سناریوی جدید ترامپ برای جولانی /معادله جدید در سوریه و لبنان

مقامات سوری مدعی هستند چندین محموله سلاح و پهپاد در مرز‌های «سوریه_عراق» و «سوریه_لبنان» کشف و ضبط کرده‌اند که به مقصد نیرو‌های مقاومت اسلامی لبنان ارسال می‌شد. به‌رغم اتهام‌زنی‌ها، جنبش حزب‌الله لبنان این ادعا‌های سیاسی را رد کرده و در بیانیه‌ای آن را اتهامات ساختگی و توطئه برای توجیه فشار‌های خارجی خوانده است و تاکید کرده که هیچ فعالیتی در داخل خاک سوریه ندارد. چندی قبل نیز وزارت کشور سوریه حزب الله لبنان را در جهت خشنودی متحد آمریکایی به‌عنوان گروه تروریستی معرفی کرد. دونالد ترامپ رئیس، جمهور آمریکا بار‌ها از جولانی خواسته نقش فعال‌تری در مهار یا حل مسأله حزب‌الله ایفا کند و حتی پیشنهاد داد سوریه بهتر از صهیونیست‎ها این پرونده را مدیریت می‎کند. در واکنشی معنادار به این فشارها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد دیروز با حمله موشکی به مرکز فرماندهی عملیات ویژه آمریکا در التنف سوریه، پیام روشنی به دمشق ارسال کرد که هرگونه ماجراجویی علیه جنبش مقاومت اسلامی لبنان با واکنش تلافی‎جویانه موشکی_پهپادی تهران علیه دولت متزلزل جولانی مواجه خواهد شد. 
 بهانه ‎تراشی علیه مقاومت 
دولت دمشق مدعی است با تقویت کنترل مرزی و عملیات گمرکی، چندین محموله سلاح پیشرفته شامل پهپاد و موشک‌های ضدزره را که از مسیر عراق یا مرز لبنان به مقصد حزب‌الله ارسال می‌شد، کشف و ضبط کرده. مقامات سوری این اقدامات را بخشی از بازگرداندن حاکمیت کامل بر خاک سوریه و جلوگیری از تبدیل شدن کشور به کریدور تسلیحاتی توصیف می‌کنند. با این حال، منتقدان می‌پرسند آیا این ادعا‌ها واقعا بر پایه اطلاعات دقیق اطلاعاتی است یا بیشتر جنبه تبلیغاتی برای کسب مشروعیت نزد غرب و رژیم صهیونیستی دارد. تحلیلگران نیز اشاره می‌کنند که دولت جدید هنوز کنترل کامل بر تمام مرز‌ها را ندارد و اغراق در این کشفیات برای نمایش مشهود است. از سوی دیگر، بخش روابط رسانه‌ای حزب‌الله در این بیانیه تاکید کرد که ادعا‌های مربوط به وجود فعالیت این جنبش در داخل خاک سوریه گاه تکرار می‌شود؛ موضوعی که پیش‌تر بار‌ها و به شکلی قاطع تکذیب شده است. حزب‌الله تصریح کرد که این ادعا‌ها کاملا کذب و بی‌پایه و اساس است. مقاومت اسلامی لبنان در پایان ضمن تکذیب مجدد این ادعا‌های واهی تاکید کرد که این اتهامات و ادعا‌ها چیزی جز روایت‌های ساختگی با هدف خدشه به وجهه حزب‌الله و خدمت به پروژه صهیونیستی_آمریکایی در منطقه نیست. درواقع امنیتی‎سازی فضای شام توسط نظامیان سوری با هدف توجیه یورش احتمالی آتی به مواضع حزب‎الله بود به دستور تصمیم‎سازان کاخ ‎سفید پیش رفته است. در همین راستا، چهل‎وهفتمین رئیس‎جمهور آمریکا در دیدار‌ها و مصاحبه‌های متعدد خود، از جمله در حاشیه نشست آنکارای ناتو و مصاحبه با شبکه محافظه‎کار فاکس‎‌نیوز گفته سوریه می‌تواند بهتر از اسرائیل این کار را انجام دهد و حتی اعلام کرد که نزدیک به واگذاری پرونده حزب‌الله به سوریه هستم. او این پیشنهاد را به‌عنوان راه حلی کم‌هزینه‌تر برای پایان‌دادن به درگیری در لبنان مطرح کرده و تاکید داشته که جولانی قوی و قادر به ایفای این نقش است. 
