در همین راستا، تام باراک نماینده ویژه کاخ سفید در امور سوریه و ترکیه، از این توافق جدید بهعنوان نقطه عطفی که در آن دشمنان سابق به شراکت رو میآورند استقبال کرد اما در شهر قامشلی استان حسکه برخی این توافق را پس از نقش و فداکاری کردها در جنگ علیه داعش نوعی خیانت تلقی کردند. با استمرار حملات رژیم جولانی به نیروهای دموکراتیک سوریه، اکراد به استانهای عمدتا عربنشین رقه و دیرالزور شرق عقبنشینی کردهاند. به گواهی شاهدان میدانی، پس از پل مرزی سمالکا میان عراق و سوریه، رهگذران با صحنه تجمعات اعتراضی و حضور صدها نفر از کردها روبهرو میشوند که پرچم نیروهای دموکراتیک سوریه را در دست دارند. این جمعیت در پاسخ به فراخوانی برای ایستادن اکراد در کنار یکدیگر، همبستگی فرامرزی خود را در مخالفت با اقدامات دمشق همزمان با سکوت آمریکا به نمایش گذاشتهاند.
چشمپوشی از مطالبات قسد
روابط واشنگتن با نیروهای دموکراتیک سوریه از زمانی که دونالد ترامپ سال گذشته بار دیگر به قدرت بازگشت دستخوش تغییر شده و جهتگیری حمایتهای آمریکا بهسوی ابومحمد جولانی رئیسجمهور خودخوانده سوریه سوق یافته و سکاندار کاخ سفید چهره این تروریست سابق را با عناوینی نظیر یک مبارز با گذشته سخت تطهیر کرده است. دیدگاه جولانی درباره چشمانداز ساختار حاکمیتی سوریه با اقلیتهایی نظیر اکراد، علویان و دروزیان در تضاد است. دولت موقت خواهان ایجاد تمرکز قدرت در دستان اهل سنت شهرهای بزرگ نظیر دمشق، حلب و حمص بوده اما در سوی مقابل، کردها برایده فدرالیسم و ادامه خودمختاری نیروهای دموکراتیک سوری در نواحی شمال شرقی کشور تأکید میکنند. راهبرد دولت جولانی جهت امحای مطالبات اکراد ترکیبی از مشت آهنین نظامی و امتیازدهی اجتماعی قلمداد میشود. بعد از عقبنشینی نیروهای دموکراتیک سوریه از شهر حلب، مطابق فرمان ریاستجمهوری، زبان کردی بهعنوان زبان ملی همچنین عید نوروز نیز بهعنوان تعطیلات رسمی کشور بهرسمیت شناخته شد. با این حال اقدامات انجامشده نتوانست اطمینان خاطر لازم را برای جامعه کردهای سوریه فراهم کند و با گسترش این درگیریها به مناطقی تحت کنترل کردها در استانهای رقه و دیرالزور، هزاران نفر به شهر قامشلی که اکثریت جمعیت آن کردها هستند پناه آوردند و بسیاری در پناهگاههای پرجمعیت مستقر شدند.
سکوت معنادار واشنگتن
پیشمرگهای کرد نقش محوری و پایداری در هدایت عملیات ائتلاف به سرکردگی آمریکا برای نابودی داعش در شهر رقه سال ۲۰۱۷ ایفا کردند و این امر به نیروهای دموکراتیک سوریه امکان داد تا منطقهای خودگردان در شمال این کشور جنگزده تشکیل دهند.با این حال، از زمان خروج بشار اسد رئیسجمهور پیشین سوریه در سال ۲۰۲۴، موضع واشنگتن در قبال اکراد سوری پیچیدهتر شده است بهگونهای که چهلوهفتمین رئیسجمهور آمریکا، بهطور کلی از تلاشهای دولت موقت برای یکپارچهسازی کشور زیر بیرق جولانی حمایت کرده و نشانههایی نیز به بازیگران منطقهای ارسال شده که در صورت رونق روابط با دمشق، امکان عبور کاخ سفید از شراکت با نیروهای دموکراتیک سوریه وجود دارد. گزارشها حاکی از آن است که صدها زندانی وابسته به گروه داعش در جریان درگیریها میان نیروهای کرد و ارتش سوریه توانستهاند از زندان فرار کنند و با حذف اکراد از زمین بازی سوریه، نگرانیها از هماکنون مطرح شده که گروه داعش بهطور خاموش در حال بازسازی زیرساختهای تروریستی خود است و این امر میتواند امکان انجام جنایات برجستهای مانند حمله ماه دسامبر در ساحل باندی استرالیا را فراهم کند.
