رادیو ؛ رسانه ای منحصر به فرد

امروز (چهارم اردیبهشت) رادیو ، شصت و هفتمین سال فعالیت خود را در ایران آغاز می کند.

کد خبر: ۹۴۰۹۲

نخستین ایستگاه رادیویی کشور در سال 1319 با پخش روزانه 8.5 ساعت برنامه (در 2 بخش نیمروزی و شامگاهی) راه اندازی شد. این برنامه ها شامل اجرای موسیقی ایرانی و غربی ، پخش اخبار به زبان فارسی و چند زبان خارجی و گفتارهایی گوناگون بود که همه به طور زنده از استودیوی رادیو پخش می شد. در طول این سالها ، این رسانه فراز و فرودهای بسیاری داشته است . زمانی رادیو تنها رسانه بی رقیب کشور بود به طوری که تمام مردم و شنوندگان آن برای کسب خبر یا شادیها و گذران وقت از آن استفاده می کردند. از اواخر دهه 60 شمسی ، رقبای این رسانه بسرعت وارد شدند. تلویزیون که در دهه 50 وارد ایران شده بود ، برنامه های خود را ابتدا توسعه داد و سپس به توسعه کمی شبکه ها پرداخت و دیگر رسانه ها نیز وسعت بیشتری یافتند. رادیو نیز برای این که بتواند در این فضای شدید رقابتی که مختص رسانه های داخلی نیست بلکه بسیاری از رسانه های خارجی و بین المللی نیز در آن حضور دارند ، به توسعه کمی و تغییرات کیفی توجهات بسیار کرد به طوری که در حال حاضر ، با 10 شبکه سراسری و دهها شبکه رادیویی استانی و شهری ، ارتباط وسیعی با مخاطبان داخلی و بین المللی برقرار کرده است . دقت در ویژگی های منحصر به فرد رادیو (در قیاس با رسانه های دیگر) ضرورت و اهمیت این رسانه شنیداری را برای جوامع امروز بخوبی آشکار می کند. رادیو تنها رسانه ای است که بهره گیری کامل از آن در کنار کار و فعالیت اصلی مخاطب امکان پذیر است . بعلاوه ساخت ارزان و انتقال سریع و به هنگام پیام در این رسانه و سهولت دسترسی به این وسیله ارتباطی و قدرت تخیل زایی بالای آن ، این رسانه را برای مقاصد اطلاع رسانی و آموزشی و حتی سرگرم کنندگی (از طریق پخش موسیقی و نمایش) بسیار توانا و کارآمد ساخته است. بخصوص این که اوج لذت از موسیقی (که کالایی ماهیتا شنیداری است) تنها از راه گوش (رادیو) محقق می شود. شاید به سبب همین ویژگی هاست که سازمان یونسکو از سالها پیش در شعاری معنادار ، رادیو را رسانه فردا توصیف کرده است . در عصر ما ، گوناگونی موضوعات و مقوله های پیام رسانی از یک سو ، و تنوع ذائقه ها و نیازهای مخاطبان میلیونی از سوی دیگر ، موجب شده است شبکه های رادیویی متعددی در سطح سازمان تاسیس شود. برنامه سازان این شبکه ها در مسیر فرآیندهای ارتباطی خود با مخاطبان زمانی کامیاب و موفق اند که ضمن برخورداری از دانش حرفه ای بالا و توجه جدی به علایق و نیازهای مخاطبان خود ، تعامل موثر و سازنده ای با آحاد مردم ، بویژه صاحبان فکر و اندیشه و نخبگان علمی و فرهنگی و مسوولان و مجریان جامعه داشته باشند. هر رسانه (صرف نظر از کیفیت ارتباطی خود) قابلیت ویژه ای دارد که رسانه های دیگر از آن برخوردار نیستند و بنابراین نباید مورد غفلت واقع شود. داستان مکتوب برای خواننده آن ایجاد نوعی لذت می کند. دیدن همین داستان (به شکل فیلم) بر پرده سینما نیز همین گونه است اما این دو لذت (تاثیر) از یک سنخ نیستند ، همین طور است شنیدن کلام که بدون تصویر یک نوع تاثیر دارد و همراه با تصویرگاه تاثیری دیگر ، این دو تاثیر لزوما برابر و از یک جنس نیستند. به بیانی دیگر ، رسانه ها را نمی توان و نباید جایگزین یکدیگر کرد. بیاییم در سالروز تولد رادیو در کشورمان به کاربرد این رسانه شنیداری و توانایی های خاص آن بیشتر بیندیشیم . صمیمیت خاصی که در سایه ارتباط تنگاتنگ و عمیق شنونده با یک برنامه رادیویی حاصل می شود ، در کمتر رسانه ای می توان سراغ گرفت.