خدا شفایشان بدهد!

تحلیل شما از اظهارنظر نخست‌وزیر عراق درباره پایبندی کشورش به تحریم‌های آمریکا علیه ایران چیست؟ چرا در شرایطی که سایر کشورها حداقل در ظاهر با تحریم‌های آمریکا علیه ایران مخالفت می‌کنند، نخست‌وزیر عراق که کشورش از اشتراکات و پیوندهای بسیاری با ایران برخوردار است از پایبندی به تحریم‌های آمریکا صحبت کرده است؟

نمی توانم دقیقا از سخنان حیدرالعبادی نیت خوانی داشته باشم، اما در مجموع حمایت هر مقامی از تحریم‌های ظالمانه آمریکا محکوم است. از سوی دیگر این اتفاقات درسی آموزنده است تا بدانیم گرچه ابزارهای آمریکا برای تحقق اهدافشان ناکارآمده شده اما تلاش می‌کنند از آن استفاده کنند. امروز ساختار پولی و مالی عراق وابسته به دلار آمریکا است، آمریکا در بانک مرکزی عراق تیمی را برای رصد فعالیت‌های بانک‌های عراق مستقر کرده که نقض فاحش حاکمیت عراق است. باید از این موضوع درس گرفت که هر ساختاری که به نوعی به آمریکا وصل شده، آمریکایی‌ها سعی می‌کنند از همان نقطه به آن دولت فشار وارد کنند. یکی از مشکلات عراق نیز وجود چنین نفوذهایی از سوی آمریکاست که قطعا با روحیه عراقی‌ها منافات دارد و این مساله در آینده حل خواهد شد.

برخی انتقادها نسبت به حمایت‌های ایران از دولت عراق در مقابل داعش مطرح شده است و برخی منتقدان نیز حتی مدعی شده‌اند که بهتر بود دولت بغداد در مقابل تروریسم، سقوط می‌کرد. مثلا عبدا... رمضانزاده، سخنگوی دولت اصلاحات در توییتر نوشته «نباید مانع تجزیه عراق شویم» پاسخ شما به این گونه انتقادها چیست. درباره گسترش سلطه تروریسم و مضراتی که می‌توانست برای کشور ما داشته باشد توضیح می‌دهید؟

تعاملات و روابط دو کشور ایران و عراق بر پایه اشتراکات عمیق دینی، فرهنگی با یک رابطه کهن تاریخی است که در شرایط امروز بر پایه منافع مشترک و تهدیداتی است که از سوی دیگران متوجه دو کشور است. این روابط بر ثبات و امنیت منطقه و پایدار کردن آن تاثیرگذار است.

ایران به عراق نگاه راهبردی دارد، از جمله در موضوع مبارزه با تروریسم که مبارزه با هر نوع اشغالگری در چارچوب منافع ملی، مصالح اسلامی و امنیت و ثبات در منطقه بوده است. اگر ایران بنا به درخواست عراق وارد همکاری راهبردی دفاعی - امنیتی برای مبارزه با گروه تروریستی تکفیری مانند داعش نمی‌شد و اگر مقابله با داعش که یک جنگ نیابتی از جانب ارتجاع بود با کمک جبهه مقاومت و مردم عراق صورت نمی‌گرفت امروز این پدیده تروریسم شوم، خطری برای صلح بین‌المللی بود که نه فقط متوجه عراق بلکه متوجه همه کشورهای منطقه و حتی امنیت جهانی می‌شد. خطر این تروریسم صرفا ایجاد ترور نبود بلکه در صورت موفقیت، ژئوپولیتیک منطقه را دچار تجزیه می‌کرد.

در نتیجه حضور ایران در سوریه و عراق در چارچوب مصالح ملی و منطقه همچنین کمک به صلح و امنیت و مقابله با پدیده‌های ناامنی بود؛ مقابله با سناریویی بود که جایگزین لشکرکشی‌های نظامی آمریکا در گذشته شد.

اقدام ایران انسانی و براساس منافع و مصالح منطقه‌ای و در جهت خدمت به بشریت بود چرا که داعش با ساختن یک چهره زشت از اسلام درصدد در انزوا قرار دادن آن بود و البته جمهوری اسلامی ایران بر همه این اهداف شوم خط بطلان کشید.

بنابراین ورود ایران از همه جهات انسانی، منافع ملی، اسلامی و دینی درست بود و پیامدش شکست طرح دشمنان در منطقه بود.

به نظرم باید خطاب به منتقدانی در داخل ایران که معتقدند نباید به عراق کمک می‌کردیم گفت خدا شفایشان بدهد که انتظار دارند مصالح امت اسلام و منطقه را فدای موضع‌گیری یک نفر بکنیم.

