آنها در سکوت زندگی می کنند

دوم تا هشتم مهر هر سال به عنوان هفته جهانی ناشنوایان نامگذاری شده است. علت نامگذاری این هفته که مصادف با هفته آخر سپتامبر است

کد خبر: ۱۴۷۱۵۱

، گرامیداشت سالروز فوت دکتر شرایر است. وی اولین رئیس ناشنوای فدراسیون ناشنوایان و دانشگاه گالوت بود.
در این هفته ، مراسم و جشنهایی از سوی انجمن بین المللی ناشنوایان با همکاری فدراسیون اتحادیه های ناشنوایان و همچنین اتحادیه اروپایی ناشنوایان در سراسر جهان برگزار می شود.
هدف از این مراسم ، معرفی فرهنگ ناشنوایان ، دانسته هایی از زبان علم و اشاره و آگاهی مقامات و سیاستمداران و عموم مردم از دستاوردهای این قشر و مشکلاتی بود که جامعه ناشنوایان با آنها روبه رو هستند.

طبق تعاریف ، آسیبهای شنوایی به 5 دسته از ناشنوایی خفیف تا عمیق تقسیم می شود. درکم شنوایی خفیف ، افت شنوایی 15 تا 25 دسی بل است که اشکال واضحی در گفتار و زبان این افراد دیده نمی شود. در گروه دوم ، یعنی کم شنوایی ملایم ، افت شنوایی 25 تا 40 دسی بل است . درک صدای آهسته برای این گروه مشکل است و اشکال در تلفظ آنها مشاهده می شود. گروه سوم کم شنوایی متوسط است که افت شنوایی 40 تا 70 دسی بل است . برای این گروه ، سمعک توصیه می شود زیرا بسیاری از صداها را نمی شنوند. گروه چهارم ، کم شنوایی شدید است که افت شنوایی 70 تا 90 دسی بل است. این افراد هیچکدام از اصوات گفتاری را نمی شنوند و استفاده از سمعک برای آنها ضروری است . گروه پنجم ، کم شنوایی عمیق است که افت شنوایی بیش از 90 دسی بل است و در این گروه ، کاشت حلزون در زمان مناسب می تواند کارگشا باشد.

دنیای روانی ناشنوایان

محیط اطراف همه انسان ها به وسیله 3 عامل تصویر ، صوت و لمس اشیا و اجسام قابل درک است. مهمترین نکته ای که در روانشناسی معلولان حسی باید به آن توجه کرد، این است که بدانیم آنها همواره در درک محیط اطراف خود از یکی از این 3عامل محروم هستند. این شناخت ما را کمک می کند که بتوانیم در برخورد با معلول حسی موفق تر باشیم . معلول حسی پیوسته این دغدغه را دارد که به دلیل نقص یکی از ورودی های اطلاعاتی خود ، اطلاعات ناقصی را از محیط دریافت کند لذا این تکلیف بر اطرافیان او واجب می شود که محیط اطراف را به گونه ای در ذهن او القا کنند که نقص حسی موجب آزار و تشدید احساس کمبود او نشود. در حقیقت اطرافیان یک معلول حسی باید نقش حس معلول او را ایفا کنند.

