بهروز مثل «نوسان »
عباس مریدی در خصوص جزئیات تغییر فرم و محتوای برنامه، به جامجم میگوید: مهمترین ویژگی ما در این برنامه بهروز بودن است؛ البته بهروز بودن شاید واژه دقیقی نباشد و بهتر است بگوییم «بهلحظه بودن»؛ به این معنا که تلاش کردیم با تدبیر دوستان تحریریه، برنامه را به سمتی ببریم که وابسته به ساعت و حتی لحظه باشد. از مهمترین مؤلفههای این بهلحظه بودن، رصد مداوم مخاطب و توجه به احوالات اوست؛ همچنین بررسی تایملاین روزانه اخبار ایران و جهان. ما در حدود ۶۰۰ قسمت، با نوسانهای مختلف، چه در قالب زنده و چه در قالب استودیویی، تلاش کردیم این رویکرد را حفظ کنیم. در این مسیر، جمعبندیهای تحریریه وهماهنگی با سازمان نیز نقش مهمی داشت. وی در خصوص فرم برنامه هم بیان میکند: یک تغییر اساسی ایجاد شد؛ بهطوریکه این تغییر صرفا به تعویض مجری محدود نبود، بلکه اساسا مفهوم مجری به معنای مرسوم آن از برنامه حذف شد. امروز ذائقه مخاطب بر سه ثانیه اول متمرکز است؛ یعنی اگر بتوانیم محتوای برنامه را از همان لحظات ابتدایی هدفمند طراحی و به مخاطب ارائه کنیم، میتوانیم او را نگه داریم. ذائقه مخاطب بسیار به هم نزدیک شده است و حتی مخاطب تلویزیون نیز تحت تأثیر فضای مجازی، تمایل دارد سریع به اصل مطلب برسد؛ با شرایط و الزامات خودش. اگر این موضوع را رعایت نمیکردیم، طبیعتا ادامه مسیر معنا و کارکردی نداشت. به همین دلیل تلاش کردیم پرداخت به موضوعات سرراستتر و سریعتر باشد. حتی در پلاتوهایی که بهعنوان نریشن شناخته میشود نیز محتوا را جاسازی کردیم؛ در شرایطی که امکانات کامل استودیویی برای ما مهیا نبود. در کنار این مسائل، نکته دیگری نیز وجود داشت و آن اینکه با توجه به آتشبسی که در موضوع غزه اتفاق افتاد و ضرورت پرداختن بیشتر به مسائل داخلی، طبیعتا فرم برنامه باید تغییر میکرد. در واقع لازم بود ارتباط معنایی مناسبی میان فرم و محتوا ایجاد شود. این تغییر دستفرمان، هم یک ریسک محسوب میشد و هم بر اساس بازخوردهایی که در پیامکها دریافت کردیم، مشخص شد مخاطب با این تغییر ارتباط برقرار کرده است. آنچه برای ما اهمیت داشت این بود که مخاطب احساس کند ساختار جدید برنامه میتواند همچنان او را با خود همراه نگه دارد. حقیقت این که در حین پرداختن به مسائل غزه و جهان مقاومت، نیمنگاهی هم به مسائل داخلی داشتیم و ناخودآگاه این موضوعات وارد برنامه میشد.
بازخوردهایی تازه از مخاطبان
مریدی تصریح میکند: در همین فضا، بازخوردهای خوبی دریافت کردیم و متوجه شدیم مخاطب از ما مطالبه میکند؛ مطالبهای با این مضمون که همان فرم کوتاه و موجزی که برای پرداختن به مسائل منطقه و جهان استفاده میکنیم، در پرداخت به مسائل داخلی هم به کار گرفته شود. بر همین اساس و با توجه به خاستگاهی که شکل گرفت، یک شیفت محتوایی انجام دادیم؛ البته همچنان تلاش میکنیم از مسائل جهانی غافل نباشیم. وی تاکید میکند: خاستگاه این تغییر، بیش از هر چیز، مطالبه مردمی بود. دیدیم که مخاطبان علاقهمندند به مسائل داخلی و موضوعات مغفولمانده کشور پرداخته شود. این خود یک نکته مهم است. قرار نبود و قرار هم نیست به مسائلی بپردازیم که همه رسانهها همزمان در حال پرداختن به آن هستند؛ و اگر هم سراغ چنین موضوعاتی برویم، تلاش میکنیم از زاویههای مغفولمانده به آنها نگاه کنیم. در این مسیر، موضوعات پرریسکی هم انتخاب شد. آغاز کار با بحث حجاب بود؛ موضوعی که ممکن است این پرسش را ایجاد کند که آیا انتخاب آن ضروری بود یا نه. واقعیت این است که ما بعد از جنگ ۱۲روزه، بهدنبال ادامه آن در سطح جامعه بودیم. البته من شخصا