 کالبدشکافی کارزار شام 
اگر نیرو‌های دمشق تصمیم به درگیری زمینی با حزب‌الله بگیرند، استراتژی اصلی آنها نه اشغال گسترده لبنان بلکه ایجاد کمربند امنیتی مرزی و قطع خطوط تامین تسلیحاتی خواهد بود. محور‌های اصلی شامل بقاع شمالی (القصیر)، ارتفاعات قنیطره و منطقه زبدانی_القلمون است. دمشق احتمالا با تکیه بر پوشش هوایی سنتکام و یگان‌های زرهی_مکانیزه، ابتدا آتش سنگین و عملیات پهپادی انجام می‌دهد و سپس به پیشروی محدود مبادرت می‌ورزد که هدف نهایی کنترل مرز و انهدام تونل‌ها و انبار‌های مرزی است. 
در سطح تاکتیکی، نظامیان تکفیری سوریه از مانور‌های سریع زرهی در زمین‌های بازتر بقاع و عملیات شبانه درون مناطق کوهستانی لبنان استفاده خواهد کرد. قطع سیستماتیک تونل‌ها با مهندسی رزمی و هلی‌برن محدود در نقاط کلیدی از تاکتیک‌های محتمل سربازان جولانی است. اما ارتش جدید سوریه هنوز در مرحله بازسازی با کمک ترکیه و اعراب قرار داشته و تجربه جنگ نامتقارن حزب‌الله در زمین آشنا برای آنها چالش‌برانگیز خواهد بود. وابستگی شدید به حمایت اطلاعاتی و هوایی خارجی نقطه ضعف اصلی این استراتژی به‌شمار می‌رود. در همین خصوص باید توجه داشت که ترکیه به‌عنوان دولتی که جولانی خود را مدیون آن می‌داند به‌دلیل ریسک بالای این اقدام با ورود جولانی به لبنان و فرورفتن در باتلاق مخالفت‌هایی دارد. حزب‌الله با تکیه بر دفاع عمیق، کمین‌های شهری_کوهستانی، موشک‌های ضدزره و شبکه تونلی گسترده می‌تواند هزینه سنگینی به هر پیشروی تحمیل کند. چنین درگیری‌ای برای دولت نوپای جولانی بسیار پرریسک است و احتمال فرسایش سریع نیرو‌ها و شورش داخلی وجود دارد. تحلیلگران نظامی معتقدند سوریه در بهترین حالت می‌تواند به یک کمربند مرزی محدود دست یابد، اما تداوم جنگ طولانی به نفع دمشق نخواهد بود. 
 خطوط قرمز تهران 
تحولات فوق از چشمان قوای مسلح ایران پنهان نمانده و درهمین راستا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد جمعه ۲۶تیر در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که مرکز فرماندهی عملیات ویژه آمریکا در پایگاه التنف سوریه را با حمله موشکی غافلگیرانه هدف قرار داده است. این عملیات که به‌عنوان بخشی از «موج یازدهم نصر ۲» توصیف شد، همزمان با افزایش فشار‌های آمریکا و اظهارات ترامپ برای ورود دمشق به پرونده حزب‌الله انجام گرفت. سپاه این حمله را پاسخی به «تجاوزات تروریستی» آمریکا خواند، اما زمان‌بندی آن دقیقا پس از ادعا‌های دولت سوریه درباره کشف محموله‌های تسلیحاتی حزب‌الله و تقویت کنترل مرزی رخ داد. 
هدف اصلی این عملیات ارسال هشدار صریح به دولت جولانی است تا از هرگونه ماجراجویی زمینی یا لجستیکی گسترده علیه حزب‌الله لبنان خودداری کند. التنف در جنوب شرقی سوریه، نمادی از خطوط ارتباطی و نفوذ خارجی محسوب می‌شود و ضربه به آن نشان‌دهنده توانایی سپاه برای هدف‌گیری نقاط راهبردی نزدیک مناطق مورد ادعای دمشق در جنگی جدید است. 
در مقابل اقتدار موشکی تهران، مقامات دمشق سراسیمه در گفت‎وگو با خبرگزاری فرانسه جهت کاهش تنش‎ها ادعا کردند: «ما هر گونه بمباران ایران که منطقه التنف را هدف قرار داده باشد تکذیب می‌کنیم.»