مشکلات آموزش ناشنوایان

در مدارس ناشنوایان ، آموزگاران ناچارند براساس آیین نامه عادی آموزش عمل کنند. آموختن درسهایی مثل عربی و ادبیات به این بچه ها ، خیلی دشوار است . مساله این است که پیشرفت درسها و نحوه امتحان هم باید مطابق روشی باشد که در مدرسه های معمولی انجام می شود. از طرفی به لحاظ نحوه آموزش هم مشکل وجود دارد. 3 روش عمده برای آموزش ناشنوایان در ایران وجود دارد : سبک اشاره ، سبک لب خوانی و سبک کلی . در کشور ما ، سازمان آموزش و پرورش استثنایی و سازمان بهزیستی ، هر دو متولی آموزش ناشنوایان هستند هرچند سازمان بهزیستی خدمات حمایتی را بر عهده دارد اما در امر آموزش نیز فعالیت دارد.متاسفانه بنابر نظر کارشناسان ، هرچند هر دو سازمان سبک کلی را برای آموزش برگزیده اند اما در روش تدریس یکسان عمل نمی کنند و این موجب سردرگمی ناشنوایان می شود. دانش آموزانی که در بهزیستی آموزش می بینند ، از توانایی اشاره بهره بیشتری می برند و گروهی که در آموزش و پرورش تحصیل می کنند ، توانایی لب خوانی بیشتری دارند و هر دو گروه در مقابل هم دچار نقاط ضعف متقابلی هستند که این خود موجب سردرگمی ناشنوایان در ارتباط با یکدیگر می شود. از طرفی ، اجتماع نیز در برخورد با ناشنوایان نمی داند به چه شیوه ای متوسل شود کج و دار مریض اشاره کند و یا دست و پا شکسته تکلم کند؛!اصولا آموزش این بچه ها باید عملی باشد، نه تئوری. درس برای بچه های ناشنوا تنها وسیله ای برای ایجاد ارتباط با افراد سالم است . چه ایرادی دارد در مدرسه ، این بچه ها کار با کامپیوتر، تایپ و نجاری را یاد بگیرند تا بتوانند در محیطهای عادی کار کنند؛ براستی این که آقامحمدخان قاجار در چه سالی تاجگذاری کرد ، چه دردی از بچه های ناشنوا کم می کند؛

پیشگیری از ناشنوایی

بیشتر کودکان از زمان تولد می شنوند. آنان با تقلید صداهای پیرامون خود و صدای والدین و اطرافیان خود صحبت کردن را می آموزند اما همه کودکان از این موهبت برخوردار نیستند. از هر 1000 کودک ، 2 یا 3 کودک ناشنوا یا سخت شنوا متولد می شوند و تعداد بیشتری در سالهای بعدی کودکی شنوایی خود را از دست می دهند. بسیاری از این کودکان نیازمند آن هستند که زبان و گفتار را به صورتی متفاوت با دیگر کودکان بیاموزند. از این رو تشخیص هرچه سریع تر ناشنوایی یا ضایعه شنوایی حائز اهمیت است . کودکان باید در ماه نخست زندگی خود مورد ارزیابی شنوایی قرار گیرند. در صورتی که مشکوک به کم شنوایی باشند تا ماه سوم حتما باید از سوی یک متخصص شنوایی سنجی ارزیابی شوند. در صورت اثبات کم شنوایی ، حتما باید تا پیش از 6 ماهگی ، سمعک یا دیگر وسیله ارتباطی مناسب تجویز شود.مهمترین زمان برای دریافت و آموختن زبان ، 3 سال نخست زندگی هر فرد است . در حقیقت کودکان در 6ماه نخست زندگی خود شروع به یادگیری زبان و گفتار می کنند. بررسی ها نشان می دهد افرادی که دچار اختلالات شنوایی هستند و اقدامات توانبخشی برای آنان خیلی زود آغاز می شود، مهارت های زبانی بهتری در مقایسه با گروهی دارند که این اقدامات برایشان انجام نمی گیرد. هرچه شما زودتر درخصوص ناشنوایی و اختلالات شنوایی آگاهی داشته باشید، سریع تر می توانید اطمینان حاصل کنید کودکتان از راهکارهای کمکی برای آموزش مهارت های ارتباطی بهره مند شده است یا خیر.

ارزیابی شنوایی کودکان

گرچه ارزیابی شنوایی نوزادان ، خیلی سریع کم شنوایی را در آنان نشان می دهد اما برخی کودکان چندین ماه یا چندین سال بعد دچار کم شنوایی می شوند. در این موارد ، معمولا والدین ، نخستین افرادی هستند که متوجه این موضوع می شوند حتی اگر کودک شما یک بار شنوایی سنجی شده است اما باز هم باید مراقب بروز علائم کم شنوایی در فرزندتان باشید. به عنوان مثال در سال نخست زندگی کودک ، توجه کنید آیا کودک شما به اصوات بلند عکس العمل نشان می دهد ، صداها را تقلید می کند و به اسم خود پاسخ می دهد یا خیر؛ در 2 سالگی از خودتان بپرسید، آیا کودک شما با صدای خودش بازی می کند ، واژه های ساده را تقلید می کند و از بازی هایی مثل دالی بازی و بنشین پاشو لذت می برد یا خیر؛ آیا برای صحبت کردن و خواستن اشیا از جملات 2کلمه ای استفاده می کند؛ در 3 سالگی توجه کنید آیا «الان ، نه» و «بیشتر نه» را می فهمد و دستورات ساده را اجرا می کند؛ اگر به هر دلیلی تصور می کنید ، کودکتان خوب نمی شنود با پزشک ، موضوع را مطرح کنید.