خودم را در برابر اندیشمندان و بزرگان این حوزه عددی نمیدانم، اما واقعیت این است که بسیاری از بزرگان عرصه نیز به ما تاکید میکردند که بهدنبال امتداد جنگ ۱۲روزه در جامعه بگردیم. برهمین اساس، ما از پرداختن به مساله برهنگی سازمانیافته و جریانهای مشکوکی که بهصورت زیرپوستی در شهر تهران و دیگر کلانشهرها در حال حرکت و مدیریت برخی رویدادها بودند، آغاز کردیم. در واقع، ما امتداد جنگ رااز حوزه نظامی به حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی منتقل کردیم و آن را در این میدان جستوجو کردیم. ما درکنارحوزه پژوهشی و مطالبی که در برنامه ارائه میکردیم، تلاش کردیم از افکار عمومی غافل نشویم. بهعنوان مثال، در موضوع برهنگی سازمانیافته و جریانهایی که بهاصطلاح زیر پوست شهر در حال فعالیت هستند، چندین جلسه گردهمایی و نشستهای خودمانی با حضور کارشناسان و اقشار مختلف جامعه برگزار کردیم و از آنها دعوت کردیم تا گفتوگو کنند؛ بهاینمعنا که برنامه صرفا یک تریبون یکطرفه نباشد. در کنار این نشستها، بهصورت دائمی در فضای مجازی و در پیامرسانهای «بله» و «ایتا» گروههای تعاملی داریم. مخاطبان در این فضاها، موضوعاتی را که برایشان حساسیتبرانگیز بوده و ما به آن نپرداختهایم، با ما در میان میگذارند یا درباره موضوعاتی که در برنامه مطرح شده، نقد و نظر خود را بیان میکنند.
شفاف در محتوا
مریدی میگوید: تلاش کردهایم این شفافیت را تا امروز حفظ کنیم. این تعامل با مخاطب، در پیشبرد محتوا از مسیرهای مختلف جریان داشته و اجازه دادهایم محتوا تنفس کند و به یک موجود بیجان و صرفا یکطرفه یا آرشیوی تبدیل نشود. در جریان جنگ ۱۲روزه، از ایرانیان خارج از کشور دعوت کردیم تا برای ما ویدیوهای حمایتی ارسال کنند. به آنها گفتیم که با هر شیوهای که خودشان صلاح میدانند، در حمایت از مردم و نیروهای امنیتی و نظامی، ویدیوی حمایتی ارسال کنند. تعداد این ویدیوها قابل توجه بود و ما آنها را هم دربرنامه خودپخش کردیم وهم در اختیار دیگر رسانهها و «انسانرسانهها» قرار دادیم. این اقدام را بهعنوان یک حرکت پدافندی در برابر عملیات روانی دشمن علیه مردم انتخاب کردیم. در ادامه همان مسیر، ارتباطات همچنان برقرار است و ما با این عزیزان در ارتباط هستیم.قصد داریم این مسیر رادرقالب برنامه «سندباد» و در چارچوب رویداد «از ایران» ادامه دهیم. البته شاید این بخش برای این گزارش مناسب نباشد، اما جهت اطلاع عرض میکنم که میخواهیم از ایرانیان خارج از کشور بخواهیم، علاوه بر ارسال ویدئو، از شیوههای خلاقانه خود برای تولید محتوا استفاده کنند؛ مثلا ایرانیای که دراسپانیا زندگی میکند،ایدهای خلاقانه برای معرفی ایران به همکلاسیها یا همکارانش داشته باشد و آن را برای ما ارسال کند تا در چرخه رسانهای قرار گیرد و منتشر شود.
شروع با کلام خدا
یکی از ویژگیهای برنامه نوسان، شروع آن با کلامی از آیات قرآن است. مریدی دراین خصوص بیان میکند:در این زمینه بایدگفت ازهمان آغاز مسیر«نوسان»،برنامه باقرآن شروع شدواین سیکل همچنان ادامه دارد.واقعیت این استکهاگر جذابیتی در برنامه وجود دارد، ما آن را وامدار قرآن میدانیم و همواره تلاش کردهایم این ارتباط محتوایی حفظ شود. آیات متناسب با اتفاقات روز انتخاب میشوند و گاهی قاریان داخلی از شهرستانهای مختلف، تلاوتهای خود را بهصورت اختصاصی برای برنامه ارسال میکنند که از آنها استفاده میشود. این ویژگی، به لطف خدا، به یکی از شاخصههای خاص «نوسان» تبدیل شده است؛ ویژگیای که شاید دیگر برنامهها هم به انجام آن علاقهمند باشند، اما محتوایشان با آن همخوانی نداشته باشد.