سرنوشت نامعلوم نیروهای کرد
ریاستجمهوری خودخوانده سوریه در بیانیه اعلام آتشبس خود اعلام کرد که به کردها چهار روز فرصت برای مشورت و تدوین یک برنامه تفصیلی برای ادغام مناطق کردنشین استان حسکه داده شده است. در این بیانیه آمده: با نهایی شدن توافق، نیروهای دولت موقت وارد مراکز شهری حسکه و قامشلی همچنین روستاهای کردنشین نخواهند شد و تنها در حاشیه این مناطق مستقر خواهند ماند. رئیسجمهور آمریکا روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: اگرچه به کردها علاقه دارد اما آنها مبالغ هنگفتی پول دریافت میکردند و نفت و چیزهای دیگری هم به آنها داده شده.
تام باراک نیز خاطرنشان کرد: نقش نیروهای دموکراتیک سوریه بهعنوان نیروی اصلی مقابله با گروه داعش تا حد زیادی پایان یافته است. زیرا دمشق اکنون هم تمایل و هم توان لازم برای برعهده گرفتن مسئولیتهای امنیتی را دارد.
با توجه به تحولات فوق و عقبنشینی آشکار واشنگتن از حمایت نیروهای دموکراتیک سوریه، بسیاری از شهروندان کرد از جهتگیری آمریکا خشمگین بوده و ترامپ را بهدلیل همراهی با دمشق محکوم کردهاند. در همین راستا، یکی از ساکنان کرد شهر قامشلی به اصحاب رسانه گفت: آمریکا ملت کرد را به بدترین شکل ممکن نابود کرده است. کردها انسانیت، دموکراسی و خوبی را نشان دادند اما آمریکا برای خاورمیانه تروریسم را انتخاب کرد.
انتقال زندانیان داعش به عراق
علیرغم ادعاهای نماینده ویژه ترامپ در سوریه مبنی بر آمادگی جولانی جهت سرکوب تحرکات تروریستی عناصر داعش در ناحیه شام، سنتکام بهواسطه ضعف دولت دمشق قصد دارد روزانه ۵۰۰زندانی خلافت خودخوانده را به بینالنهرین با یک پل هوایی منتقل کند. به گفته دو مقام امنیتی عراقی در جمعه گذشته، عناصر داعش که تا این لحظه نیروهای آمریکایی از سوریه به عراق منتقل کردهاند، شامل فرماندهان برجسته این گروه تروریستی از جمله شهروندان اروپایی بوده و بغداد از کشورهای اروپایی خواسته اتباع خود را تحویل بگیرند. در بیانیه دفتر نخستوزیری جمهوری فدرال عراق آمده که محمد شیاع السودانی در تماس تلفنی حساس با امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه، بر اهمیت ایفای مسئولیت کشورهای نظام بینالملل بهویژه اعضای برجسته اتحادیه اروپا تأکید کرد و افزود: این کشورها باید عوامل مرتبط به داعش که تابعیت آنها را دارند، تحویل گرفته و محاکمه همچنین مجازات عادلانه آنها را تضمین نمایند. پیشتر به نقل از مقامات آمریکایی، ۱۵۰نفری که در نخستین گروه عنصر داعش به عراق جابهجا شدند، از فرماندهان رده اول این گروه تکفیری هستند که ۸۰نفرشان ملیت عراقی داشته و بقیه به ملل گوناگون تعلق دارند. نکته حائز اهمیت این است که شماری از آنها پیشتر در عراق به شکل غیابی محکوم شدهاند.