کاشت حلزون شنوایی ، امیدها و مشکلات

از حدود 10 سال پیش ، عمل کاشت حلزون در کشور انجام می شود. با وجود این ، هنوز بیمارانی که مشکل شنوایی دارند ، برای اقدامات درمانی دیر به پزشک مراجعه می کنند. چنانچه کم شنوایی کودکان بیش از 85 دسی بل باشد ، در فهرست نامزدهای کاشت حلزون قرار می گیرند. بهترین سن کاشت حلزون گوش پیش از 18 ماهگی است و با افزایش سن کودک ، نتیجه به دست آمده از مطلوبیت کمتری برخوردار خواهد بود اما افت شنوایی عمیق تا شدید ، تنها یکی از فاکتورهای مورد نظر در فهرست کاشت حلزون است و مواردی چون توانایی و حمایت مالی خانواده و سن فرد کم شنوا از دیگر فاکتورهای حائز اهمیت است زیرا این پروتز فقط در یک مرحله از سوی دولت در اختیار بیمار قرار می گیرد و پروتز مذکور به طور مرتب نیازمند سرویس های دوره ای ، سیم و باتری است که گاهی این هزینه ها از تعویض سمعک دیجیتالی پرهزینه تر است . برخلاف هزینه 52هزار دلاری کاشت حلزون در دنیا، این عمل در ایران تقریبا رایگان انجام می شود و خانواده بیمار صرفا مبلغ یک میلیون تومان برای مشارکت به صندوق ارزی پرداخت می کند. بودجه 18هزار دلاری به منظور خرید پروتز مذکور از سوی وزارت بهداشت و درمان ، هیات امنای ارزی و انجمن بیماری های خاص تامین می شود و تعداد کسانی که در سالهای 71 تا 83 تحت عمل این جراحی قرار گرفته اند، 680نفر است که در مقایسه با جمعیت کم شنوایان ، بسیار ناچیز است .دکتر مسعود متصدی ، متخصص گوش ، گلو و بینی نیز می گوید، مراکز کاشت حلزون شنوایی ، به دلیل ناکافی بودن تعداد پروتز و گرانی آن ، در سرویس دهی به ناشنوایان با مشکل روبه رو هستند. وی با اشاره به این که پروتزهای کاشت حلزون شنوایی در تعهد بیمه ها نیست و در حال حاضر تنها 2 مرکز دولتی به کاشت حلزون شنوایی اقدام می کنند ، می افزاید: در حال حاضر هیات امنای وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی با پرداخت قیمت پروتزها تا حدی مشکلات ناشنوایان متقاضی کاشت حلزون شنوایی را حل می کنند اما تعداد متقاضیان در فهرست انتظار ، بیشتر از تعداد پروتزهای خریداری شده در این دو مرکز است.

سکوت یعنی رضایت؛

سکوت علامت رضایت است. این را همه می گویند اما آیا واقعا سکوت یعنی رضایت؛ سکوت گاهی معنی اعتراض می دهد و گاهی هم معنای تقدیر و سرنوشت . دومی را وقتی درک می کنید که قدم به دنیای ناشنوایان بگذارید. در آنجا ، نگاه ها سرشار از سخنان ناگفته است. دنیای دیگری وجود دارد. دنیایی بی صدا و خالی از واژه های زشت. گوشهایشان را تقدیر ناشنوا کرده است . شاید هم سعادتی باشد تا از صداهای بیهوده این دنیا دور باشند. ما اگر متنفر باشیم ، چشمانمان را می بندیم و دهانمان را باز می کنیم اما در دنیای آنها ، تنفر مفهوم دیگری دارد. تنها نگاهت می کنند و تو در این نگاه می فهمی که چه هستی مراحم یا مزاحم؛ بدون غل و غش ، بدون زبان بازی ، مملو از یکرنگی و صداقت .آنها با سکوتشان زندگی را به ما یاد می دهند. اینجا دیگر نمی توان گفت تنها صداست که می ماند.