در صورت اجرایی شدن مواضع حیدرالعبادی و همراهی عراق با تحریم‌های آمریکا علیه ایران، کدام کشور بیشتر ضرر می‌کند؟

آمریکا اولین بار نیست که اقدام به تهدید و تحریم ایران کرده و سعی می‌کند مانع از همکاری دو کشور ایران و عراق شود، اما در صورت همراهی عراق با آمریکا، اولین خسارت متوجه دولت و ملت عراق خواهد شد چرا که امروز عراقی‌ها هستند که از ظرفیت خوب همکاری ایران بهره‌مند می‌شوند. مهندسان ایرانی در سخت ترین شرایطی که عراق از همه جهت تهدید می‌شد در آن کشور نیروگاه‌های برق احداث کردند و امروز سوخت آن نیروگاه‌ها از لوله گازی است که از ایران تامین می‌شود.

اظهارات العبادی، موجی از انتقادات را در داخل کشور عراق به دنبال داشته است. این موضع‌گیری‌ها چه نقشی در آینده تحولات سیاسی عراق بویژه تعیین دولت آینده این کشور دارد؟

در داخل عراق تقریبا قاطبه مردم، احزاب و گروه‌ها طرح آمریکا را محکوم و ادامه همکاری با ایران را اعلام کردند. با توجه به نتایج انتخابات در عراق باورم این است که دولت و پارلمان جدید این کشور همسوتر با کشورهای همسایه بویژه ایران عمل کرده و صدای مخالفت با نواهای شوم مانند تحریم آمریکا در پارلمان جدید عراق قوی‌تر خواهد شد. امروز در لیست‌های پیروز انتخاباتی در عراق جریان‌های متعلق به جبهه مقاومت حضور پررنگ‌تری در پارلمان آینده خواهد داشت، گروه‌هایی که تا دیروز از نگاه آمریکا تروریست خوانده می‌شدند امروز در مقابله با پدیده‌ای مانند داعش به میدان آمده و در خدمت به منافع مردم عمل می‌کنند و صدای سیاسی آنها در پارلمان طنین‌انداز خواهد شد. در نتیجه دولت و پارلمان جدید را دولتی قوی‌تر و همراه‌تر خواهد کرد.

بنابراین یکی از اصولی که دولت و پارلمان جدید در جهت منافع عراق دنبال خواهند کرد همکاری بیشتر با همسایگان بویژه ایران خواهد بود.

با توجه به اظهارات حیدر العبادی آینده روابط ایران و عراق را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

ایران از مسیری که مردم عراق در جهت استقرار نظام مردمسالار تلاش کرده و خون دادند حمایت کرده و حافظ این حرکت خواهد بود. در حال حاضر نیز دولت عراق در آستانه تشکیل پارلمان جدید است و ایران از این فرایند حمایت خواهد کرد.

روابط ایران و عراق بر پایه‌های مشترک اعتقادی قوی است، روابط تاریخی دو کشور و دو ملت قوی است، امروز منافع و تهدیدات مشترک وجود دارد، اراده رهبران دو کشور بر همکاری همه جانبه است و ایران در همه زمان‌ها و موضوعات پیشتاز حمایت و همکاری با عراق بوده است. در دورانی که صدام حکومت عراق را در اختیار داشت بیش از دو میلیون عراقی در ایران شهروند بودند، پس از دوره صدام نیز زمانی که این کشور در اشغال آمریکا بود ایران اولین حامی و کمک‌کننده به مردم این کشور بود.

در شرایطی که هنوز در اراضی عراق مین‌ها خنثی نشده بود دکل‌های برق ایرانی کار انتقال برق را انجام داد، در مجموع در شرایط سخت، ایران یاور ملت عراق بوده است. بنابراین این همکاری دو ملت در جهت منافع دو کشور است. بنابراین هیچ اراده‌ای از جمله تحریم‌های ظالمانه آمریکا نمی‌تواند مانع از روابط رو به گسترش دو کشور و دو ملت بوده و آن را تضعیف کند.

ایران باید چگونه با موضع‌گیری‌هایی مشابه آنچه حیدرالعبادی داشته مواجه شود؟

صرف اتخاذ یک موضع از سوی نخست وزیر عراق نمی‌تواند مواضع اصولی ایران را در کمک به عراق و ایجاد ثبات و امنیت تغییر دهد، ایران همچنان به مسیر همکاری با عراق ادامه خواهد داد، چرا که ایران مسائل را به صورت کلان نگاه می‌کند و موضع یک کشور در یک اظهارنظر خلاصه نخواهد شد. روند همکاری‌ها به‌صورت فزاینده رو به جلو ادامه خواهد شد بویژه در زمینه‌های اقتصادی باید شیوه‌های خود را در مقابله با تحریم‌ها در همه جا از جمله عراق به کار گیریم، چرا که عراقی‌ها زمینه‌های همکاری بسیاری با ایران خواهند داشت. در ضمن باید بتوانیم در مقابل تحریم‌های آمریکا دیپلماسی قوی و بدون تعارف داشته باشیم. امروز ظرفیت‌های بسیاری وجود دارد که می‌توانیم مقابله با این طرح آمریکا را نیز در قالب جنگ اقتصادی انجام دهیم.

طرح تحریم آمریکا قطعا شکست خواهد خورد و ما باید ظرفیت‌های خود را شناسایی و احصا کنیم.

مریم شریف‌زاده