادثه یا رخداد شیرین، انعکاس صدای مردم، ثبت واقعیت از میدان، پیگیری وضعیت، روایت تلاش نیروهای حاضر در محل و تأمین نیاز اطلاعرسانی جامعه، همگی بیانگر این است که معاونت سیاسی صداوسیما، بخش مهمی از بار روایت رسمی کشور را در شرایط عادی و بحرانی بر دوش میکشد.
معاونت سیاسی صداوسیما را باید یکی از خطوط مقدم اطلاعرسانی رسمی در کشور دانست. مجموعهای که با اتکا به نیروهای حرفهای، پرتلاش و حاضر در صحنه، توانسته در سختترین شرایط نیز چرخه خبر را زنده نگه دارد.
خبرنگاران و فعالان این حوزه، چه در میدان حادثه و چه در اتاق خبر با کاری دشوار، جهادی و بیوقفه مواجهند. کاری که هم دقت میخواهد، هم شجاعت، هم آمادگی دائمی و هم احساس مسئولیت. در روزگاری که غلبه بر آشفتگی خبری و حفظ اعتماد عمومی از مهمترین ضرورتهای رسانهای است، نقش معاونت سیاسی صداوسیما و پوششهای لحظهای خبرنگاران رسانه ملی، بیش از پیش شایسته توجه، تبیین و قدردانی است.
گفت و گو
